| YouTube Channel

जव (java)

 
शब्दसागरः
English
जव (इ) जवि r. 10th cl. (जंवयति) To shine.
जव
mfn.
(-वः-वा-वं) Swift, quick, expeditious.
m.
(-वः)
1. Speed, velo-
city.
2. A runner, an express.
f.
(-वा) The China rose, (Hibiscus
rosa sinensis
) also जपा.
E.
जु to move quickly, भावे अप्
Capeller Eng
English
जव॑
a.
hastening, quick
m.
haste, speed.
Yates
English
जव (क, इ) जंवयति 10.
a. To shine.
जव (वः) 1.
m.
Speed
an express.
f.
China rose.
a. Swift, quick.
Spoken Sanskrit
English
जव java
adj.
swift
जव java
m.
velocity
जव java
m.
velocity , swiftness
जव java
m.
impulse
जव java
m.
swiftness
जव java
m.
speed
Wilson
English
जव (इ) जवि r. 10th. cl. (जंवयति) To shine.
जव
mfn.
(-वः-वा-वं) Swift, quick, expeditious.
m.
(-वः)
1 Speed, velocity.
2 A runner, an express.
f.
(-वा) The China rose, (Hibiscus rosa
sinensis
) also जपा.
E.
जु to move quickly, affix अच्.
Apte
English
जव [java],
a.
[जु-भावे अप्] Swift, expeditious.
वः (a) Speed, swiftness, quickness, rapidity
जवो हि सप्तेः परमं विभूषणम्
Bh.*
3.121
Ś.*
1.8
Ki.*
13.5. (b) Haste, hurry
जवेन पीठादुदतिष्ठदच्युतः
Śi.*
1.12.
Velocity.
Comp.
-अधिकः a fleet horse, a courser. -अनिलः a strong wind, hurricane.
Apte 1890
English
जव a. [जु-भावे अप्] Swift, expeditious.
वः 1 (a) Speed, swiftness, quickness, rapidity
जवो हि सप्तेः परमं विभूषणं Bh. 3. 121
Ś. 1. 8. (b) Haste, hurry
जवेन पीठादुदतिष्ठदच्युतः Śi. 1. 12.
2 Velocity.
Comp.
अधिकः a fleet horse, a courser.
अनिलः a strong wind, hurricane.
Monier Williams Cologne
English
जव॑
mfn.
(√ जु, or जू) swift,
AV.
xix, 7, 1
जव॑
m.
(parox.
Pāṇ.
iii, 3, 56,
Vārtt.
4 and 57) speed, velocity, swiftness,
RV.
i, 112, 21
x, 111, 9
VS.
AV.
ŚBr.
&c.
जव॑
m.
pl.
impulse (of the mind),
RV.
x, 71, 8
Monier Williams 1872
English
जव जव, अस्, m. (fr. rt. जु or जू), speed,
quickness, velocity, rapidity, swiftness
(अस्, आ, अम्),
swift, expeditious
(आ), f. the China rose, Hibiscus
Rosa Sinensis
[cf. जपा।]
—जव-युक्त, अस्, आ, अम्,
possessed of fleetness.
—जव-वत्, आन्, अती, अत्, quick,
swift, fleet.
—जवाधिक (°व-अध्°), अस्, आ, अम्, very
quick, extremely swift
(अस्), m. a fleet horse, a
courser.
—जवानिल (°व-अन्°), अस्, m. a strong
wind, gale, hurricane.
—जवा-पुष्प, अस्, m. the
China rose, the plant or its flower.
Macdonell
English
जव jav-á,
a.
swift
m.
swiftness, speed
🞄haste: ab. at once
-ana,
a.
(ī) quick, swift
🞄n. quickness, swiftness
-anikā,
f.
curtain.
Benfey
English
जव जव, i. e. जू + अ,
I.
m.
Quickness,
Chr. 297, 21 = Rigv. i. 112, 21
MBh.
3, 10891.
II.
f.
जवा = जपा, The China
rose, Rām. 5, 3, 48.
--
Comp.
अति-,
m.
excessive quickness, Pañc. ii. d. 86.
मनोजव, i. e.
मनस्-,
I.
adj.
1.
swift as thought. 2. quick in thought,
3. fatherly, parental.
II.
m.
Viṣṇu.
महा-,
adj.
very fleet.
Apte Hindi
Hindi
जव
वि* - जु + अप्
"फुर्तीला, चुस्त"
जवः
पुं*
- -
"वेग, फूर्ती, तेज़ी, द्रुतता"
जवः
पुं*
- -
"त्वरा, क्षिप्रता"
जवः
पुं*
- -
वेग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗ
निष्पत्तिः - > जु (सौत्रधातुः) - "अप्" (३-३-५७)
प्रयोगाः - > "उपारताः पश्चिमरात्रिगोचरादपारयन्तः पतितुं जवेन गाम्"
उल्लेखाः - > किरा० ४-१०
जव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವೇಗವುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > जवोऽस्यास्ति
प्रयोगाः - > "एतस्मिन्नधिकपयःश्रियं वहन्त्यः सङ्क्षोभं पवनभुवा जवेन नीताः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-५९
L R Vaidya
English
java {% (I) a. (f. वा) %} Swift, expeditious.
java {% (II) m. %} 1. Speed, swiftness
2. haste, hurry, जवेन पीठादुदतिष्ठदच्युतः Sis.i.12.
jIva {% (II) m. %} 1. The principle of life, the vital breath, श्वासोत्कंपकुचं निरीक्ष्य सुचिरं जीवाशया वारितः Am.S.90
2. the personal soul cased in the body (as distinguished from the supreme soul or परमात्मन्), M.xii.22
3. life, existence
4. a creature, a living being
5. livelihood, profession
6. an epithet of Bṛihaspati
7. an epithet of Karṇa
8. the constellation called पुष्य.
