| YouTube Channel

जानपद (jAnapada)

 
शब्दसागरः
English
जानपद
m.
(-दः)
1. Man, mankind.
2. An inhabited country.
E.
जनपद
the same, and अप्
aff.
जानेन उत्पत्त्या पद्यते पद-अप्
Capeller Eng
English
जा॑नपद
a.
living in the country
m.
countryman (in
both mgs), subject.
Yates
English
जान-पद (दः) 1.
m.
Man, people
an inhabited country.
Spoken Sanskrit
English
जानपद - jAnapada -
adj.
- country [ rural ]
जानपद - jAnapada -
adj.
- living in the country
जानपद - jAnapada -
adj.
- civil
जानपद - jAnapada -
m.
- inhabitant of the country
जानपद - jAnapada -
m.
- one who belongs to a country
जानपद - jAnapada -
m.
- citizen
जानपद - jAnapada -
m.
- subject
जानपद - jAnapada -
m.
- belonging to or suited for the inhabitants of the country
जानपद - jAnapada -
m.
- inhabitant
जानपद कर्म - jAnapada karma -
n.
- civil works
जानपद भिषक् - jAnapada bhiSak -
m.
- civil surgeon
जानपद प्रदाय - jAnapada pradAya -
m.
- civil supplies
जानपद प्रशासन - jAnapada prazAsana -
n.
- civil administration
अभिगृहीत जानपद - abhigRhIta jAnapada -
m.
- adopted citizen
जानपद चिकित्सालय - jAnapada cikitsAlaya -
m.
- civil hospital
जानपद सेवा आनियम - jAnapada sevA Aniyama -
m.
- civil service regulation
जानपद-लेखा-संहिता - jAnapada-lekhA-saMhitA -
f.
- civil account code
जानपद- अवशा आन्दोलन - jAnapada- avazA Andolana -
n.
- civil disobedience movement
Wilson
English
जानपद
m.
(-दः)
1 Man, mankind.
2 An inhabited country.
E.
जनपद the same, and अण्
aff.
Apte
English
जानपदः [jānapadḥ], [जानेन उत्पत्त्या पद्यते पद् अप्
जनपदे भवः, अण् वा]
An inhabitant of the country, a rustic, boor, peasant (opp. पौर)
ततः कतिपयाहःसु वृद्धो जानपदो युवा
Rām.*
7.73.2.
A country.
A tax
&c.
from peasants.
subject.-दा A popular expression. -दी Profession, business.
Apte 1890
English
जानपदः [जानेन उत्पत्त्या पद्यते पद् अप्
जनपदे भवः, अण् वा] 1 An inhabitant of the country, a rustic, boor, peasant (opp. पौर).
2 A country.
3 A tax &c. from peasants.
4 subject.
दा A popular expression.
दी Profession, business.
Monier Williams Cologne
English
जा॑नपद
mfn.
(g. उत्सादि) living in the country (जन-पद॑)
जा॑नपद
m.
inhabitant of the country,
MBh.
(Nal. xxvi, 30),
R.
Ragh.
BhP.
belonging to or suited for the inhabitants of the country,
Mn.
viii, 41
R.
i, 12, 13
जा॑नपद
m.
one who belongs to a country, subject,
ŚBr.
xiv
Yājñ.
ii, 36
MBh.
xii
R.
Monier Williams 1872
English
जानपद, अस्, m. (fr. जन-पद), one who be-
longs to a country, a subject
(अस्, ई, अम्), living in
the country, an inhabitant of the country (opposed
to पौर, inhabiting a town)
a peasant, rustic, be-
longing to or suited for the inhabitants of the
country
(आ), f. a popular expression
N. of a place
N. of an Apsaras.
Macdonell
English
जानपद jā́na-pada,
a.
living in the country
🞄relating to districts
referring to or meant for 🞄the country-people
m.
countryman
subject: 🞄ī,
f.
provincial expression
-padika,
a.
concerning 🞄a realm.
Benfey
English
जानपद जानपद, i. e. जन-पद
+ अ,
I.
m.
An inhabitant of a coun-
try, a subject, Yājñ. 2, 36.
II.
adj.
1. Living in the country, Rām. 2, 50,
4.
2. Referring to districts, Man.
8, 41.
--
Comp.
पौर-,
m.
The inhabi-
tants of the town and of the country,
MBh. 1, 2828.
