| YouTube Channel

जातवेदस् (jAtavedas)

 
शब्दसागरः
English
जातवेदस्
m.
 (-दाः) AGNI or fire.
E.
 जात born, वेद a Veda, असुन्
Unadi affix or जात kind, sort, and विद् to know, or comprehend,
affix as before: one legend makes the Vedas to have issued from
the mouth of AGNI. जातं सद्योजातं विन्दति प्राप्नोति विद-लाभे असुन् ।
Capeller Eng
English
जात॑वेदस्
m.
E.
 of Agni (knower or possessor of all
beings)
in l. l. also
= fire.
Yates
English
जात-वेदस् (दाः) 5.
m.
 Agni or fire.
Spoken Sanskrit
English
जातवेदस् - jAtavedas -
adj.
 - all-possessor
जातवेदस् - jAtavedas -
adj.
 - having whatever is born or created as his property
जातवेदस् - jAtavedas -
m.
 - fire
जातवेदस् jAtavedas
adj.
 all-possessor
चिन्तामणि cintAmaNi
m.
 fabulous gem supposed to yield its possessor all desires
Wilson
English
जातवेदस्
m.
 (-दाः) AGNI or fire.
E.
 जात born, वेद a Veda, असि Uṇādi affix
or जात
kind, sort, and विद to know, or comprehend, affix as before: one legend
makes the Vedas to have issued from the mouth of AGNI.
Monier Williams Cologne
English
जात॑—वेदस् a (°त॑-),
mfn.
 (fr. √ विद्,
cl.
 6) ‘having whatever is born or created as his property’, ‘all-possessor’ (or
fr.
 √ विद्,
cl.
 2. ‘knowing [or known by] all created beings’
cf.
Nir.
 vii, 19
ŚBr.
 ix, 5, 1, 68
MBh.
 ii, 1146
&c.
N.
 of Agni),
RV.
AV.
VS.
&c.
जात॑—वेदस् b
accord.
 to some, ‘sage, wise’
जात॑—वेदस्
m.
 fire,
MBh.
&c.
Benfey
English
जातवेदस् जात-वेदस्, and जातवेद
जातवेद (Bhāg. P. 5, 7, 13),
m.
1.
The producer of wealth(?), Chr. 289,
1 = Rigv. i. 50, 1.
2. Fire, Bhāg. P.
5, 10, 5.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जातवेदस्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > विद्लृ (लाभे)- "असुन्" (उ० ४-१८९)
व्युत्पत्तिः - > जातं सद्योजातं विन्दति प्राप्नोति
प्रयोगाः - > "ज्वलतः तव जातवेदसः सततं वैरिकृतस्य चेतसि"
उल्लेखाः - > किरा० २-२४
जातवेदस्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮೇಶ್ವರ
व्युत्पत्तिः - > जातानि सर्वाणि कारणत्वेन विन्दति यम्
L R Vaidya
English
jAta-vedas {% m. %} an epithet of Agni, Sis.ii.51, R, xii.104, xv.72.
Bopp
Latin
जातवेदस् m. (natos Vêdos habens, qui Vêdos genuit,
e जात et वेदस् Collect. Vêdi)
1) cognomen dei Ag-
nis. (*)
2) ignis. MAH. 1. 883. RAGH. 12. 104. 15. 72.
(*) Wils.: One legend makes the Vêdas to have issued
from the mouth of Agni.
Lanman
English
jātá-vedas, m. Jātavedas, epithet of
Agni. [perhaps, ‘having knowledge of
all beings, i. e. of gods and men, ’ or, better,
‘having all beings or things as his possession.
