जननी (jananI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Apte

English

जननी [jananī],  [जन्-णिच् अनि ङीप्]

A mother.

Mercy,  tenderness,  compassion
 जननी तु दयामात्रोः Medinī
 न संररञ्जे विषमं जनन्याम् Bu. Ch.2.34.

A bat.

Lac.

Apte 1890

English

 जननी [जन्-णिच् अनि ङीप्] 1 A mother. 
Mercy,  tenderness,  compassion. 
A bat. 
Lac. 

Monier Williams Cologne

English

 ज॑ननी f.
  a mother,  ŚāṅkhŚr.
   xv
 Mn.
   ix,  192
 Yājñ.
 
 Nal.
  &c.
  

 a queen-mother,  W.
 

 a bat,  L.
 

 =
  जन-करी,  L.
 

 Jasminum auriculatum,  L.
 

 Rubia Munjista,  L.
 

 the plant जनी,  L.
 

 the plant कटुका,  L.
 

 compassion,  L.
 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Hindi

मां

Apte Hindi

Hindi

जननी
स्त्री*
  - जन् +  णिच् +  अनि +  ङीप्
"माता,  दया,  दयालुता,  करुणा"

जननी
स्त्री*
  - -
चमगादड़

जननी
स्त्री*
  - -
लाख

Shabdartha Kaustubha

Kannada

जननी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > जनन ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪ
प्रयोगाः - > "एकादशे स्त्रीजननी सद्यस्त्वप्रियवादिनी"
उल्लेखाः - > मनु० ९-८१
जननी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾಯಿ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) + णिच् - "ल्युट्" (३-३-११५) । "ङीप्" (४-१-१५)
व्युत्पत्तिः - > जनयति
प्रयोगाः - > "प्रचारितः प्रस्नुतया जनन्या पदे पदे विश्रममाचकाङ्क्षे"
उल्लेखाः - > याद० ४-२४
जननी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಯೆ /ಕರುಣೆ
प्रयोगाः - > "जननी तु दयामात्रोर्जननं वंशजन्मनोः" - मेदि० ।
जननी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪಾದನ ಮಾಡುವ ಹೆಂಗಸು /ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹೆಂಗಸು /ಲೋಕಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯಾದ ಹೆಂಗಸು
प्रयोगाः - > "वदामस्ते किं वा जननि वयमुच्चैर्जडधियः"
जननी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾವಲಿ /ಕಪಟದ ಹಕ್ಕಿ
जननी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಟಾಮಾಂಸಿ

L R Vaidya

English

 jananI {% f. %} 1. A mother
mercy,  tenderness,  compassion
a bat
lac.

Bopp

Latin

 जननी f. (r. जन् s. अन in fem.) genitrix. IN. 5. 40. (Lith.
źmonà mulier,  quod e źamonà correptum esse puto,  ni-
titur formâ जनना,  v. जन् et जम्.)

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 jananī (otherwise only mother),  woman (Johnstonʼs note compares mātṛgrāma,  q.v.): na saṃrarañje viṣamaṃ jananyām,  Buddhacarita 〔ii.34〕,  loved no woman wrongly.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 जननी *Mitleid,  Darpad. III,  96.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  जतुकालता,  जतुका,  जतुकारी,  जननी,  चक्रवर्तिनी,  तिर्यक्फला,  निशान्धा,  बहुपुत्री,  सुपुत्रिका,  राजवृक्षा,  जनेष्टा,  कपिकच्छुफलोपमा,  रञ्जनी,  सूक्ष्मवल्ली,  भ्रमरी,  कृष्णवल्लिका,  विज्जुलिका,  कृष्णरुहा,  ग्रन्थपर्णी,  सुवर्चिका,  तरुवल्ली,  दीर्घफला
noun
 
लताविशेषः।
 "जतुकालतायाः पर्णानि भेषजरूपेण उपयुज्यन्ते।"

Synonyms:
  जटामांसी,  तपस्विनी,  जटा,  मांसी,  जटिला,  लोमशा,  मिसी,  नलदम्,  वह्निनी,  पेषी,  कृष्णजटा,  जटी,  किरातिनी,  जटिला,  भृतजटा,  पेशी,  क्रव्यादि,  पिशिता,  पिशी,  पेशिनी,  जटा,  हिंसा,  मांसिनी,  जटाला,  नलदा,  मेषी,  तामसी,  चक्रवर्तिनी,  माता,  अमृतजटा,  जननी,  जटावती,  मृगभक्ष्या,  मिंसी,  मिसिः,  मिषिका,  मिषिः
noun
 
