| YouTube Channel

जनस्थानं (janasthAnaM)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जनस्थानं,
क्ली,
(जनस्य स्थानं भूभागः ।) दण्ड-कारण्यम् इति जटाधरः
दण्डकारण्य-समीपस्थानविशेषः यथा इक्ष्वाकुराजपुत्त्रोदण्डः शुक्राचार्य्यकन्यामरजां बलाद्गृहीत्वामैथुनं कृतवान् मुनिस्तत् श्रुत्वा राजानंशशाप यथा, --“सप्तरात्रेण राजासौ सभृत्यबलवाहनः ।पापकर्म्मसमाचारो वधं प्राप्स्यति दुर्म्मतिः
सर्व्वसत्त्वानि यानीह जङ्गमानि स्थिराणि ।सर्व्वेषां पांशुवर्षेण क्षयः क्षिप्रं भविष्यति
दण्डस्य विषयो यावत् तावत् सवनमाश्रमम् ।पांशुभूतमिवाकस्मात् सप्तरात्राद्भविष्यति
इत्युक्त्रा क्रोधसन्तप्तस्तदाश्रमनिवासिनम् ।जनं जनपदस्यान्ते स्थीयतामित्यवोचत
सप्ताहाद्भस्मसाद्भूतः चापि ब्रह्मतेजसा ।तस्य दण्डस्य विषयो विन्ध्यशैलस्य सानुषु
तदाप्रभृति काकुत्स्थ ! दण्डकारण्यमुच्यते ।तपस्विनः स्थिता यत्र तज्जनस्थानमुच्यते
”इति रामायणम्
(अत्र रावणस्य खरदूषणप्रभृतीनि सैन्या-न्यासन् यथा, रामायणे ४६ ।“तेन तत्रैव वसता जनस्थाननिवासिनी ।विरूपिता शूर्पनखा राक्षसी कामरूपिणी
”“जनस्थानं नाम दण्डकारण्ये रावणबलनिवेश-स्थानम् ।” इति तट्टीकायां रामानुजः
)