| YouTube Channel

जरद्गव (jaradgava)

 
शब्दसागरः
English
जरद्गव
m.
 (-वः) An old ox.
f.
 (-वी) An old cow.
E.
 जरत् old, गो a cow,
affix टच् fem. affix ङीष्.
Capeller Eng
English
जरद्गव
m.
 an old bull
N.
 of a vulture.
Yates
English
जरद्गव (वः) 1.
m.
 An old ox.
f.
 (वी).
Wilson
English
जरद्गव
m.
 (-वः) An old ox.
f.
 (-वी) An old cow.
E.
 जरत् old, गो a cow, affix टच्, fem. affix ङीष्.
Monier Williams Cologne
English
जरद्—गव
m.
 (= गो-जर) an old bull or ox,
Ved.
 (Jaim. i, 3, 31, Sch.), Bṛh. on
RV.
 x, 102, 1
MBh.
 xiii, 4463
Pañcat.
N.
 of a vulture,
Hit.
 i, 3, 1 and 4, 0/1
Macdonell
English
जरद्गव jarad-gava,
m.
 old bull
N. of a vulture.
Benfey
English
जरद्गव जरद्गव, i. e. जरन्त्-गव
(vb. जॄ),
m.
1. An old ox, Pañc. ii. d.
169.
2. A proper name, Hit. i. d. 49.
Apte Hindi
Hindi
जरद्गवः
पुं*
 जरत्-गवः -
बूढ़ा बैल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जरद्गव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುದಿ ಎತ್ತು /ವೃದ್ಧ ವೃಷಭ
निष्पत्तिः - > "टच्" (५-४-९२)
व्युत्पत्तिः - > जरंश्चासौ गौश्च
प्रयोगाः - > "अकृत्वा पौरुषं श्रीः किं तयापि सुभोग्यया । जरद्गवः समश्नाति दैवादुपगतं तृणम् ॥"
उल्लेखाः - > पञ्चतं०
जरद्गव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಹದ್ದು /ಗೃಧ್ರ
प्रयोगाः - > "अज्ञातकुलशीलस्य वासो देयो न कस्यचित् । मार्जारस्य हो दोषेण हतो वृद्धो जरद्गवः ॥"
उल्लेखाः - > हितो०
जरद्गव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ವೃಷಭರೂಪವಾದ ಧರ್ಮ
प्रयोगाः - > "नैतस्येह यथास्माकं शश्वच्छास्त्रं जरद्गवः । अलसः क्षुत्परो मूर्खस्तेन पीवान् शुना सह ॥"
उल्लेखाः - > भा० अनु०
L R Vaidya
English
jarat-gava {% m. %} an old ox, e.g. जरद्गवधनः शंभुस्तथापि परमेश्वरः, or जरद्गवः कंबलपादुकाभ्यां द्वारि स्थितो गायति मंगलानि.
Lanman
English
jarad-gava, m. Old-bull, name of a vulture.
[jarant.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
महोक्षः स्यादुक्षतरो वृद्धोक्षस्तु जरद्गवः ॥ १२५८ ॥
-wordlist-
महोक्ष (पुं), उक्षतर (पुं), वृद्धोक्ष (पुं), जरद्गव (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वृद्धोक्ष
वृद्धोक्ष, जरद्गव
महोक्षः स्यादुक्षतरो वृद्धोक्षस्तु जरद्गवः ।
verse 2.1.1.265
page 0032
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: जरद्गवः
Root: जरद्गव
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ वृद्धवृषभः
Meaning(s):
⇒ Old ox
Shloka(s):
3|4|55|1 ► महोक्षः स्यादुक्षतरो वृद्धोक्षस्तु जरद्गवः। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|55|1 ⇢ वृद्धोक्षः (वृद्धोक्ष) (पुं) ⇒ Old ox ⇒ वृद्धवृषभः
➠ 3|4|55|1 ⇢ जरद्गवः (जरद्गव) (पुं) ⇒ Old ox ⇒ वृद्धवृषभः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जरद्गवः,
पुं,
 (जरंश्चासौ गौश्चेति । “गोरतद्धित-लुकि ।” ५ । ४ । ५२ । इति टच् ।) जीर्णं-वृषः । तत्पर्य्याया । वृद्धोक्षः २ । इत्यमरः ।२ । ९ । ६१ ॥
(यथा, पञ्चतन्त्रे । ४ । ८४ ।“अकृन्य पौरुषं या श्रीः किं तयापि सुभोग्यया ।जरद्गवः समश्नाति दैवादुपगतं तृणम् ॥
”जरन् क्षीयमाणो गौर्वृषरूपो धर्म्मः । धर्म्मरूप-जीर्णवृषः । यथा, महाभारते । १३ । ९३ । ६८ ।“नैतस्येह यथास्माकं शश्वच्छास्त्रं जरद्गवः ।अलसः क्षुत्परो मर्खस्तेन पीवाञ्छुना सह ॥
”)गृध्रपक्षिविशेषः । यथा, --“अज्ञातकलशीलस्य वासो देयो न कस्यचित् ।मार्ज्जारस्य हि दोषेण हतो गृध्रो जरद्गवः ॥
”इति हितोपदेशे मित्रलाभपरिच्छेदः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जरद्गव
पु०
 कर्म्म० टच् समा० । १ वृद्धवृषे अमरः जरन्गौरिव टच्समा० । २ गृध्रविशेषे “अज्ञातकुलशीलस्य वासोदेयो न कस्यचित् । मार्ज्जारस्य हि दोषेण हतो वृद्धोजरद्गवः” हितो० । जरन् क्षीयमाणो गौर्धर्मवृषः ।शास्त्रप्रतिपादिते क्षीयमाणे ३ धर्मरूपवृषे । “नैतस्येहयथास्माकं शश्वच्छास्त्रं जरद्गवः । अलसः क्षुत्परोमूर्खस्तेन पीवान् शुना सह” भा० अनु० १३ अ० ।“शास्त्रं तत्प्रतिपादितः जरन् क्षीयमाणो धर्म्मः”नीलक० । आकाशस्थे ४ बीथिभेदे स्त्री ङीप् । “नाग-गजैरावतवृषभगोजरद्गवमृगाजदहनाख्या” इत्युपक्रमे“जरद्गव्यां श्रवणात् त्रिभं मृगाख्या त्रिभञ्च मैत्राद्यम्”वृ० स० ९ अ० ।
Capeller
German
जरद्गव
m.
 ein alter Stier
N. eines Geiers.
Burnouf
French
जरद्गव जरद्गव
m.
 (गो) vieux bœuf
जरद्गवी vieille vache.