| YouTube Channel

जन्य (janya)

 
शब्दसागरः
English
जन्य
mfn.
(-न्यः-न्या-न्यं)
1. To be born or produced.
2. Fit for or favourable
to men.
m.
(-न्यः)
1. A father.
2. The friend, attendant, or companion
of a bridegroom.
f.
(-न्या) The friend of a mother.
2. The relation or
companion of a bride, a bride's maid, &c.
3. Pleasure, happiness.
4.
Affection.
5. A mother.
n.
(-न्यं)
1. War, combat.
2. Rumour, report.
3. A market, a fair.
4. A portent, one occurring at birth.
E.
जन to
be born, &c. affix णिच् कर्त्तरि यत्
Capeller Eng
English
1 जन्य
a.
born, produced, rising from (—°)
abstr.
°ता
f.
, °त्व
n.
n.
body.
2 ज॑न्य
a.
belonging to the (same) race, national, native
common, vulgar.
m.
the bridegroom's friend
f.
bridesmaid
n.
people, tribe, race (also जन्य॑),
pl.
inimical tribes
fighting, war.
Yates
English
जन्य (न्यः) 1.
m.
A father
bride-
groom's friend.
f.
A mother
a
bridesmaid
happiness.
n.
War
rumour
a market
a portent.
a.
Being born
fit for all.
Wilson
English
जन्य
mfn.
(-न्यः-न्या-न्यं)
1 To be born or produced.
2 Fit for or favourable to men.
m.
(-न्यः)
1 A father. The friend, attendant, or companion of a bridegroom.
f.
(-न्या)
The friend of a mother.
2 The relation or companion of a bride, a bridesmaid, &c.
3 Pleasure, happiness.
4 Affection.
5 A mother.
n.
(-न्यं)
1 War, combat.
2 Rumour, report.
3 A market, a fair.
4 A portent, one occurring at birth.
E.
जन to be born, &c. affix यत्, or Uṇādi affix युक्.
Apte
English
जन्य [janya],
a.
[जन् कर्तरि यत्]
To be born or produced.
Born, produced.
(At the end of
comp.
) Born from, occasioned by.
Belonging to a race or family
Vulgar, common.
National.
Relating to, or fit for men.
न्यः A father.
A friend, attendant or relative of a bridegroom
Māl.
6.2.
A common man.
A report, rumour.
न्या Mother's friend,
The relation of a bride, a bride's maid
याहीति जन्यामवदत् कुमारी
R.*
6.3.
Pleasure, happiness.
Affection.
a market.
The world
जन्या तु मातृसख्यां मदे हट्टे जने$पि लोके जन्तौ ... Nm.
न्यम् Birth, production, creation.
That which is born or created, a created thing, an effect (opp. जनक) जन्यानां जनकः कालः Bhāṣā.
P.*
45
जनकस्य स्वभावो हि जन्ये तिष्ठति निश्चितम् Śabdak.
The body
तुष्टाव जन्यं विसृजञ्जनार्दनम्
Bhāg.*
1.9.31.
A portent occurring at birth.
A market, a fair.
War, battle
तत्र जन्यं रघोर्घोरं पर्वतीयैर्गणरभूत्
R.*
4.77
चारुणा रमते जन्ये को$भीतो रसिताशिनि
Ki.*
15.23.
Censure, abuse.
A community, nation.
People.
Report, rumour.
Apte 1890
English
जन्य a. [जन् कर्तरि यत्] 1 To be born or produced.
2 Born, produced.
3 (At the end of comp.) Born from, occasioned by.
4 Belonging to a race or family.
5 Vulgar, common.
6 National.
7 Relating to, or fit for men.
न्यः 1 A father.
2 A friend, attendant or relative of a bridegroom
Māl. 6. 2.
3 A common man.
4 A report, rumour.
न्यं 1 Birth, production, creation.
2 That which is born or created, a created thing, an effect (opp. जनक)
जन्यानां जनकः कालः Bhāṣā P. 45
जनकस्य स्वभावो हि जन्ये तिष्ठति निश्चितं Śabdak.
3 The body.
4 A portent occurring at birth.
5 A market, a fair.
6 War, battle
तत्र जन्यं रघोर्घोरं पर्वतीयैर्गणैरभूत् R. 4. 77.
7 Censure, abuse.
8 A community, nation.
9 People.
10 Report, rumour.
न्या 1 The friend of a mother.
2 The relation of a bride, a bride's maid
याहीति जन्यामवदत्कुमारी R. 6. 30.
