| YouTube Channel

जवन (javana)

 
शब्दसागरः
English
जवन
mfn.
(-नः-ना-नी-नं) Quick, fleet.
m.
(-नः)
1. A courser, a fleet
horse.
2. A country, Ionia Greece: see यवन.
3. A native of that
country.
4. A sort of deer.
n.
(-नं) Speed, velocity.
f.
(-नी)
1. A
screen surrounding a tent, a Kanat.
2. A drug.
E.
जु to be quick
affix ल्युट् or युच्, and fem. ङीष् or टाप्.
Capeller Eng
English
ज॑वन
f.
impelling
quick, swift
n.
=
prec.
m.
Yates
English
जवन (नं) 1.
n.
Speed.
m.
A courser
a
Greek
Greece
a deer.
f.
A screen
for a tent
a drug.
a. Quick.
Spoken Sanskrit
English
जवन - javana -
adj.
- swift
जवन - javana -
adj.
- quick
जवन - javana -
adj.
- fleet
जवन - javana -
m.
- fleet horse
जवन - javana -
m.
- kind of deer
जवन - javana -
n.
- velocity
जवन - javana -
n.
- speed
Wilson
English
जवन
mfn.
(-नः-ना-नी-नं) Quick, fleet.
m.
(-नः)
1 A courser, a fleet horse.
2 A country, Ionia or Greece: see यवन.
3 A native of that country.
4 A sort of deer.
n.
(-नं) Speed, velocity.
f.
(-नी)
1 A screen surrounding a tent, a Kenāt.
2 A drug.
E.
जु to be quick, affix ल्युट् or युच्, and fem. ङीष् or टाप्.
Apte
English
जवन [javana],
a.
(-नी
f.
) [जु भावे ल्युट्] Quick, swift, fleet
R.*
9.56.
नः A courser, a swift horse.
An elephant in the third decade
Mātaṅga
L.
5.13. -नम् Speed, quickness, velocity.
Apte 1890
English
जवन a.(नी f.) [जु भावे ल्युट्] Quick, swift, fleet
R. 9. 56.
नः A courser, a swift horse.
नं Speed, quickness, velocity.
Monier Williams Cologne
English
ज॑वन mf(ई)n. (g. दृढादि
oxyt.
Pāṇ.
iii, 2, 150) quick, swift, fleet,
RV.
i, 51, 2
ŚvetUp.
iii, 19
MBh.
&c.
ज॑वन
m.
a fleet horse,
L.
a kind of deer,
L.
N.
of one of Skanda's attendants,
MBh.
ix, 2577
pl.
for यव्°, q.v., Kṣitīś.
ज॑वन
n.
speed, velocity,
PārGṛ.
i, 17
ŚāṅkhGṛ.
MBh.
iv, 1414
ज॑वन
cf.
धी-ज॑व्°.
Monier Williams 1872
English
1. जवन, अस्, ई, अम्, causing to hasten
quick,
swift, fleet
(अस्), m. a courser, a fleet horse
a kind
of deer
N. of one of the attendants of Skanda
(ई),
f. a screen surrounding a tent, a Kanāt
N. of a
plant
(अम्), n. speed, velocity
[cf. धी-जवन।]
जवन 2. जवन, अस्, m., N. of a people
whose country is by some thought to be identical
with Ionia or Greece, = यवन, q. v.
Benfey
English
जवन जवन, i. e. जू + अन,
I.
adj.
f.
नी, Quick, Kir. 5, 7.
II.
n.
Quick-
ness, MBh. 4, 1414.
Apte Hindi
Hindi
जवन
वि* - जु + ल्युट्
"तेज, फुर्तीला, वेगवान्"
जवनः
पुं*
- -
"द्रुतगामी घोड़ा, तेज घोड़ा"
जवनम्
नपुं*
- -
"चाल, द्रुतगति, वेग"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जवन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವೇಗದ ನಡಗೆಯುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > जु (सौत्रधातुः) - "युच्" (३-२-१५०)
प्रयोगाः - > "विशिखान्तराण्यतिपपात सपदि जवनैः वाजिभिः"
उल्लेखाः - > माघ० १५-७०
जवन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗ
निष्पत्तिः - > जु (सौत्रधातुः) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
जवन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕುದುರೆ
विस्तारः - > "जवनं तु स्यदे वेगिहये ना वेगिनि त्रिषु" - मेदि०
L R Vaidya
English
javana {% (I) a. (f. नी) %} Quick, swift, fleet.
javana {% (II) m. %} A courser, a swift horse.
javana {% (III) n. %} Speed, velocity.
Bopp
Latin
जवन (r. जु s. अन)
1) n. celeritas. AM.
2) Adj. celer.
AM. (Lith. szaunas celer
v. जल.)