’]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः ।
कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् ॥ १०९७ ॥
कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू ।
अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः ॥ १०९८ ॥
शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-
ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः ।
बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौ
बर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः ॥ १०९९ ॥
विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य च ।
-wordlist-
वह्नि (पुं), बृहद्भानु (पुं), हिरण्यरेतस् (पुं), धनञ्जय (पुं), हव्याशन (पुं), हविराशन (पुं), हुताशन (पुं), कृपीटयोनि (पुं), दमुनस् (पुं), विरोचन (पुं), आशुशुक्षणि (पुं), छागरथ (पुं), तनूनपाद् (पुं), कृशानु (पुं), वैश्वानर (पुं), वीतिहोत्र (पुं), वृषाकपि (पुं), पावक (पुं), चित्रभानु (पुं), अप्पित्त (क्ली), धूमध्वज (पुं), कृष्णवर्त्मन् (पुं), अर्चिष्मत् (पुं), शमीगर्भ (पुं), तमोघ्न (पुं), शुक्र (पुं), शोचिष्केश (पुं), शुचि (पुं), हुतवह (पुं), उषर्बुध (पुं), सप्तजिह्व (पुं), मन्त्रजिह्व (पुं), ज्वालाजिह्व (पुं), ज्वलन (पुं), शिखिन् (पुं), जागृवि (पुं), जातवेदस् (पुं), बर्हिःशुष्मन् (पुं), अनिलसख (पुं), वसु (पुं), रोहिताश्व (पुं), आश्रयाश (पुं), बर्हिर्ज्योति (पुं), दहन (पुं), बहुल (पुं), हव्यवाह (पुं), अनल (पुं), अग्नि (पुं), विभावसु (पुं), सप्तार्चिस् (पुं), उदर्चिस् (पुं), स्वाहा (स्त्री), आग्नेयी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सप्तार्चिस्
सप्तार्चिस्, बहुल, शिखिन्, हुतवह, वैश्वानर, अग्नि, वसु, वह्नि, वायुसख, सितेतरगति, स्वाहाप्रिय, पावक, अर्चिष्मत्, ज्वलन, कृशानु, अनल, धूमध्वज, हव्यवाह्, बर्हिर्ज्योतिस्, उषर्बुध, दहन, चित्रभानु, शुचि, कृपीटयोनि, दमुनस्, कृष्णवर्त्मन्, आशुशुक्षणि, विभावसु, अपांपित्त, जातवेदस्, तनूनपाद्, वीतिहोत्र, बृहद्भानु, आश्रयाश, धनञ्जय, हिरण्यरेतस्, तमोघ्न, रोहिताश्व, हुताशन
सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-
र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः ।
अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्,
बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ॥ ६२ ॥
कृपीटयोनिर्दमुनाः कृष्णवर्त्माशुशुक्षणिः ।
विभावसुरपांपित्तं जातवेदास्तनूनपात् ॥ ६३ ॥
वीतिहोत्रो बृहद्भानुराश्रयाशो धनञ्जयः ।
हिरण्यरेतास्तमोघ्नो रोहिताश्वो हुताशनः ॥ ६४ ॥
verse 1.1.1.62
page 0009
नाममाला
Sanskrit
पवनसख, पवमानसख, वायुसख, वातसख, अनिलसख, मरुत्सख, समीरणसख, गन्धवाहसख, श्वसनसख, सदागतिसख, नभस्वत्सख, मातरिश्वसख, चरण्युसख, जवनसख, प्रभञ्जनसख, अग्नि, शिखिन्, वह्नि, पावक, आशुशुक्षणि, हिरण्यरेतस्, सप्तार्चिस्, जातवेदस्, तनूनपात्, स्वाहापति, हुताश, ज्वलन, दहन, अनल, वैश्वानर, कृशानु, रोहिताश्व, विभावसु, वृषाकपि, समीगर्भ, हव्यवाह, हुताशन
तत्सखाऽग्निः शिखी वह्निः पावकश्चाशुशुक्षणिः ।
हिरण्यरेता सप्तार्चिर्जातवेदास्तनूनपात् ॥ ६४ ॥
स्वाहापतिर्हुताशश्च ज्वलनो दहनोऽनलः ।
वैश्वानरः कृशानुश्च रोहिताश्वो विभावसुः ॥ ६५ ॥
वृषाकपिः समीगर्भो हव्यवाहो हुताशनः ।
verse 0.1.1.64
page 0034
Tamil
Tamil
ஜாதவேத3ஸ் : ஜாதவேத3: = அக்னி.