3 Pleasure, happiness.
4 Affection.
Monier Williams Cologne
English
1. जन्य
mfn.
(√ जन्,
Pāṇ.
iii, 4, 68
iii, 1, 97
Pat.
) born, produced, Bhāṣāp. 44
BrahmaP.
ifc. born or arising or produced from, occasioned by,
Śiś.
Bhāṣāp.
Tarkas.
&c.
(-ता
f.
abstr.
Vedāntas.
-त्व
n.
id.,
KapS.
, Sch.)
जन्य
m.
a father,
L.
जन्य
n.
the body,
BhP.
i, 9, 31
a portent occurring at birth,
L.
2. ज॑न्य
mfn.
(fr. ज॑न) belonging to a race or family or to the same country, national,
RV.
ii, 37, 6 and 39, 1
x, 91, 2
ŚāṅkhŚr.
xv, 13, 3
belonging or relating to the people,
RV.
iv, 55, 5
ix, 49, 2
TBr.
i
TāṇḍyaBr.
ṢaḍvBr.
ज॑न्य
m.
the friend or companion of a bridegroom,
RV.
iv, 38, 6
AV.
xi, 8, 1
f.
Gobh.
ii, 1, 13
MBh.
i, iii
Kathās.
a son-in-law,
Gal.
a common man,
TS.
vi, 1, 6, 6
TBr.
i, 7, 8, 7
N.
of Śiva,
MBh.
xiii, 1170
v.l. for जान्य, q.v.
ज॑न्य
m.
n.
rumour, report,
Pāṇ.
iv, 4, 97
ज॑न्य
n.
people, community, nation,
RV.
ii
x, 42, 6
AV.
xiii, 4, 43 (oxyt.)
pl.
inimical races or men,
AitBr.
viii, 26
fighting, war,
Gaut.
MBh.
v, 3195
Ragh.
iv, 77
Daś.
a market,
L.
जन्य a °न्यीय, °न्यु. See above.
Monier Williams 1872
English
जन्य, अस्, आ, अम्, to be born or produced, pro-
ducible
born, produced
(often at the end of a
comp.) born from, arising or produced from, occa-
sioned by
generating
(अस्), m. a father
(अम्), n.
the body
a portent occurring at birth
(अस्, आ, अम्),
belonging to a race or family
national
belonging
to the same country
vulgar, common, belonging to
or relating to men or to the people, fit for men
(अस्), m. the friend or attendant or companion
of a bridegroom
a common man
(आ), f. the
friend of a mother
the relation or companion of a
bride, a bridesmaid
pleasure, happiness
affection
(अम्), n. people
a community, nation
fighting,
war, combat
a market, a fair
rumour, report
censure, abuse.
—जन्य-ता, f. the state of anything
that is to be born or produced.
Macdonell
English
जन्य 1. jan-ya, fp. that is born or produced
🞄arising from (—°)
n.
body.
जन्य 2. ján-ya,
a.
belonging to the race, 🞄cognate
m.
(countryman), groomsman
common 🞄man
ā,
f.
bridesmaid
n.
people, tribe 🞄(also -yá)
battle.
Benfey
English
जन्य जन्य,
A. ptcple. of the fut.
pass. of जन्,
1. To be born, Bhāṣāp.
44.
2. Produced, Bhāṣāp. 110.
3.
n.
The body, Bhāg. P. 1, 9, 31.
B. i. e.
जन + य,
I.
m.
The friend of a bride-
groom, MBh. 1, 7203.
II.
f.
या, A
bridesmaid, Ragh. 6, 30.
III.
n.
War,
combat, MBh. 5, 3195.
