| YouTube Channel

जलनिधि (jalanidhi)

 
शब्दसागरः
English
जलनिधि
m.
(-धिः) The ocean.
E.
जल water and निधि a nest. निधीयते अस्मिन्
नि-धा-आधारे कि उप स०
Capeller Eng
English
जलनिधि
m.
the same.
Yates
English
जल-निधि (धिः) 2.
m.
The ocean.
Wilson
English
जलनिधि
m.
(-धिः) The ocean.
E.
जल water, and निधि a nest.
Monier Williams Cologne
English
जल—निधि
m.
‘water-treasure’, the ocean,
MBh.
iii, 15817
Pañcat.
VarBṛS.
Bhartṛ.
Prab.
N.
of a man,
Saṃskārak.
Apte Hindi
Hindi
जलनिधिः
पुं*
जल-निधिः -
"समुद्र, चार की संख्या"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जलनिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮುದ್ರ /ಕಡಲು /ಸಾಗರ
निष्पत्तिः - > डुधाञ् (धारणपोषणयोः) - "किः" (३-३-९३)
व्युत्पत्तिः - > जलानि निधीयन्तेऽत्र
प्रयोगाः - > "श्रीसन्निधानरमणीयतरोऽश्व उच्चैरुच्चैःश्रव जलनिधेरिव जातमात्रः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-५७
जलनिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ಸಂಖ್ಯೆ
जलनिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಳ /ಕೆರೆ ಮುಂತಾದುದು
L R Vaidya
English
jala-niDi {% m. %} 1. the ocean
2. the number ‘four.’
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
४, अपस्, अब्धि, अम्बु, अम्बुधि, अम्बुनिधि, अम्भोधि, अम्भोनिधि, अय, अर्णव, आप, आम्नाय, आय, आश्रम, उदधि, उदन्वान्, उपाय, कषाय, कृत, केन्द्र, कोष्ठ, गति, जल, जलधि, जलनिधि, तुरीय, तुर्य, तोय, दिक्, दिश्, दिशा, ध्यान, नदी, निगम, निम्नगेश, नीरधि, नीरनिधि, पयोधि, पयोनिधि, पाथ, पाथोधि, पितामहास्य, प्रणिम्नगेश, बन्ध, बन्धु, ब्रह्मोद्भव, महोर्मि, महोर्मिक, माल, युग, लवणोद, लोकपाल, वर्ण, वारिधि, वारिनिधि, वार्धि, विषधि, विषनिधि, वेद, श्रुति, सञ्ज्ञा, समुद्र, सलिलाकर, सागर, सुख
Bopp
Latin
जलनिधि m. (e जल et निधि receptaculum) id. BHAR. 2.
78.
Indian Epigraphical Glossary
English
jalanidhi (IE 7-1-2), ‘four’
see sāgara.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgya mtsho
१) अब्धि २) अर्णाव ३) अदधि ४) जलनिधि ५) जलेन्द्र ६) महार्णव ७) महासागर ८) लवणाम्भस् ९) समुद्र १०) सागर ११) सागरो नागराजा १२) सिन्धु १३) हृ+द् १४)
chu gter
१) अब्धि २) उदधि ३) जलधि ४) जलनिधि
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पारावारः सागरोऽवारपारोऽकूपारोदध्यंर्णवा वीचिमाली
यादः स्रोतोवार्नदीशः सरस्वान्सिन्धुदन्वन्तौ मितद्रुः समुद्रः १०७३
आकरो मकराद्रत्नाज्जलान्निधिधिराशयः
द्वीपान्तरा असंख्यास्ते सप्तैवेति तु लौकिकाः १०७४
-wordlist-
पारावार (पुं), सागर (पुं), अवारपार (पुं), अकूपार (पुं), उदधि (पुं), अर्णव (पुं), वीचिमालिन् (पुं), यादईश (पुं), स्रोतईश (पुं), वारीश (पुं), नदीश (पुं), सरस्वत् (पुं), सिन्धु (पुंस्त्री), उदन्वत् (पुं), मितद्रु (पुं), समुद्र (पुं), आकर (पुं), मकरनिधि (पुं), रत्ननिधि (पुं), जलनिधि (पुं), मकरधि (पुं), रत्नधि (पुं), जनधि (पुं), मकरराशि (पुं), रत्नराशि (पुं), जलराशि (पुं), द्वीप (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जलनिधिः,
पुं,
(जलानि निधीयन्तेऽस्मिन्निति ।धा + “कर्म्मण्यधिकरणे ।” ९३ ।इति किः जलानां निधिरिति वा ।) समुद्रः ।इत्यमरः १० २०
(यथा, आर्य्याशप्त-शत्याम् ६१४ ।“सरित इव यस्य गेहे शुष्यन्तिविशालगोत्रजा नार्य्यः ।क्षारास्वेव तृप्यति जलनिधिलहरीषुजलद इव
”चतुः संख्या समुद्रवाचित्वात् यथा, सत्कृत्य-मुक्तावल्याम् ।“वारे शीतकरं तिथौ जलनिधिंभेऽग्निञ्च योगे द्बयम्
इति
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जलनिधि
पु०
निधीयतेऽस्मिन् नि + धा + आधारे कि उप०स० समुद्रे अमरः “तत्रासौ भगवान् देवः स्वपन्जलनिधौ तदा” भा० व० २७१ अ० चतुःसंख्यायाम्“वारे शीतकरं तिथौ जलनिधिं४ भेऽग्निञ्च योगेद्वयम्” सत्कृत्यमुक्ताबली “जलनिधिरशनायाः स्वामितांयाति भूमेः” वृ० सं० १२ अ०
Capeller
German
जलनिधि
m.
dass.