Mahabharata
English
Jātavedas = Agni, q.v.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जातवेदस्
पु०
 जातं सद्योजातं विन्दति प्राप्नोति विद-लाभे असुन् । १ वह्नौ अमरः तस्य तथात्वञ्चऋ० ३ । १ । २० उक्तं “जन्मन् जन्मन् निहितो जातवेदाः”“जन्मन् जन्मन् सर्वेषु मनुष्येषु निहतो जातवेदाः”भा० । जातमात्रस्य ज ठरानलसम्पर्कात्तस्य तथात्वम् ।२ जातानां वेत्तरि च “आदाब जातवेदः” ऋ० १ । ४४ । १ ।हे जातवेदः जातानां वेदितः” भा० निरुक्ते ७ । १९ ।तस्य बहुधा व्युत्पत्तिर्दर्शिता यथा“जातवेदाः कस्माज्जातानि वेद जानाति वैनं विदुर्जातेजाते विद्यत इति वा जातवितो वा जातधनो जातविद्योवा जातप्रज्ञानो यत्तज्जातः पशूनविन्दतेति तज्जात-वेदसो जातवेदस्त्वमिति ब्राह्मणम् । तस्मात् सर्वानृतून् पश-वोऽग्निमभिसर्पन्तीति च” ३ जातप्रज्ञे ४ जातधेने ५ सूर्य्येच “उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः” ऋ०१५० । १ । “जातवेदसः जातानां प्राणिनां वेदितारंजातप्रज्ञं जातधनं वा” भा० “पञ्चमः पञ्चतपसां तपनोजातवेदसाम्” “विदुद्युते बाडवजातवेदसाम्” माघःजातवेदस इदं स देवताऽस्य वा अण् । जातवेदस तत्-सम्बन्धिनि
त्रि०
 । “प्र नूनं जातवेदसमश्वम्” निरु० ७ । २०धृता ऋक् । तद्देवताके सामभेदे मन्त्रे तृचे च तत्रैवनिरुक्ते “तदेकमेव जातवेदसं गायत्रं तृचं दशतयोषुविद्यते यत्तु किञ्चिदाग्नेयं तज्जातवेदसां स्थाने यज्यते”इत्युपक्रमे “उत्तरे ज्योतिषी जातवेदसी उच्येते” भा० ।
Capeller
German
जात॑वेदस्
m.
 Wesenkenner
der Gott Agni
(spät) das Feuer.
Grassman
German
jātá-vedas, jāta-vedas, m., der die Wesen [jātá] kennt [védas, Kenntniss], als Bezeichnung des Agni, so {456, 13}: víśvā veda jánimā jātávedās, „alle Wesen kennt der Wesenkenner“.
-as [V.] {44, 1}
{45, 3}
{59, 5}
{78, 1}
{79, 4}
{193, 12}
{240, 6}
{249, 4}
{251, 2}—_{251, 4}
{254, 3}
{255, 1}
{256, 1}
{259, 5}
{262, 1}. _{262, 4}. _{262, 6}
{263, 4}
{291, 6}
{299, 8}
{301, 11}. _{301, 12}
{308, 1}
{358, 4}. _{358, 9}—_{358, 11}
{397, 10}
{446, 3}
{457, 29}. _{457, 30}. _{457, 36}
{519, 8}
{521, 7}. _{521, 8}
{525, 6}
{529, 2}
{533, 3}
{620, 14}
{631, 3}. _{631, 4}
{663, 2}
{680, 7}
{779, 27}
{830, 7}
{834, 5}
{841, 12}. _{841, 13}
{842, 1}. _{842, 2}. _{842, 4}. _{842, 5}
{877, 1}. _{877, 3}. _{877, 7}
{895, 8}. _{895, 9}
{913, 2}. _{913, 5}—_{913, 7}
{914, 5}
{936, 1}
{966, 3}.
-ās {77, 5}
{195, 1}
{235, 20}. _{235, 21}
{239, 4}
{257, 1}
{260, 7}
{263, 2}
{297, 20}
{310, 1}
{354, 8}
{445, 2}
{453, 4}
{456, 13}
{525, 4}
{528, 2}
{533, 4}
{842, 9}
{871, 1}
{887, 14}
{909, 2}
{914, 4}.
-asam {44, 4}
{50, 1}
{127, 1}
{193, 1}
{236, 8}
{237, 8}
{245, 4}
{363, 1}
{376, 2}
{380, 7}
{456, 7}
{489, 1}
{643, 1}. _{643, 17}. _{643, 22}
{663, 23}
{680, 11}
{683, 3}. _{683, 5}
{832, 5}
{842, 10}
{976, 3}
{1002, 2}
{1014, 1}.
-asā {518, 7}.
-ase {94, 1}
{99, 1}
{244, 3}
{359, 1}
{530, 1}
{917, 12}
{941, 6}.
-asas [G.] súdhitā {245, 8}
vidáthā {449, 1}
nā́ma {631, 5}
prayā́ṇe {663, 6}
suṣṭutím {1014, 2}
rúcas _{1014, 3}.
-asi {457, 42}.
483, 8: jāta- st. jātá-
jātá-vedas:
-as {913, 11}
-ās {451, 1}.