Apte Hindi
Hindi
जन्य
वि* - "जन् + ण्यत्, जन् + णिच् + यत् वा"
"जन्म लेने वाला, पैदा होने वाला"
जन्य
वि* - -
"जात, उत्पन्न"
जन्य
वि* - -
"(समास के अन्त में) से उत्पन्न, जनित"
जन्य
वि* - -
किरी वंश या कुल से सम्बद्ध
जन्य
वि* - -
"गँवारू, सामान्य"
जन्य
वि* - -
राष्ट्रीय
जन्यः
पुं*
- -
पिता
जन्यः
पुं*
- -
"मित्र, दूल्हे का सम्बन्धी या सेवक"
जन्यः
पुं*
- -
साधारण जन
जन्यः
पुं*
- -
"जनश्रुति, किंवदन्ती"
जन्यम्
नपुं*
- -
"जन्म, उत्पत्ति, सृष्टि, "
जन्यम्
नपुं*
- -
"जात, सृष्ट, उत्पादित वस्तु"
जन्यम्
नपुं*
- -
शरीर
जन्यम्
नपुं*
- -
जन्म के समय होने वाला अपशकुन
जन्यम्
नपुं*
- -
"बाजार, मण्डी, मेला"
जन्यम्
नपुं*
- -
"संग्राम, युद्ध"
जन्यम्
नपुं*
- -
निन्दा
जन्यम्
नपुं*
- -
अपशब्द
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जन्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನಕ /ತಂದೆ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) + णिच् - कर्त० "यत्" (३-४-६८)
व्युत्पत्तिः - > जायते जनयति वा
जन्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ವಧುವಿನ ನೆಂಟರು ಮತ್ತು ಸೇವಕರು
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-४-८२)
व्युत्पत्तिः - > जनीं वधूं नयति वा
जन्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮದುವಣಿಗನ ಬಂಧು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತ
विस्तारः - > "जन्याः स्निग्धा वरस्य ये" - अम० "ज्ञातिभृत्या नवोढाया जन्याः स्निग्धा वरस्य ये" - वैज०।
जन्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹ /ಶರೀರ
प्रयोगाः - > "निवृत्तसर्वेन्द्रियवृत्तिविभ्रमस्तुष्टाव जन्यं विसृजन् जनार्दनम्"
उल्लेखाः - > भाग० १-९-३१
जन्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಕಾಪವಾದ
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-४-९७)
व्युत्पत्तिः - > जनानां जल्पः
जन्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುದ್ಧ /ಕದನ
निष्पत्तिः - > जनी - "यक्" (उ० ४-१११)
प्रयोगाः - > "चारुणा रमते जन्ये कोऽभीतो रसिताशिनि" "तत्र जन्यं रघोर्घोरं पर्वतीयैर्गणैरभूत्"
उल्लेखाः - > किरा० १५-२३, रघु० ४-७७
जन्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನನ /ಉತ್ಪತ್ತಿ
जन्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂತೆ /ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಳ
जन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜನರಿಗೆ ಹಿತವಾದ
निष्पत्तिः - > "यत्" (५-१-५)
व्युत्पत्तिः - > जनाय हितम्
जन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ /ಹುಟ್ಟುವ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) + णिच् - कर्म० "यत्"(वा० ३-१-९७)
व्युत्पत्तिः - > जन्यते
विस्तारः - > "जन्यानां जनकः कालः" - भाषाप०
जन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕುಲ ಸಂಬಂಧವಾದ /ವಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ
L R Vaidya
English
janya {% (I) a. (f. न्या) %} 1. To be born or produced
2. born from, occasioned by
3. belonging to a race or family
4. vulgar, common.
janya {% (II) m. %} 1. A father
2. a friend or relative of a bridegroom
3. the body
4. a report, a rumour.
janya {% (III) n. %} 1. Production, oreation
2. a created thing, an effect, (op. to जनक), e.g. जनकस्य स्वभावो हि जन्ये तिष्ठति निश्चितम्, or जन्यानां जनकः कालः
3. a market, a fair
4. war, battle, तत्र जन्यं रघोर्घोरं पारवतीयैर्गणैरभूत् R.iv.77
5. censure, abuse.
Bopp
Latin
1. जन्य m. (fortasse a जनी s.
Schol. ad RAGH. ed. Calc.
6. 30. जन्यान् explicat per: जनीम् वधूम् वहन्ति)
nymphagogus, Brautführer, v. जन्या
secundum AM.
sponsi amicus: जन्याः स्निग्धा वरस्य ये. MAH. 1. 7203.
2. जन्य n. (fortasse a हन् occidere, mutatâ gutturali in pa-
lat., sicut in syllabâ redupl. τοῦ जघान) proelium. RAGH.
