जातु (jAtu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 जातु ind.
	 1. Sometimes,  occasionally.
	 2. A particle of prohibition. 
3. Of doubt,  4. Of contempt or abuse.
 E.
  जै to waste or decay,  क्तुन्
aff.
   जै क्षये जन वा क्तुन् ।

Capeller Eng

English

 जा॑तु (जातु॑) adv.
  at all,  ever,  once,  possibly,  perhaps
w.
  न not at all,  never. 

Yates

English

 जातु
adv. Sometimes
 a particle
of prohibition,  doubt,  contempt.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

जातु 	-	 jAtu 	-	 adv. 	-	  perhaps
जातु 	-	 jAtu 	-	 adverb 	-	  at all
जातु 	-	 jAtu 	-	 adverb 	-	  ever
जातु 	-	 jAtu 	-	 ind.
  	-	  by no means
जातु 	-	 jAtu 	-	 ind.
  	-	  possibly
जातु 	-	 jAtu 	-	 ind.
  	-	  never
जातु 	-	 jAtu 	-	 ind.
  	-	  some day
जातु 	-	 jAtu 	-	 ind.
  	-	  not at all
जातु 	-	 jAtu 	-	 ind.
  	-	  once
जातु 	-	 jAtu 	-	 ind.
  	-	  once upon a time
जातु 	-	 jAtu 	-	 n.
  	-	  knee
न जातु 	-	  na jAtu 	-	 indecl.
  	-	  never

Wilson

English

 जातु ind.
1 Sometimes,  occasionally.
2 A particle of prohibition. 
3 Of doubt.
4 Of contempt or abuse.
E.
  जै to waste or decay,  तुन् aff.
  

Apte

English

जातु [jātu],  ind.
  A particle meaning:

At all,  ever,  at any time,  possibly
 नान्तरज्ञाः श्रियो जातुः प्रियैरासां न भूयते Ki.*
  11.24
 किं तेन जातु जातेन मातुर्यौवनहारिणा Pt.*
  1.26
 न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति Ms.*
  2.94
 Ku.*
  5.55.

Perhaps,  sometimes
 गौरवाद्यदपि जातु मन्त्रिणां दर्शनं ... ददौ R.*
  19.7.

Once,  once upon a time,  sometime,  at some day.

Used with the potential mood जातु has the sense of 'not allowing or putting up with'
 जातु तत्रभवान् वृषलं याजयेन्नावकल्पयामि (न मर्षयामि) Sk.

Used with a present indicative it denotes censure (गर्हा)
 जातु तत्रभवान् वृषलं याजयति ibid.
 

Apte 1890

English

 जातु ind. A particle meaning: 1 At all,  ever,  at any time,  possibly
 किं तेन जातु जातेन मातुर्यौवनहारिणा Pt. 1. 26
 न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति Ms. 2. 94
 Ku. 5. 55. 
2 Perhaps,  sometimes
 R. 19. 7. 
3 Once,  once upon a time,  sometime,  at some day. 
4 Used with the potential mood जातु has the sense of ‘not allowing or putting up with’
 जातु तत्रभवान्वृषलं याजयेन्नावकल्पयामि (न मर्षयामि) Sk. 
5 Used with a present indicative it denotes censure (गर्हा)
 जातु तत्रभवान् वृषलं याजयति ibid. 

Monier Williams Cologne

English

 जा॑तु ind.
  (√ जन्? cf.
   जनु॑षा,  s.v.
  °नु॑स्) at all,  ever,  RV.
   x,  27,  11
 ŚBr.
   ii,  2,  2,  20 (तु॑),  MBh.
   v,  7071
 Pañcat.
  i,  1,  6 (किं तेनजातेन,  what is the use at all of him born?)

 [when जा॑तु stands at the beginning of a sentence the verb which follows retains its accent,  Pāṇ.
  viii,  1,  47
 in connection with the Pot.
  and नावकल्पयामि &c.
   (iii,  3,  147) or with the pr.
  (iii,  3,  142) जातु expresses censure,  e.g. जातु वृषलं याजयेन् न मर्षयामि ‘I suffer not that he should cause an outcast to sacrifice’,  Kāś.
 
 जातु याजयति वृषलम् ‘ought he to cause an outcast to sacrifice?’,  ib.]

 possibly,  perhaps,  MBh.
   xii,  6739 (with अपि preceding),  Kathās.
  (also with चिद् following)

 some day,  once,  once upon a time,  Kathās.
 
 Rājat.
  (also with चिद् following). नजा॑तु,  not at all,  by no means,  never,  ŚBr.
   xiv
 Mn.
  
 MBh.
   &c.
   (also with चिद् following).

Monier Williams 1872

English

 जातु जातु,  ind. (fr. जन् ?
 cf. जनुषा under
जनुस्),  at all,  ever
 possibly,  perhaps
 sometimes, 
some day,  once,  once upon a time (e. g. किं तेन
जातु जातेन,  what is the use at all of him born ?).
जातु is said to be used in connection with the
potential in the sense of ‘not allowing’ (e. g. जातु
वृषलं याजयेन् न मर्षयामि,  I suffer not
that he should cause an outcast to sacrifice),  or with
a present indicative to express censure (e. g. जातु
याजयति वृषलम्,  ought he to cause an outcast
to sacrifice ?). In the Veda when जातु stands at the
beginning of a sentence the verb which follows re-
tains its accent. न जातु,  not at all,  by no means, 
never
 अपि जातु,  perhaps,  possibly
 जातु-चित्,  at
some time or other,  some day,  one day.
—जातू-
ष्ठिर,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. eminently strong
 (Sāy.)
always strong
 or (अस्),  m.,  N. of a man.

