जागरितस्थान (jAgaritasthAna)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
वाचस्पत्यम्
Sanskritजागरितस्थान जागरितं स्थानमस्य । वेदान्तिमतसिद्धेवैश्वानरे आत्मनि । तत्स्वरूपादिकं मुण्डकोपनिषदितद्भाष्ये च दर्शितम् ।“जागरितस्थानो बहिःप्रज्ञः सप्नाङ्ग एकोनविंशति-मुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः” मुण्डकोप०“जागरितं स्थानमस्येति जागरितस्थानः । बहिःस्वात्मव्यतिरिक्ते विषये प्रज्ञा यस्य स बहिःप्रज्ञोबहिर्विषयेषु प्रज्ञाऽविद्याकृताऽवभासत इत्यर्थः । तथासप्ताङ्गान्यस्य “तस्य ह वैतस्यात्मनो वैश्वानरस्य मूर्द्ध्वैवसुतेजाश्चक्षुर्विश्वरूपः प्राणः पृथग्वर्त्मात्मा सन्देहो बहुलोवस्तिरेव रयिः पृथिव्येव पादौ” अग्निहोत्रकल्पनाशेषत्वे-नाग्निर्मुखत्वेनाहवनीय उक्त इत्येवं सप्ताङ्गानि यस्यस सप्ताङ्गः । तथैकोनविंशतिर्मुखान्यस्य बुद्धीन्द्रियाणिच दश वायवश्च प्राणादयः पञ्च मनो बुद्धिरहङ्कारश्चित्त-मिति मुखानीव मुखानि तान्युपलब्धिद्वाराणीत्यर्थः । सएवं विशिष्टो वैश्वानरो यथोक्तैर्द्वारैः शब्दादीन् स्थूलान्विषयान् भुङ्क्त इति स्थूलभुक् । विश्वेषां नराणाम-नेकधा नयनाद्विश्वानरः । यद्वा विश्वश्च सौ नरश्चेति विश्वा-नरः विश्वानर एव वैश्वानरः । सर्वपिण्डात्मानन्यत्वात् सप्रथमः पादः” भा० ।
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.