जागरूक (jAgarUka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 जागरूक mfn.
   (-कः-का-कं) Wakeful,  waking,  watchful.
 E.
  जागृ to wake, 
ऊक aff.
  

Capeller Eng

English

 जागरू॑क a.
  waking,  watchful,  attentive.

Yates

English

 जागरूक (कः-का-कं)
a. Idem. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 adj.
  	-	 awake
जागरण 	-	 jAgaraNa 	-	 adj.
  	-	 awake
प्रबुद्धः 	-	 prabuddhaH 	-	 ppp. 	-	 awake
जागर्ति  { जागृ } 	-	 jAgarti{jAgR} 	-	 verb 2 	-	 awake
जागृतः 	-	 jAgRtaH 	-	 ppp. 	-	 awakened
उषर्बुध् 	-	  uSarbudh 	-	 adj.
 
उन्निद्र 	-	  unnidra 	-	 adj.
  	-	 awake
अनिद्र 	-	  anidra 	-	 adj.
  	-	 awake
अनिद्रित 	-	  anidrita 	-	 adj.
  	-	 awake
जागर 	-	  jAgara 	-	 adj.
  	-	 awake
प्रबुद्ध 	-	  prabuddha 	-	 adj.
  	-	 awake
प्रतिबुद्ध 	-	  pratibuddha 	-	 adj.
  	-	 awake
प्रतिबुद्धात्मन् 	-	  pratibuddhAtman 	-	 adj.
  	-	 awake
विनिद्र 	-	  vinidra 	-	 adj.
  	-	 awake
विप्रबुद्ध 	-	  viprabuddha 	-	 adj.
  	-	 awake
सजागर 	-	  sajAgara 	-	 adj.
  	-	 awake
बुद्ध 	-	  buddha 	-	 adj.
  	-	 awake
विबुध्यते  { वि- बुध् } 	-	  vibudhyate  { vi- budh } 	-	 verb 	-	 awake
उद्बुध्यते  { उद्बुध् } 	-	  udbudhyate  { udbudh } 	-	 verb 	-	 awake
प्रबुध्यते  { प्रबुध् } 	-	  prabudhyate  { prabudh } 	-	 verb 	-	 awake

जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 adj.
  	-	 awake
जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 adj.
  	-	  looking on
जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 adj.
  	-	  occupied with
जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 adj.
  	-	  watchful
जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 adj.
  	-	  wakeful
जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 adj.
  	-	  evident
जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 adj.
  	-	  intent on
जागरूक 	-	 jAgarUka 	-	 m.
  	-	  alert

Wilson

English

 जागरूक
mfn.
   (-कः-का-कं) Wakeful,  waking,  watchful.
E.
  जागृ to wake,  ऊक aff.
  

Monier Williams Cologne

English

 जागरू॑क mf(आ)n.  (Nir.  i,  14
 Pāṇ.
  iii,  2,  165) wakeful,  watchful,  RV.
   iii,  54,  7
 Suśr.
 
 Ragh.
  x,  25
 Sāh.
 
 Sarvad.
 

 ifc.  intent on,  occupied with,  Ragh.
  xiv,  85
 Hcar.
  v,  104

 ifc.  looking on Prasannar.
  vi,  2

 evident,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 जागरूक,  अस्,  आ,  अम्,  wakeful,  waking,  sleepless, 
watchful.

Benfey

English

 जागरूक जागरूक,  i. e. जागृ + ऊक, 
adj.
  Watchful,  Ragh. 14,  85.

Apte Hindi

Hindi

जागरूक
वि* - जागृ + ऊक्
"जागरणशील,  जागता हुआ,  निद्राशून्य"

जागरूक
वि* - जागृ + ऊक्
"खबरदार,  सतर्क"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

जागरूक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವ ಸ್ವಭಾವದ /ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದ
निष्पत्तिः - > जागृ (निद्राक्षये) - "ऊकः" (३-२-१६५)
प्रयोगाः - > "भुवनत्रयकार्यजागरूकः स परं तत्र परः पुमानजागः"
उल्लेखाः - > माघ० २०-३६

L R Vaidya

English

 jAgarUka {% a. (f. का) %} 1. Wakeful,  sleepless,  स्वपतो जागरूकस्य याथार्थ्यं वेद कस्तव R.x.24
 2. watchful,  vigilant,  वर्णाश्रमावेक्षणजागरूकः R.xiv.15.

