| YouTube Channel

जरायु (jarAyu)

 
शब्दसागरः
English
जरायु
m.
 (-युः) The womb, the uterus.
E.
 जरा infirmity, इण् to obtain,
Unadi affix ञुण्, also with a final स, जरायुस्
m.
 (-युः.)
Capeller Eng
English
जरा॑यु
n.
 the cast-off skin of a serpent
(also
f.
 ) the
chorion or outer skin of the embryo, after-birth, secundines.
Yates
English
जरायु (युः) 2.
m.
 The womb.
Wilson
English
जरायु
m.
 (-युः) The womb, the uterus.
E.
 जरा infirmity, इण् to obtain, Uṇādi affix उण्
also with a
final स, जरायुस्.
m.
 (-युः)
Apte
English
जरायु [jarāyu],
n.
 [जरामेति इ-ञुण्]
The slough or cast-off skin of a serpent.
The outer skin of the embryo.
After-birth.
Secundines.
The uterus, womb.Comp. -ज
a.
 born from the womb, viviparous
Ms.*
 1.43. and Malli. on
Ku.*
 3.42.
Apte 1890
English
जरायु n. [जरामेति इ-ञुण्] 1 The slough or cast-off skin of a serpent.
2 The outer skin of the embryo.
3 After-birth.
4 Secundines.
5 The uterus, womb.
Comp.
ज a. born from the womb, viviparous
Ms. 1. 43 and Malli. on Ku. 3. 42.
Monier Williams Cologne
English
जरा॑यु a
mfn.
 withering, dying away (?),
RV.
 x, 106, 6
जरा॑यु
n.
 the cast-off skin of a serpent, γῆρας पस्,
AV.
 i, 27, 1
a perishable covering,
VS.
 xvii, 5
जरा॑यु
n.
 (also mf. ,
L.
 ) the outer skin of the embryo (opposed to उ॑ल्ब), after-birth,
RV.
 v, 78, 8
AV.
VS.
&c.
 (इन्द्राण्या उल्ब-जरायुणी, ‘amnion and chorion of Indrāṇī’,
N.
 of two Sāmans)
जरा॑यु
m.
 froth originating from submarine fire,
L.
=
 जटायु,
L.
जरा॑यु
f.
N.
 of one of the mothers attending on Skanda,
MBh.
 ix, 2637
जरा॑यु
cf.
 ज्यो॑तिर्-, नि॑र्-.
जरा॑यु b, °युक See col. 1.
Monier Williams 1872
English
जरायु, उस्, उस्, उ, withering, dying away
(उ),
n. the slough or cast-off skin of a serpent
the
membrane which envelopes the fetus, the outer skin
of the embryo or chorion, (the inner or amnion is
called उल्व)
after-birth, secundines
(उस्), m., N.
of a plant, = अग्नि-जार
also = जटायु
(उस्), f., N.
of one of the Mātṛs attending on Skanda
[cf.
ज्योतिर्-जरायु and निर्-जरायु।]
—जरायु-ज, अस्, आ,
अम्, born from the womb, viviparous, born alive.
Macdonell
English
जरायु jarā́-yu,
n.
 cast-off skin of a snake, 🞄slough
n.
 (f. ) caul of the foetus
after-birth: 🞄-ja,
a.
 born from a womb, born alive.
Benfey
English
जरायु जरायु, i. e. जरा + यु,
n.
m.
f.
The after-birth, Bhāg. P. 3, 31, 4.
Apte Hindi
Hindi
जरायु
नपुं*
 - जरामेति- इ + ञुण्
साँप की केंचुली
जरायु
नपुं*
 - -
भ्रूण की ऊपरी झिल्ली
जरायु
नपुं*
 - -
"योनि, गर्भाशय"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जरायु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಭಾಶಯ /ಗರ್ಭಕೋಶ
निष्पत्तिः - > इण् (गतौ)- "ञुण्" (उ० १-४)
व्युत्पत्तिः - > जरामेति
जरायु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಭದ ಹೊರಚರ್ಮ /ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಚರ್ಮದ ಹೊದಿಕೆ
प्रयोगाः - > "जरायुणा मुखे च्छन्ने कण्ठे च कफवेष्टने । वायोर्मार्गनोरोधाच्च न गर्भस्थः प्ररोदिति ॥"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० शारीर० २-५४
जरायु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಟಾಉಪಕ್ಷಿ
जरायु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾವಿನ ಸೋಲೆ
L R Vaidya
English
jarAyu {% n. %} 1. The slough or cast-off skin of a serpent
2. the outer skin of the embryo
3. the uterus, the womb.
