| YouTube Channel

जरठ (jaraTha)

 
शब्दसागरः
English
जरठ
mfn.
(-ठः-ठा-ठं)
1. Hard, solid.
2. Herd-hearted, harsh, cruel.
3.
Pale, yellowish-white.
4. Old, decayed, infirm.
5. Bent, bowed
down, drooping.
m.
(-ठः)
1. A name of Pandu, father of the five
Pandavas.
2. Decrepitude.
E.
जॄ to become old or decayed, Unadi
affix अठ्, and the
deriv.
irr
.
Capeller Eng
English
जरठ
a.
old, aged
hard, solid, strong.
Yates
English
जरठ (ठः-ठा-ठं)
a. Hard
cruel
old
bent
pale.
m.
decrepitude.
Spoken Sanskrit
English
जरठ - jaraTha -
adj.
- violent
जरठ - jaraTha -
adj.
- bent
जरठ - jaraTha -
adj.
- harsh
जरठ - jaraTha -
adj.
- yellowish
जरठ - jaraTha -
adj.
- cruel
जरठ - jaraTha -
adj.
- drooping
जरठ - jaraTha -
adj.
- solid
जरठ - jaraTha -
adj.
- strong
जरठ - jaraTha -
adj.
- old
जरठ - jaraTha -
adj.
- hard
जरठ - jaraTha -
m.
- old age
जरठ - jaraTha -
m.
- full-grown
Wilson
English
जरठ
mfn.
(-ठः-ठा-ठं)
1 Hard, solid.
2 Hard-hearted, harsh, cruel.
3 Pale, yellowish-white.
4 Old, decayed, infirm.
5 Bent, bowed down, drooping.
m.
(-ठः) Decrepitude.
E.
जॄ to become old or decayed, Uṇādi affix अठ, and the
deriv.
irr
.
Apte
English
जरठ [jaraṭha],
a.
[जॄ बा˚ अठ]
Hard, solid.
old, aged
अयमतिजरठाः प्रकामगुर्वीः परिणतदिक्करिकास्तटीर्बिभर्ति
Śi.*
4.29 (where जरठ means 'hard' also).
Decayed, decrepit, infirm.
Bent, bowed down, drooping.
Pale, yellowish-white.
Full-grown, ripe, matured
जरठ- कमल
Śi.*
11.14.
Hard-hearted, cruel.
ठः1
N.
of Paṇdu, father of the five Paṇḍavas.
Old age.
Apte 1890
English
जरठ a. [जॄ बा °अठ] 1 Hard, solid.
2 Old, aged
अयमतिजरठाः प्रकामगुर्वीः परिणतदिक्करिकास्तटीर्बिभर्ति Śi. 4. 29 (where जरठ means ‘hard’ also).
3 Decayed, decrepit, infirm.
4 Bent, bowed down, drooping.
5 Pale, yellowish-white.
6 Full-grown, ripe, matured
जरठकमल Śi. 11. 14.
7 Hard-hearted, cruel.
ठः 1 N. of Pāṇḍu, father of the five Pāṇḍavas.
2 Old age.
Monier Williams Cologne
English
जरठ
mfn.
old,
Bhartṛ.
(Śāntiś. iv, 17),
BhP.
vi, ix, xi
Rājat.
ii, 170
bent, drooping,
W.
for जठर, hard, solid,
Sāh.
iv, 9 a/5
harsh, cruel,
W.
strong, violent,
Hcar.
ii, 24
Vcar.
xi
f.
yellowish (old leaves' colour),
L.
full-grown,
Mālatīm.
जरठ
m.
old age,
L.
Monier Williams 1872
English
जरठ, अस्, आ, अम्, old, decayed, infirm
bent,
bowed down, drooping
hard, solid
hard-hearted,
harsh, cruel
pale, yellowish-white (the colour of old
leaves)
(अस्), m. decrepitude, old age
[cf. Germ.
hart
Goth. hardus.]
Benfey
English
जरठ जरठ (vb. जॄ),
adj.
Old,
Bhāg. P. 6, 1, 25.
