| YouTube Channel

जागः (jAgaH)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“गास्तुतौ”@} 2 छान्दसः।
‘जनने च’ इति क्षीरस्वामी।
3 गायकः-यिका, 4 गापकः-पिका, जिगासकः-सिका, 5 जेगीयकः-यिका
गाता-त्री, गापयिता-त्री, जिगासिता-त्री, जेगीयिता-त्री
6 जिगत्-जिगतौ-जिगतः, गापयन्-न्ती, जिगासन्-न्ती
-- गास्यन्-न्ती-ती, गापयिष्यन्-न्ती-ती, जिगासिष्यन्-न्ती-ती
-- -- गापयमानः, गापयिष्यमाणः, -- जेगीयमानः, जेगीयिष्यमाणः
सुगाः-सुगौ-सुगाः
-- -- -- 7 गीतम्-तः-तवान्, गापितः, जिगासितः, जेगीयितः-तवान्
8 गायः, 9 देवगः, 10 प्रगः, 11 सुगावा, सुगामा, गापः, जिगासुः, 12 जागः
गातव्यम्, गापयितव्यम्, जिगासितव्यम्, जेगीयितव्यम्
गानीयम्, गापनीयम्, जिगासनीयम्, जेगीयनीयम्
13 14 गेयम्, गाप्यम्, जिगास्यम्, जेगीय्यम्
15 ईषद्गानः-दुर्गानः-सुगानः
-- -- गीयमानः, गाप्यमानः, जिगास्यमानः, जेगीय्यमानः
गायः, गापः, जिगासः, जेगीयः
गातुम्, गापयितुम्, जिगासितुम्, जेगीयितुम्
गीतिः, 16 सङ्गीतिः, गापना, जिगासा, जेगीया
गानम्, गापनम्, जिगासनम्, जेगीयनम्
गीत्वा, गापयित्वा, जिगासित्वा, जेगीयित्वा
सङ्गीय, सङ्गाप्य, सञ्जिगास्य, सञ्जेगीय्य
गायम् २, गीत्वा २, गापम् २, गापयित्वा २, जिगासम् २, जिगासित्वा २, जेगीयम्
जेगीयित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(३९२)
02
=>
(३-जुहोत्यादिः-११०६। सक। अनि। पर।)
03
=>
[[१। ‘आतो युक् चिण्कृतोः’ (७-३-३३) इत्यङ्गस्य युगागमः। एवं गायः इत्यादिषु।]]
04
=>
[[२। णौ परतः ‘अर्तिह्री--’ (७-३-३६) इत्यादिना आदन्तलक्षणः पुक्।]]
05
=>
[[३। ‘घुमास्थागापा--’ (६-४-६६) इति ईत्त्वे, द्विर्वचने ‘गुणो यङ्लुकोः’ (७-४-८२) इत्यभ्यासस्य गुणः।]]
06
=>
[[४। जुहोत्यादित्वात् ‘श्लौ’ (६-१-१०) इति द्वित्वे, उत्तरखण्डे ‘श्नाभ्यस्तयोरातः’ (६-४-११२) इत्याकारलोपे, अभ्यासस्य ‘बहुलं छन्दसि’ (७-४-७८) इति इत्वम्।]]
07
=>
[[५। ‘घुमास्थागापाजहातिसां हलि’ (६-४-६६) इति ईत्त्वम्। एवं हलादिक्ङिति प्रत्यये परतः--गीतिः-गीत्वा-सङ्गीय-गीयमानः इत्यादिषु ईत्त्वं ज्ञेयम्।]]
08
=>
[[६। ‘श्याऽऽद्व्यध--’ (३-१-१४१) इत्यादिना आदन्तलक्षणः णः प्रत्ययः कर्तरि।]]
09
=>
[[७। ‘आतोऽनुपसर्गे कः’ (३-२-३) इति, कप्रत्ययः कर्मण्युपपदे। ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इत्याकारलोपः। देवान् जिगाति = स्वौति इत्यर्थः।]]
10
=>
[[८। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-१-१३६) इति कः प्रत्ययः। आकारलोपः।]]
11
=>
[[९। ‘आतो मनिन्क्वनिब्वनिपश्च’ (३-२-७४) इति वनिन्-मनिनौ प्रत्ययौ।]]
12
=>
[[१०। ‘अन्तरङ्गानपि विधीन् बहिरङ्गो लुग् बाधते’ (परिभाषा-५२) इति न्यायेन ईत्त्वे न। द्वित्वं, अभ्यासदीर्घः। ‘यङोऽचि च’ (२-४-७४) इति लुक्।]]
13
=>
[पृष्ठम्०३८४+ २६]
14
=>
[[१। ‘अचो यत्’ (३-१-९७) इति यति, ‘ईद् यति’ (६-४-६५) इति ईत्त्वे गुणः।]]
15
=>
[[२। ईषदाद्युपपदेषु ‘आतो युच्’ (३-३-१२८) इति खलपवादो युच्।]]
16
=>
[[३। सोपसर्गेऽपि ‘स्थागापापचो भावे’ (३-३-९५) इति स्त्रियां भावादौ क्तिन्।]]