Apte Hindi
Hindi
जानपदः
पुं*
- जनपद + अण्
"देहाती, गँवार, ग्रामीण, किसान"
जानपदः
पुं*
- -
देश
जानपदः
पुं*
- -
विषय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जानपद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಶದ ನಿವಾಸಿ /ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವವನು /ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವನು
निष्पत्तिः - > "अञ्" (४-१-८६)
व्युत्पत्तिः - > जनपदे भवः
प्रयोगाः - > "देयं चौरहृतं द्रव्यं राज्ञा जानपदाय तु अददद्धि समाप्नोति किल्बिषं यस्य तस्य तत् ॥"
उल्लेखाः - > याज्ञ० २-३६
जानपद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನ /ಮನುಷ್ಯ
निष्पत्तिः - > पद (गतौ) - "अप्"
व्युत्पत्तिः - > जानेन उत्पत्त्या पद्यते
जानपद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಶ
निष्पत्तिः - > स्वार्थे "अण्"
व्युत्पत्तिः - > जनपद एव
विस्तारः - > "भवेज्जनपदो जानपदोऽपि जनदेशयोः"- मेदि०
जानपद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರ /ತೆರಿಗೆ
जानपद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ
जानपद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೇಶಕ್ಕೆಸಂಬಂಧಿಸಿದ
प्रयोगाः - > "जातिजानपदान् धर्मान् श्रेणीधर्मांश्च धर्मवित्"
उल्लेखाः - > मनु० ८-४१
जानपद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿರುವ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-७४)
व्युत्पत्तिः - > जनपदेभ्यः आगतः
प्रयोगाः - > "नीवारपाकादि कडङ्गरीयैरामृश्यते जानपदैर्न कच्चित्"
उल्लेखाः - > रघु० ५-९
L R Vaidya
English
jAnapada {% m. %} 1. An inhabitant of the country, a rustic, a peasant, (op. to पौर)
2. a country.
Bopp
Latin
जानपद m. (a जनपद s. अ) rusticus. N. 26. 32.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
jānapada (= janapada
otherwise, in Skt., Pali, and Pkt. jāṇavaya, only in mg. inhabitant of the country), country: yaṃ velaṃ dharmalabdho kṣemena vārāṇasyāṃ jānapado (so mss., Senart em. °daṃ, read rather °de, loc.) prāptaḥ Mv 〔iii.291.8〕 (prose)
nagarehi ca nigamehi ca jānapadehi ca 13 (prose, no v.l.). Perhaps read jana° both times.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
जानपद Adj. °bewohnend, Śrīk. IX, 23 [in तट°].
Vedic Reference
English
Jāna-pada. See Janapada.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जानपदः,
पुं,
(जानेन जन्मना पद्यते इति अप् ।)जनः (यथा, याज्ञवल्क्ये ३७ ।“देयं चौराहृतं द्रव्यं राज्ञा जानपदाय तु ।अदद्धि समवाप्नोति किल्विषं यस्य तस्य तत्
”जनपद एव स्वार्थे अण् ।) देशः इतिमेदिनी दे, ४८
जनपदे भवः इति“उत्सादिभ्योऽञ् ८६ इत्यञ् देशभवे, त्रि
यथा, मनुः ४१ ।“जातिजानपदान् धर्म्मान् श्रेणीधर्म्मांश्चधर्म्मवित्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जानपद
पु०
जानेन उत्पत्त्या पद्यते पद--अप् जनेलोकमात्रे “कृतप्रज्ञश्च मेधावी बुधो जानपदः शुचिः”भा० शा० ८३ अ० जनपद एव स्वार्थे अण् देशे चमेदि० जनपदादागतः जनपदे भवो वा अण् ।जनपदादागते करादौ “स यथा महाराजो जान-पदान् गृहीत्वा स्वे जनपदे यथाकामं परिवर्त्तते” शत०ब्रा० १४ २० देशभवे “देयं चौरहृतं द्रव्यंराज्ञा जानपदाय तु” याज्ञ० वृत्तौ स्त्री ङीष्जानपदी अन्यत्र ङीप् स्वरे भेदः नियमपक्षे टाप्इति भेदः वरणा० बहुत्वे अणी लुक् जनपदाः
Capeller
German
जा॑नपद auf dem Lande wohnend, ein Land
betrefiend, Landes-
m.
Landbewohner,
Landesbewohner, Unterthan.
Burnouf
French
जानपद जानपद a. (जनपद) relatif à un pays
habité
du pays
rural, rustique. -- S.
m.
pays habité,
circonscription territoriale.
Au pl. les gens du pays
les
villageois, les paysans
par ext. les hommes, l'humanité.
Stchoupak
French
जान-पद-
m.
pl.
habitants d'une contrée. campagnards, sujets
a.
relatif, propre aux habitants, etc.
-इक- a. id.