जनार्द्दनः (janArddanaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritजनार्द्दनः, विष्णुः । इत्यमरः । १ । १ । १९ ॥
तन्नामव्युत्पत्तिर्यथा । “समुद्रान्तवासिनो जन-नाम्नोऽसुरान् अर्द्दितवान् जनार्द्दनः । अर्द्दञवघे अर्द्दक्च नन्दादित्वादनः । किंवा जनै-र्लोकैरर्द्द्यते याच्यते पुरुषार्थानसौ जनार्द्दनः ।अर्द्द यातनागतियाचने कर्म्मणि अनट् । किंवाजननं जनः भावे घञ् । जनं जन्म अर्द्दयतिहन्ति भक्तस्य मुक्तिदत्वादिति जनार्द्दनः ।किंवा जनान् लोकान् अर्द्दति हररूपेणसंहारकत्वादिति जनार्द्दनः । किंवा जनयतिउत्पादयति लोकान् ब्रह्मरूपेण सृष्टिकर्त्तृत्वा-दिति जनः जनेर्ञ्यन्तात् पचाद्यन् । अर्द्दतिहन्ति लोकान् हररूपेण संहारकारित्वादितिअर्द्दनः जनश्चासौ अर्द्दनश्चेति जनार्द्दनः ।किंवा जनान् लोकान् अर्द्दति गच्छति प्राप्नोतिरक्षणार्थं पालकत्वादिति जनार्द्दनः ।” इत्यमर-टीकायां भरतः ॥
* ॥
गयायां तस्य हस्तेजीवितस्य पिण्डदानविधिर्यथा, --“जनार्द्दनो भस्मकूटे तस्य हस्ते तु पिण्डदः ।आत्मनोऽप्यथवान्येषां सव्येनैव तिलैर्विना ॥
जीवता दधिसंमिश्रं सर्व्वे ते विष्णुलोकगाः ।यस्तु पिण्डो मया दत्तस्तव हस्ते जनार्द्दन ! ॥
यमुद्दिश्य त्वया देयस्तस्मिन् पिण्डो मृते प्रभो ! ।एष पिण्डो मया दत्तस्तव हस्ते जनार्द्दन ! ॥
अन्तकाले गते मह्यं त्वया देयो गयाशिरे ।जनार्द्दन ! नमस्तुभ्यं नमस्ते पितृमोक्षद ! ॥
पितृपात्र नमस्तुभ्यं नमस्ते पितृरूपिणे ।गयायां पितृरूपेण स्वयमेव जनार्द्दनः ॥
तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं मुच्यते च ऋणत्रयात् ।नमस्ते पुण्डरीकाक्ष ! ऋणत्रयविमोचन ! ॥
लक्ष्मीकान्त ! नमस्तेऽस्तु पितृमोक्षप्रदो भव ।वामजानु च सम्पात्य नत्वा भीमो जनार्द्दनम् ॥
श्राद्धं सपिण्डकं कृत्वा भ्रातृभिर्ब्रह्मलोकभाक् ।पितृभिः सह धर्म्मात्मा कुलानाञ्च शतेन च ॥
शिलायां व्यक्तरूपेण व्यक्ताव्यक्तात्मना स्थितः ।लक्ष्मीशो विबुधैः सार्द्धं तस्माद्देवमयी शिला ॥
”इति श्रीवायुपुराणे श्वेतवाराहकल्पे गया-माहात्म्ये ४ अध्यायः ॥
* ॥
शालग्रामशिला-विशेषः । तल्लक्षणं यथा, --“सशङ्खचक्राब्जगदं जनार्द्दनमिहो नमः ।उपेन्द्रं गदिनं साविपद्मशङ्ख ! नमोऽस्तु ते ॥
”इति पाद्मे पातालखण्डे १० अध्यायः ॥
“आरोग्यं भास्करादिच्छेद्धनमिच्छेद्धुताशनात् ।ज्ञानञ्च शङ्करादिच्छेन्मुक्तिमिच्छेज्जनार्द्दनात् ॥
”इति कर्म्मलोचनम् ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.