Bopp

Latin

 जागरूक (r. जागृ s. ऊक) vigilans. RAGH. 10. 25.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  सतर्क,  दक्ष,  जागरूक,  कुहकचकित,  प्रणिहित
adjective
 
अवधानयुक्तः।
 "आतङ्कवादिनां संभाव्यप्रवेशस्य सूचनया सीमावर्तिनी सेना सतर्का अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
निद्राणः शयितः सुप्तो जागरूकस्तु जागरी ।
-wordlist-
 
निद्राण (पुं),  शयित (पुं),  सुप्त (पुं),  जागरूक (पुं),  जागरिन् (पुं)

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  जागरूकः
Root:  जागरूक
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ alert
⇒ awake
⇒ evident
⇒ wakeful
⇒ watchful
⇒ intent on
⇒ looking on
⇒ occupied with
Shloka(s): 
3|1|32|2 ► जागरूको जागरिता घूर्णितः प्रचलायितः॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|1|32|2 ⇢ जागरूकः (जागरूक) (पुं) ⇒ alert, awake, evident, wakeful, watchful, intent on, looking on, occupied with
➠ 3|1|32|2 ⇢  (जागरूक) (स्त्री) ⇒ alert, awake, evident, wakeful, watchful, intent on, looking on, occupied with
➠ 3|1|32|2 ⇢ जागरूकम् (जागरूक) (नपुं) ⇒ alert, awake, evident, wakeful, watchful, intent on, looking on, occupied with
➠ 3|1|32|2 ⇢ जागरिता (जागरितृ) (पुं)
➠ 3|1|32|2 ⇢ जागरिता (जागरितृ) (स्त्री)
➠ 3|1|32|2 ⇢ जागरितृ (जागरितृ) (नपुं)
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ मनुष्यः
जातिः ➡ मनुष्यः
गुण-गुणी-भावः ➡ जागरणम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 जागरूकः,  त्रि,  (जागर्त्तीति । जागृ + “जाग-रूकः ।” ३ । २ । १६५ । इति ऊकः ।) जाग-रणशीलः । जागरणकर्त्ता । तत्पर्य्यायः । जाग-रिता २ । इत्यमरः । ३ । १ । ३२ ॥
 जागरी ३ ।इति हेमचन्द्रः । ३ । १०७ ॥
 (यथा,  रघुः । १० । २४ ।“अजस्य गृह्णतो जन्म निरीहस्य हतद्बिषः ।स्वपतो जागरूकस्य याथार्थं वेद कस्तव ॥
”कर्त्तव्यपालनाद्यर्थं अप्रमत्तः । यथा,  रघुः ।१४ । ८५ ।“निगृह्य शोकं स्वयमेव धीमान्वणाश्रमावेक्षणजागरूकः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 जागरूक त्रि०
  जागृ--ऊक । जागरणशीले अमरः “स्वपतोजागरूकस्य याथार्थ्यं वेद कस्तव” रघुः । २ स्वकर्त्तव्येसावधाने अप्रमत्ते च “वर्णाश्रमावेक्षणजागरूकः” रघुः ।

Capeller

German

 जागरू॑क wach,  wachsam,  beschäftigt
mit(—°).

Grassman

German

 jāgarū́ka,  a.,  wachsam [von jargar,  Intens.].
-e [d. f.] {288, 7} (dyā́vāpṛthivī́).

 482, 30 v. u.: gar st. jar

Stchoupak

French

 जागरूक-
 a. vigilant 
 ifc. veillant à,  occupé de.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.