Kridanta Forms
Sanskrit
जु (जु॒ङ् गतौ - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = जवनम्
अनीयर् = जवनीयः - जवनीया
ण्वुल् = जावकः - जाविका
तुमुँन् = जोतुम्
तव्य = जोतव्यः - जोतव्या
तृच् = जोता - जोत्री
क्त्वा = जुत्वा
ल्यप् = प्रजुत्य
क्तवतुँ = जुतवान् - जुतवती
क्त = जुतः - जुता
शतृँ = जवन् - जवन्ती
जु (जु॒ इति सौत्रो धातुः गत्यर्थः - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = जवनम्
अनीयर् = जवनीयः - जवनीया
ण्वुल् = जावकः - जाविका
तुमुँन् = जोतुम्
तव्य = जोतव्यः - जोतव्या
तृच् = जोता - जोत्री
क्त्वा = जुत्वा
ल्यप् = प्रजुत्य
क्तवतुँ = जुतवान् - जुतवती
क्त = जुतः - जुता
शानच् = जवमानः - जवमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
जवन m. *Pferd, Prabandh. 286, 4.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mgyogs pa
१) आशु २) क्षिप्र ३) जव ४) जवन ५) तूर्ण ६) वेग ७) शीघ्र ८) सपदि
gyogs pa
१) क्षिप्र २) जवन ३) जाव ४) तरसा ५) वेग
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जङ्घालोऽतिजवो जङ्घाकरिको जाङ्घिको जवी
जवनस्त्वरिते वेगे रयो रंहस्तरः स्यदः ४९४
जवो वाजः प्रसरश्च मन्दगामी तु मन्थरः
-wordlist-
जङ्घाल (पुं), अतिजव (पुं), जङ्घाकरिक (पुं), जाङ्घिक (पुं), जविन् (पुं), जवन (पुं), त्वरित (पुं), वेग (पुं), रय (पुं), रंहस् (क्ली), तरस् (क्ली), स्यद (पुं), जव (पुं), वाज (पुं), प्रसर (पुं), मन्दगामिन् (पुं), मन्थर (पुं)
--source--
जवाधिकस्तु जवनो रथ्यो वोढा रथस्य यः
-wordlist-
जवन (पुं), जवाधिक (पुं), रथ्य (पुं)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
व्योषे त्रिकटुकं जग्धौ जमनं जवनं तथा २९
-wordlist-
त्रिकटुक (क्ली), जमन (क्ली), जवन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
जङ्घाल
जङ्घाल, जवन, वेगिन्
जङ्घालो जवनो वेगी पाथेयं शम्बलं स्मृतम्
verse 2.1.1.358
page 0042
नाममाला
Sanskrit
पवन, पवमान, वायु, वात, अनिल, मरुत्, समीरण, गन्धवाह, श्वसन, सदागति, नभस्वत्, मातरिश्वन्, चरण्यु, जवन, प्रभञ्जन
पवनः पवमानश्च वायुर्वातोऽनिलो मरुत्
समीरणो गन्धवाहः श्वसनश्च सदागतिः ६२
नभस्वान् मातरिश्वा चरण्युर्जवनस्तथा
प्रभञ्जनः अस्य पर्यायपुत्रौ भीमाञ्जनात्मजौ ६३
verse 0.1.1.62
page 0033
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
जू, विहायस्, जवन, पिशाची, विगत
जूर्विहायसि जवने पिशाच्यां विगतेऽपि १८
verse 1.1.1.18
page 0120
Mahabharata
English
Javana, a warrior of Skanda. § 615u (Skanda): IX, 45, 2577.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जवनं,
क्ली,
(जु वेगगतौ + भावे ल्युट् ।) वेगः ।इत्यमरः ३९
जवनः,
पुं,
(जु + “जुचङ्क्रम्येति ।” १५० ।इति युच् ।) वेगः वेगयुक्ताश्वः देश-विशेषः इउनान इति पारस्यभाषा इतिहेमचन्द्रः
श्रीकारी मृगः घोटकः इतिराजनिर्घण्टः
म्लेच्छजातिविशेषः एष पूर्व्वंजवनदेशोद्भवः क्षत्त्रिय आसीत् सगरराजेनास्यसर्व्वशिरोमुण्डनं सर्व्वधर्म्मवहिष्कृतत्वञ्च चकार ।इति हरिवंशः
(स्कन्दस्य सैनिकविशेषःयथा, महाभारते ४५ ७२ ।“शृणु नामानि चाप्येषां येऽन्ये स्कन्दस्यसैनिकाः
”इत्युपक्रम्याह ।“लोहाजवक्त्रो जवनः कुम्भवक्त्रश्च कुम्भकः
”)वेगयुक्ते त्रि इति मेदिनी ने, ६६
(यथा, महाभारते १६ १६ ।“अपायाज्जवनैरश्वैः शाम्बबाणप्रपीडितः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जवन
न०
जु--भावे ल्युट् वेगे अमरः “तं मन्ये मेघपुष्पस्यजवने सदृशं हयम्” भा० वि० ४५ अ० कर्त्तरि ल्यु जव-युक्ते
त्रि०
“आरुह्य जवनानश्वान् नियन्तुमुपचक्रमे”हरिवं० ११७ अ० ततः दृढा० भावे इमनिच् जवनिमन्जवे
पु०
वेगयुक्ते देशभेदे पारस्यदेशे हेमच० सो-ऽभिजनोऽस्य अण् जावन तद्देशवासिनि
त्रि०
बहुत्वेअणो लुक् तद्देशबासिषु ब० व० स्वीकारीमृगे८ घोटकमात्रे पुंस्त्री राजनि० म्लेच्छजातिभेदे यव-नजातौ पुंस्त्री स्त्रियां जातित्वात् ङीष् “जवनी नव-नीत कोमलाङ्गी शयनीये यदि नीयते कथञ्चित्”उद्भटः रघुनन्दनमतेऽयं तालव्यादिः जवनदेशभव-त्वादस्य तथात्वम्
Capeller
German
ज॑वन
f.
treibend
eilig, rasch
n.
Raschheit,
Hast.
Grassman
German
jávana, a. [von jū], treibend, anregend, vom Liede.
[N. s. f.] sūnṛ́tā {51, 2}.
Burnouf
French
जवन जवन
m.
np. de pays, cf. यवन।
Stchoupak
French
जवन-
-ई- a. = {%java-
%} nt. rapidité.