Bopp
Latin
जव m. (r. जु s. अ) celeritas. N. 19. 19. DR. 6. 27. (Hib.
deibheadh «haste, speed»?)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
? java, a high number: Gv 〔106.13〕
see ayava.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
जव m. °eine best. Gangart des Pferdes, Kauṭ. 134, 4 v.u.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rkyen sa
१) जव २) हलु
skyen pa
१) आशु २) जव ३) धारव (?) ४) विक्रमिन्
mgyogs
१) आशु २) जव
mgyogs pa
१) आशु २) क्षिप्र ३) जव ४) जवन ५) तूर्ण ६) वेग ७) शीघ्र ८) सपदि
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जङ्घालोऽतिजवो जङ्घाकरिको जाङ्घिको जवी
जवनस्त्वरिते वेगे रयो रंहस्तरः स्यदः ४९४
जवो वाजः प्रसरश्च मन्दगामी तु मन्थरः
-wordlist-
जङ्घाल (पुं), अतिजव (पुं), जङ्घाकरिक (पुं), जाङ्घिक (पुं), जविन् (पुं), जवन (पुं), त्वरित (पुं), वेग (पुं), रय (पुं), रंहस् (क्ली), तरस् (क्ली), स्यद (पुं), जव (पुं), वाज (पुं), प्रसर (पुं), मन्दगामिन् (पुं), मन्थर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रंहस्
रंहस्, तरस्, स्यद, प्रस्तर, वेग, रयस्, जव, वाज
रंहस्तरः स्यदः स्यात्प्रसरो वेगो रयो जवो वाजः
verse 2.1.1.443
page 0051
नाममाला
Sanskrit
क्षिप्र, आशु, मङ्क्षु, अरम्, शीघ्र, सहसा, झटिति, द्रुत, तूर्ण, जव, स्यद, रंहस्, रयस्, वेग, तरस्, लघु
क्षिप्राशुमङ्क्ष्वरं शीघ्रं सहसा झटिति द्रुतम्
तूर्णं जवः स्यदो रंहो रयो वेगस्तरो लघुः १७२
verse 0.1.1.172
page 0083
भव, भाव, संसार, संसरण, संसृति, जन्मन्, आजव, जव
भवो भावश्च संसारः संसरणं संसृतिः
तत्वज्ञश्चतुरो धीरस्त्यजेज्जन्माजवं जवम् १९२
verse 0.1.1.192
page 0090
पुराणम्
English
जव / JAVA. A warrior of subrahmaṇya. (M.B. śalya Parva, Chapter 45, Stanza 75)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जवः,
पुं,
(जवनमिति जु वेगगतौ + “ऋदो-रप् ।” ५७ इति अप् ।) वेगः ।(यथा, महाभारते १४१ २१ ।“यस्य बाहूबले तुल्यः प्रभावे पुरन्दरः ।जवे वायुर्म्मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः
”)वेगवति, त्रि इति मेदिनी वे,
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जव
पु०
सौ० जु--भावे अप् वेगे “जवेन पीठादुदतिष्ठ-दच्युतः” “जवेन कण्ठं सभयाः प्रपेदिरे” माघः ।“जवेऽपि मानेऽपि पौरुषाधिकम्” नैष० कर्त्तरिअच् तद्वति
त्रि०
अमरः
Capeller
German
जव॑
m.
eilig, schnell
m.
Eile, Hast, Drang,
Abl. adv.
Grassman
German
javá, a., m. [von jū], 1〉 a., eilend, schnell vordringend, bildlich zur Bezeichnung des Liedes
2〉 m., Eile, Schnelligkeit, von Strömen ({937, 9}) und Rossen ({112, 21}).
-éna 2〉 {937, 9}.
2〉 {112, 21}.
-éṣu 1〉 {897, 8} hṛdā́ taṣṭéṣu mánasas javéṣu.
Burnouf
French
जव जव a. (जु
sfx. अ) prompt, expéditif. -- S.
m.
promptitude.
Courrier. -- S.
f.
जवा la rose-de-Chine ou
hibiscus rosa sinensis.
जवन a. (sfx. अन) prompt, expéditif. -- S.
m.
cheval
rapide. -- S.
n.
promptitude.
Stchoupak
French
जव-
a. (compar. जवीयांस्-, sup. जविष्ठ-) rapide
(surtout véd.)
-अम् -आत् rapidement, vivement
-वन्त्- a. rapide.
°युक्त- a. v. doué de vivacité, de rapidité.
जवाधिक- a. plus rapide.