4. 27.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
जन्य 4. d) eine Neuvermählte, Campaka 243. 313.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
जनित, जन्य
adjective
केनापि द्वारा उत्पन्नः।
"मलेरिया इति एका मशकेन जनिता व्याधिः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
bskyed par bya ba
१) उत्पाद्य २) जनन ३) जन्य ४) जन्यत्व ५) जन्यमान ६) संजनन
bskyed bya
१) उत्पाद्य २) जन्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जन्यास्तु तस्य सुहृदो विवाहः पाणिपीडनम् ५१७
पाणिग्रहणमुद्वाह उपाद्यामयमावपि
दारकर्म परिणयो जामाता दुहितुः पतिः ५१८
-wordlist-
जन्य (पुं), विवाह (पुं), पाणिपीडन (क्ली), पाणिग्रहण (क्ली), उद्वाह (पुं), उपयाम (पुं), उपयम (पुं), दारकर्मन् (क्ली), परिणय (पुं), जामातृ (पुं), दुहितृपति (पुं)
--source--
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसी
शुष्मं शुष्म शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः
p{0033}
संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनं
संस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ७९६
द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसंमर्दसमित्प्रघाताः
आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं ७९७
समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ
अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ७९८
आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम्
-wordlist-
प्राण (पुं), स्थामन् (क्ली), तरस् (क्ली), पराक्रम (पुं), बल (पुंक्ली), द्युम्न (क्ली), शौर्य (क्ली), ओजस् (क्ली), शुष्म (क्ली), शुष्मन् (क्ली), शक्ति (स्त्री), ऊर्ज (पुंस्त्री), सहस् (क्ली), युद्ध (क्ली), सङ्ख्य (पुंक्ली), कलि (पुं), सङ्ग्राम (पुं), आहव (पुं), सम्प्रहार (पुं), समर (पुंक्ली), जन्य (पुंक्ली), युध् (स्त्री), आयोधन (क्ली), संस्फोट (पुं), कलह (पुं), मृध (क्ली), प्रहरण (क्ली), संयत् (क्ली), रण (पुंक्ली), विग्रह (पुं), द्वन्द्व (क्ली), समाघात (पुं), समाह्वय (पुं), अभिसम्पात (पुं), सम्मर्द (पुं), समिध् (स्त्री), प्रघात (पुं), आस्कन्दन (क्ली), आजि (स्त्री), प्रधन (पुं), अनीक (पुंक्ली), अभ्यागम (पुं), प्रविदारण (पुं), समुदाय (पुं), समुदय (पुं), राटि (स्त्री), समिति (स्त्री), सङ्गर (पुं), अभ्यामर्द (पुं), सम्पराय (पुंक्ली), समीक (क्ली), साम्परायिक (क्ली), आक्रन्द (पुं), संयुग (पुंक्ली), नियुद्ध (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सङ्ग्राम
सङ्ग्राम, समिति, समित्, समर, संख्य, समीक, रण, युद्ध, युध्, प्रधन, मृध, समुदय, संयत्, कलि, संयुग, द्वन्द्व, आयोधन, सम्प्रहार, कलह, आक्रन्द, आहव, अभ्यागम, संस्फोट, प्रविदारण, प्रहरण, अनीक, आजि, सङ्गर, सम्पराय, समाघात, प्रघात, समाह्वय, जन्य, अभिसम्पात, सम्मर्द, विग्रह
सङ्ग्रामः समितिः समिच्च समरं संख्यं समीकं रणं,
युद्धं युत्प्रधनं मृधं समुदयः संयत्कलिः संयुगम्
द्वन्द्वायोधनसम्प्रहारकलहाक्रन्दाहवाभ्यागमाः,
संस्फोटप्रविदारणप्रहरणानीकाजयः सङ्गरः ४५३
सम्परायः समाघातः प्रघातश्च समाह्वयः
जन्यं स्यादभिसम्पातः सम्मर्दो विग्रहस्तथा ४५४
verse 2.1.1.453
page 0052
Mahabharata
English
Janya = Śiva (1000 names^2).
Vedic Reference
English
Janya has in the Rigveda (iv. 38, 6) and the Atharvaveda
(xi. 8, 1) the special sense of bridesman.’