Apte Hindi
Hindi
जरठ
वि* - जॄ + अठच्
"कठोर, ठोस"
जरठ
वि* - -
"पुराना, अधिक आयु का"
जरठ
वि* - -
"क्षीण, जीर्ण, निर्बल, "
जरठ
वि* - -
"पूर्णविकसिक, पक्का, परिपक्व, जरठकमल"
जरठ
वि* - -
"कठोर हृदय, क्रूर"
जरठः
पुं*
- -
"पाण्डु, पाँचों पाण्डवों के पिता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जरठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಪ್ಪು /ಮುದಿತನ
जरठ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನವಾದ /ಒರಟಾದ
निष्पत्तिः - > जॄष् (वयोहानौ) - "अठच्" बाहु०
प्रयोगाः - > "अयमतिजठराः प्रकामगुर्वीरलघुविलम्बिपयोधरोपरुद्धाः"
उल्लेखाः - > माघ०४-२९
जरठ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀರ್ಣವಾದ /ಮುದಿಯಾದ
जरठ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಿಣತವಾದ /ಬಲಿತಿರುವ
प्रयोगाः - > "जठरकमलकन्दच्छेदगौरैर्मयूखैः"
उल्लेखाः - > माघ० ११-१४
L R Vaidya
English
jaraWa {% (I) a. (f. ठा) %} 1. Old, aged, अयमतिजरठाः प्प्रकामगुर्वीः परिणतदिक्करिकास्तटीर्बिभर्ति Sis.iv.29 (where the word is used in senses 1 and 3)
2. decayed
3. hard, solid
4. hard-hearted, cruel.
jaraWa {% (II) m. %} A name of Pāṇḍu, father of the five Pāṇḍavas.
Bopp
Latin
जरठ durus, solidus. (Nostrum hart, goth. hardus, mutatâ
initiali mediâ in aspiratam pro tenui, sicut in hôrs = जार
q. v.)
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
वृद्ध, जीर्ण, स्थविर, वयोवृद्ध, गतायू, गतवयस्क, वयोगत, जरिन्, जरण, जरठ, जरोतुर, जरण्ड
adjective
यः वयसा अधिकः।
"वृद्धानां कृते अत्र विना शुल्कं सेवा उपलब्धा अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः १३८६
दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः
मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः १३८७
-wordlist-
निष्ठुर (पुं), कक्खट (पुं), क्रूर (पुं), परुष (पुं), कर्कश (पुं), खर (पुं), दृढ (पुं), कठोर (पुं), कठिन (पुं), जरठ (पुं), कोमल (पुं), मृदुल (पुं), मृदु (पुं), सोमाल (पुं), सुकुमार (पुं), अकर्कश (पुं)
Tamil
Tamil
ஜரட2 : கடினமான, கெட்டியான, திடமான, பழைய, வயதான, தேய்ந்து போன, பலம் குறைந்த, பழுத்த.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जरठः, त्रि, (जीर्य्यत्यनेनेति जॄ वयोहानौ +उणां १०२ सूत्रे बाहुलकात् जॄशमोर-प्यटः इत्युज्ज्वलदत्तोक्तेरठः ।) कर्कशः पाण्डुः ।कठिनः इति मेदिनी ठे, १३
(यथा, माघे २९ ।“अयफतिजाठाः प्रकामगुर्व्वी-रलघुविलम्बिपयोधरोपरुद्धाः
”)जीर्णः इति हेमचन्द्रः
(वृद्धः यथा, भागवते २५ ।“स बद्धहृदयस्तस्मिन्नर्भके कलभाषिणि ।निरीक्षमाणस्तल्लीलां मुमुदे जरठो भृशम्
”परिणतः यथा, माघे ११ १४ ।“हिमरुचिररुणिम्ना राजते रज्यमानै-र्जरठकमलकन्दच्छेदगौरैर्मयूखैः
”)जरायां पुं इति विश्वः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जरठ
त्रि०
जॄ--बा० अठ कर्कशे कठिने पाण्डुनृपे
पु०
मेदि० जीर्णे
त्रि०
हेम० जरायां विश्वः “नीरन्ध्रास्तनु-मालिखन्तु जरठच्छेदानलग्रन्थयः” सा० द० “अयमतिजरठाः प्रकामगुर्व्वीः” माघः परिणते “जरठक-मलकन्दच्छेदगौरैर्मयूखैः” माघः
Capeller
German
जरठ alt
stark, heftig.
Burnouf
French
जरठ जरठ a. (जॄ
अठ् ?) vieux, décrépit,
infirme
pâle, blanc-jaunâtre.
Durci par le temps
dur,
solide
au fig. dur de cœur, cruel. -- S.
m.
vieillesse,
décrépitude.
Stchoupak
French
जरठ-
a. vieux, adulte
fort, puissant.