Macdonell

English

 जातु jā́-tu,  ad. at all
 ever
 possibly,  perhaps,  🞄once: na jātu,  not at all,  by no means,  🞄never (sts. with cid or kadā cād added).

Benfey

English

 जातु जातु,  i. e. जन् + तु,  adv.
 1. Ever, 
MBh. 5,  7071.
 2. Perhaps,  MBh. 12, 
6739.
 3. Once,  Kathās. 6,  89.
 4. With
preceding न,  Never,  Man.  2,  94.
 5.
With preceding न,  and following चिद्, 
Nevermore,  never,  MBh. 1,  1936.

Hindi

किसी भी समय

Apte Hindi

Hindi

जातु
अव्य* - जन् + क्तुन् पृषो* साधुः
"कभी,  सर्वथा,  किसी समय,  संभवतः"

जातु
अव्य* - -
"कदाचित्,  कभी"

जातु
अव्य* - -
"एकबार,  एकसमय,  किसी,  दिन"

जातु
अव्य* - -
"अनुमति न देना,  सहन न कर सकना  "

जातु
अव्य* - -
निन्दा (गर्हा)

Shabdartha Kaustubha

Kannada

जातु
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವೇಳೆ /ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) - "तुन्" बाहु० ।पृषो० ।
प्रयोगाः - > "न जातु वैनायकमेकमुद्धृतं विषाणमद्यापि पुनः प्ररोहति" । "गौरवाद्यदपि जातु मन्त्रिणां दर्शनं प्रकृतिकाङ्क्षितं ददौ" ।
उल्लेखाः - > माघ० १-६०,  रघु० १९-७
जातु
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಯಾವಾಗಲೂ /ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲೂ
प्रयोगाः - > "तत्रानिशं निषण्णास्ते जानन्ते न श्रमम्"
उल्लेखाः - > माघ० २-७७
जातु
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಹಣ /ನಿಂದೆ /ಬೈಗಳು
प्रयोगाः - > "जातु तत्रभवान् वृषलं याजयति"

L R Vaidya

English

 jAtu {% ind. %} A particle meaning- (1) ever,  at any time,  at all,  न जातु कामः कामानामुपभिगेन शाम्यति M.ii.94
 (2) at some time,  some day,  once upon a time,  once.जातु is used with a potential form in the sense of ‘not putting up with, ’ e.g. जातु वृषलं याजयेन्न मर्षयामि
 and with a present indicative to imply censure,  e.g. जातु वृषलं याजयति.

Bopp

Latin

 जातु (fortasse a stirpe interr. क,  mutatâ tenui gutt. in me-
diam palat.
 cf. चित्) Adv. unquam,  praecipue in con-
structione cum न occurrit,  ad exprimendum nunquam.
H. 2. 20. 4. 44.

Lanman

English

 jā́tu,  adv. at all,  ever
 na jātu,  not at all.
[√jan,  1111d: development of mg unclear.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyed par byed
१) अवरोपित २) उत्पादयति ३) जनितृ ४) जनयतः ५) जनयति ६) जातु ७) रोहापयति

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
चिराय चिररात्राय चिरस्य च चिराच्चिरम् ॥ १५३२ ॥
चिरेण दीर्घकालार्थे कदाचिज्जातु कर्हिचित् ।
-wordlist-
 
चिराय (अ),  चिररात्राय (अ),  चिरस्य (अ),  चिरात् (अ),  चिरम् (अ),  चिरेण (अ),  दीर्घकाल (पुं),  कदाचित् (अ),  जातु (अ),  कर्हिचित् (अ)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 जातु,  व्य,
   (जन + क्तुन् । पृषोदरात् साधुः ।)कदाचित् । इत्यमरः । ३ । ४ । ४ ॥
 (यथा, मनुः । २ । ९४ ।“न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति ।हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते ॥
”)सम्भावितार्थः । (यथा,  महाभारते । ५ । १७९ । २२ ।“को जातु परंभावां हि नारीं व्यालीमिवस्थिताम् ।वासयेत गृहे जानन् स्त्रीणां दोषो महात्ययः ॥
”)गर्हार्थः । इति शब्दरत्नावली ॥
(“जातु निन्दसि गोविन्दं जातु निन्दसि शङ्करम् ॥
”इति मुग्धबोधव्याकरणम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 जातु अव्य०
  जै--क्षये जन--वा बा० क्तुन् । १ कदाचिदित्यर्थेअमरः । “मनस्तु यं नोज्झति जातु यातु मनोरथःकण्ठपथं कथं सः” नैष० । “न जातु वैनायकमेकमु-द्धृतम्” माघः । “न जातु कामः कामानामुपभोगेनशाम्यति” मनुः २ सम्भावनायां ३ गर्हायाञ्च शब्दर० ।गर्हार्थकेन जातुशब्देन योगे अन्यलकारबाधेन सर्वत्रलट् । “जातु निन्दसि गोविन्दमपि निन्दसि शङ्करम्”मुग्ध० । “जातु तत्रभवान् वृषलं याजयति” ।

Capeller

German

 जा॑तु (तातु॑) überhaupt,  vielleicht,  jemals.
न° auf keinen Fall,  niemals.

Grassman

German

 jā́tu,  jemals,  überhaupt,  wol A. eines neutralen Substantivs,  welches etwa das Gewordene [von jan],  den eingetretenen Fall bezeichnen mochte
 {853, 11} yásya‿anakṣā́ duhitā́ 〰 ā́sa.

Burnouf

French

 जातु जातु adv. jamais [unquam]
 न जातु jamais
[nunquam].

Stchoupak

French

 जातु
 adv. toujours,  n'importe quand,  une fois,  sans doute,  apparemment 
अपि ज्। peut-être 
 न ज्। jamais,  nullement 
 ज्। चिद् un jour,  une
fois.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.