| YouTube Channel

जलविषुव (jalaviSuva)

 
शब्दसागरः
English
जलविषुव
n.
 (-वं) The autumnal equinox, the moment of the sun's enter-
ing Libra.
E.
 जल and विषुव equinox
the watery equinox occurring
near the close of the annual rains.
Yates
English
जल-विषुव (वं) 1.
n.
 The autumnal
equinox, sun's entering
Libra.
Spoken Sanskrit
English
जलविषुव jalaviSuva
n.
 kind of diagram
जलविषुव jalaviSuva
n.
 autumnal equinox
Wilson
English
जलविषुव
n.
 (-वं) The autumnal equinox, the moment of the sun's
entering Libra.
E.
 जल, and विषुव equinox
the watery equinox, occurring near the
close of the annual rains.
Monier Williams Cologne
English
जल—विषुव
n.
 the autumnal equinox,
L.
a kind of diagram, Tantr.
L R Vaidya
English
jala-vizuva {% n. %} the autumnal equinox.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जलविषुवं,
क्ली,
 (जलप्रधानं विषुवम् ।) तुला-संक्रान्तिः । तत्पर्य्यायः । आश्विनचिह्नितम् २ ।इति शब्दरत्नावली ॥
चक्रविशेषः । यथा, --“मानं शिरे षण्मुखपञ्चवैरंवक्षश्चतुर्भे बहुवित्तलाभः ।भोगः करे षट्पदयोस्तु षट्केभीतिर्नृणां स्याद्बिषुवस्य चक्रे ॥
यस्मिन्नृक्षे वसेद्भानुस्तस्मात् संगणयेद्बुधः ॥
”इति समयामृतम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जलविषुव(त्)
न०
 जलप्रधान विषुवं(त्) । राशिचक्रस्थेतुलाराशिरूपे स्थानभेदे “भचक्रनाभौ विषुवद्द्वितयंसमसूत्रगम्” सू० सि० “भचक्रनामौ भगोलस्य ध्रुव-द्वयाभ्यां तुल्यान्तरेण मध्यभागे विषुवद्द्वितयं विषुवद्द्वयं समसूत्रगं परस्परं व्याससूत्रान्तरितं ध्रुवमध्येविषुववृत्तस्थानात् तद्वृत्ते क्रान्तिवृत्तभागौ यौ लग्नौतौ क्रमेण पूर्वापरौ विषुवत्सञ्ज्ञौ मेषतुलाख्यौचेत्यर्थः” रङ्ग० । २ विषुवन्तु समाख्यातं तुलामेषभयो-स्तथा” ज्यो० ऊक्ते २ तत्र रवेः संक्रमे च । संक्रा-न्तिश्च चलस्थिरभेदाभ्यां द्विविधा अयनसंक्रान्तिशब्दे३३९ दर्शिता । जलविषुवसंक्रान्तिनक्षत्रतः स्थानविशेषेस्वनक्षत्रपाते तत्फलज्ञानार्थं जलविषुवचक्रं ज्यो० उक्तंयथा । “षड्मूर्द्ध्नि, वदने पञ्च, चत्वारि, हृदये, तथा ।त्रितयं करणादेषु” पयोविषुवभक्रमात्” त्रितयं त्रितय-मिति करपादेषु द्वादश इति २७ नक्षत्राणि स्थाप्यानितत्र स्थानभेदे फलञ्चोक्तं “मानं वैरं बहुमुखलाभं भोगंत्रासं जलविषुवेषु” ज्यो० । पयोविषुवादयोऽप्यत्र ।