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जन्यं,
क्ली,
(जन्यते इति जनि + “तकिशसि-चतियतिजनिभ्यो यद्बाच्यः ।” इति वार्त्ति-कोक्त्या यत् ।) हट्टः परीवादः संग्रामः ।इति मेदिनी ये, २५
(यथा, रघौ ७७ ।“तत्र जन्यं रघोर्घोरं पार्व्वतीयैर्गणैरभूत्
”)
जन्यः,
पुं,
(जायते जनयति वा जन + “भव्य-गेयेति ।” ६८ इति कर्त्तरि यत् ।)जनकः इति मेदिनी ये, २६
(महादेवः ।यथा, महाभारते १३ १७ ५६ ।“उग्रतेजा महातेजा जन्यो विजयकालवित्
”देहः यथा, भागवते ३१ ।“निवृत्तसर्व्वेन्द्रियवृत्तिविभ्रम-स्तुष्टाव जन्यं विसृजन् जनार्द्दनम्
”जनस्य जल्पः जन + “मतजनहलादिति ।”४ ९७ इति यत् जनजल्पः इतिसिद्धान्तकौमुदी
)
जन्यः, त्रि, (जन्यते इति जन् + णिच् + कर्म्मणियत् ।) उत्पाद्यः यथा, --“जनकस्य स्वभावो हि जन्ये तिष्ठति निश्चितम् ।यथा श्रीकृष्णपादाङ्कं कालीयवंशमस्तके
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डम्
(“जन्यानां जनकः कालो जगतामाश्रयो मतः
”इति भाषापरिच्छेदे ४५
)जनयिता (जनीं बधूं वहति प्रापयति वा ।संज्ञायामिति साधुः ।) नवोढाज्ञातिः नवोढा-भृत्यः वरस्य स्निग्धः तु जामातृवत्सलः ।इति मेदिनी ये, २६
(जनाय हितः यत् ।)जनहितः इति व्याकरणम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जन्य
त्रि०
जन- “भव्यंगयेत्यादि” पा० कर्त्तरि यत् जायमाने ।जन--णिच्--कर्म्मणि यत् उत्पाद्ये “जन्यानां जन-कालः” भाषा० कर्त्तरि यत् जनके मेदि० जनींवधूं वहति नयति वा यत् नवोढाज्ञातिमित्रभृत्य-स्निग्धेषु
त्रि०
मेदि० हट्टे, परीवादे, युद्धे
न०
मेदि० “तत्र जन्यं रधोर्घोरं पार्वतीयजनैरभूत्” रघुः८ देहे
पु०
शब्दचि० भावं यत् जनने भ० ।१० भातृवयस्यायां स्त्री मेदि० जनाय हि तं यत् ।११ जनहिते
त्रि०
“तुष्टाव जम्यं विसृजत् जनार्द्दनम्”भाग० जन्यशब्दात् उत्करा० चतुरर्थ्यां ।जन्थीय तन्निर्वृत्ते
त्रि०
“याहीति जन्यामवदत् कुमारी”रघुः १२ प्रीतौ स्त्री हेम० जनस्य जल्पः जन + जल्पेऽर्थे यत् १३ जनस्य जल्पे
पु०
Capeller
German
1. जन्य erzeugt, stammend aus (—°)
n.
Körper.
2. ज॑न्य zum Geschlecht o. Stamme gehörig,
stammverwandt.
m.
Brautführer
f.
Brautführerin
n.
Gemeinde, Volksstamm
(auch जन्य॑).
Grassman
German
jánya, jánia, a., m., n. [von jána], 1〉 a., dem Stamme, der Gemeinde angehörig (durch den Genetiv: des Stammes, der Gemeinde auszudrücken)
2〉 a., fremden Leuten angehörig, von ihnen ausgehend (durch den Gen.: fremder Leute auszudrūcken)
3〉 m., der Brautführer (eigentlich Landsmann des Bräutigams)
4〉 n., die Gemeinde, der Volksstamm.
-ias 1〉 (agnís) {917, 2}. 3〉 {334, 6} (śúbhvā).
-iam 1〉 bráhma {228, 6}.
-iāt 2〉 áṃhasas {351, 5}.
-iā [d. m.] 1〉 dūtā́ {230, 1}.
-yāsas 2〉 gā́vas {761, 2}.
-iā [n. p.] 2〉 dyumnā́ {868, 6}.
-yā [n. p.] 4〉 dūtás jányā‿iva mítrias {197, 7}, wo auch jánye va [als n. d.] gelesen werden könnte.
Burnouf
French
जन्य जन्य pf. de जन्। -- S.
n.
horoscope.
जन्य जन्य
m.
(sfx. य) père.
Garçon d'honneur de
l'époux. -- F. जन्या mère.
Amie de la mère, demoiselle
d'honneur de la mariée.
Plaisir, bonheur.
जन्य जन्य
n.
(जन
sfx. य) réunion d'hommes
marché, foire
mêlée, bataille.
Bruit public, rumeur.
Stchoupak
French
जन्य-
a. relatif aux hommes, au peuple
ifc. de, produit par
m.
parent ou ami du fiancé
Śiva
pl.
ennemis, guerre
nt. corps
-आ-
f.
demoiselle d'honneur.
°यात्रा-
f.
cortège de noces.
°वृत्ति-
f.
état de guerre.