Bopp
Latin
जरायु m. uterus. AM.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khong par dkris pa
जरायु
mngal
१) कुक्षि २) गर्भ ३) जरज ४) जरायु ५) योनिज
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गर्भाशयो जरायूल्बे कललोल्बे पुनः समे ॥ ५४० ॥
-wordlist-
गर्भाशय (पुं), जरायु (पुं), उल्ब (पुंक्ली), कलल (क्ली), उल्ब (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गर्भाशय
गर्भाशय, जरायु
गर्भाशयो जरायुः स्यादुल्वं च कललं स्मृतम् ॥ ५०० ॥
verse 2.1.1.500
page 0057
Mahabharata
English
Jarāyu, a matṛ. § 615u (Skanda): IX, 46, 2637.
पुराणम्
English
जरायु / JARĀYU. An attendant of subrahmaṇya. (M.B. śalya Parva, Chapter 43, Stanza 19).
Vedic Reference
English
Jarāyu is found once in the Atharvaveda^1 in the sense of
a ‘serpent's skin.’ Usually^2 it denotes the outer covering
(chorion) of the embryo, as opposed to the ulva, the inner
covering (amnion).
Living things are occasionally classified according to their
mode of origin. In the Chāndogya Upaniṣad^3 they are divided
into (a) āṇḍa-ja, ‘egg-born’
(b) jīva-ja, ‘born alive, ’ or born
from the womb
(c) udbhij-ja, ‘propagated by sprouts.’ In the
Aitareya Āraṇyaka^4 the division is fourfold: (a) āṇḍa-ja
(b) jāru-ja, that is, jarāyu-ja (found in the Atharvaveda, ^5 and
needlessly read here by Böhtlingk)
^6 (c) udbhij-ja
and (d)
svcda-ja, ‘sweat-born, ’ explained as ‘insects.’
1) i. 27, 1.
2) Rv. v. 78, 8
Av. i. 11, 4
vi. 49, 1
ix. 4, 4
Taittirīya Saṃhitā, vi. 5, 6, 3
Vājasaneyi Saṃhitā, x. 8
xix. 76
Aitareya Brāhmaṇa, i. 3
Śatapatha
Brāhmaṇa, iii. 2, 1, 11, etc
Chān-
dogya Upanisad, iii. 10. 2, etc.
3) vi. 3, 1.
4) ii. 6.
5) i. 12, 1.
6) See jāru in Jaiminīya Brāhmaṇa,
ii. 430, 6.
Cf. Deussen, Philosophy of the Upani-
shads, 196, 292
Keith, Aitareya Āraṇ-
yaka, 235.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जरायुः,
पुं,
 (जरामेतीति । जरा + इण् + “किंञ्ज-रयोः श्रिणः ।” उणां १ । ४ । इति ञुण् ।)येन वेष्टितो गर्भः कुक्षौ तिष्ठति सः । गर्भ-वेष्टनचर्म्म । आँओल इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।गर्भाशयः २ उल्वम् ३ कललः ४ । इत्यमरः ।२ । ६ । ३७ ॥
“या तु चर्म्माकृतिः सूक्ष्मा जरायुः सा निगद्यते ॥
”इति महाभागवते भगवतीगीता ॥
अग्निजारवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जरायु
पु०
 जरामेति इ--ञुण् । १ गर्भावरणचर्मणि २ गर्भाशये, “जरायुणा मुखे च्छन्ने कण्ठे च कफवेष्टिते ।वायोर्मार्गनिरोधाच्च न गर्भस्थः प्ररोदिति” सुश्रु० । “यातु चर्म्माकृतिः सूक्ष्मा जरायुः सा निगद्यते” देवीभाग० ।३ जटायौ पक्षिणि च मेदि० । ४ अग्निजारवृक्षे राजनि० ।५ कुमारानुचरमातृभेदे । “पक्षालिका मत्कुणिकाजरायुर्ज्जर्ज्जरानना” भा० श० ४७ अ० ।
Capeller
German
जरा॑यु
n.
 abgestreifte Schlangenhaut
die
Eihaut des Embryo.
जरा॑यु auch Mutterkuchen, Nachgeburt.
Grassman
German
jarā́yu, a., n. [von 3. jar], 1〉 a., hinfällig, vergänglich
2〉 n., die äussere Eihaut des Embryo, die Nachgeburt.
-u 1〉 (?) {932, 6}.
-uṇā 2〉 {432, 8}.
Burnouf
French
जरायु जरायु et जरायुस्
m.
 (जॄ
आयुस्) la
matrice
cf. जर्तु।
जरायुज a. (जन्) né d'une matrice, c-à-d. d'une
femelle vivipare et non d'un œuf.
Stchoupak
French
जरायु-
f.
 membrane du fœtus.
°ज- a. vivipare.