औषधीयवनस्पतेः सुगन्धितं मूलम्।
 "जटामांस्याः उपयोगः विभिन्नेषु औषधेषु भवति।"

Synonyms:
  पर्पटी,  रञ्जनी,  कृष्णा,  जतुका,  जननी,  जनी,  जतुकृष्णा,  संस्पर्शा,  जतुकृत्,  चक्रवर्तिनी
noun
 
पिष्टकभेदः,  उत्तरभारतदेशभवसुगन्धीद्रव्यम् (आयुर्वेदे अस्य विषव्रणकण्डूकफपित्तास्रकुष्ठनाशित्वादयः गुणाः प्रोक्ताः)
 "श्राद्धविधौ ब्राह्मणेन ललाटे पर्पट्याः तिलकं परिधृतः"

Synonyms:
  मञ्जिष्ठा,  विकसा,  जिङ्गी,  समङ्गा,  कालमेषिका,  मण्डूकपर्णी,  भण्डीरी,  भण्डी,  योजनवल्ली,  कालमेषी,  काली,  जिङ्गिः,  भण्डिरी,  भण्डिः,  हरिणी,  रक्ता,  गौरी,  योजनावल्लिका,  वप्रा,  रोहिणी,  चित्रलता,  चित्रा,  चित्राङ्गी,  जननी,  विजया,  मञ्जूषा,  रक्तयष्टिका,  क्षत्रिणी,  रागाढ्या,  कालभाण्डिका,  अरुणा,  ज्वरहन्त्री,  छत्रा,  नागकुमारिका,  भण्डीरलतिका,  रागाङ्गी,  वस्त्रभूषणा
noun
 
लताप्रकारः यस्याः पुष्पाणि पीतानि तथा च लघूनि सन्ति।
 "मञ्जिष्ठायाः दण्डात् तथा च सूलात् रक्तः वर्णः प्राप्यते।"

Synonyms:
  माता,  जननी,  जन्मदा,  जनयित्री,  प्रसूः,  जनिः,  जनी,  जनित्री,  सावित्री,  अक्का,  अम्बा,  अम्बिका,  अम्बालिका
noun
 
या जन्म ददाति पोषयति च।
 "आदौ माता गुरोः पत्नी ब्राह्मणी राजपत्निका गावी धात्री तथा पृथ्वी सप्तैता मातरः स्मृताः"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyed byed
१) उत्पत्ति २) जनक ३) जननी ४) जारुगा (?)

skyed byed ma
१) छाया २) जननी ३) जनित्री

bskyed pa
१) अवरुप्त २) अवरोपित ३) आधान ४) ° आवह ५) आहित ६) उत्पद्य ७) उत्पद्यते ८) उत्पन्न ९) उत्पाद १०) उत्पादिक ११) उत्पादित १२) उत्पाद्य १३) उदय १४) उपसंहार १५) उपाहित १६) गत १७) गृहीत १८) ° जनक १९) जनन २०) जननी २१) जनयेत् २२) जनित २३) जात २४) निधारः (?) २५) प्रयुक्ति २६) प्रसव २७) प्रसवन्ति २८) रोपित २९) वर्धन ३०) वर्धित ३१) विहित ३२) व्युत्थित

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पितामहस्तस्य पिता तत्पिता प्रपितामहः ।
मातुर्मातामहाद्येवं माताम्बा जननी प्रसूः ॥ ५५७ ॥
सवित्री जनयित्री च कृमिला तु बहुप्रसूः ।
-wordlist-
 
पितामह (पुं),  प्रपितामह (पुं),  मातामह (पुं),  प्रमातामह (पुं),  मातृ (स्त्री),  अम्बा (स्त्री),  जननी (स्त्री),  प्रसू (स्त्री),  सवित्री (स्त्री),  जनयित्री (स्त्री),  कृमिला (स्त्री),  बहुप्रसू (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अम्बा
अम्बा,  सवित्री,  जननी,  मातृ
अम्बा सवित्री जननी च माता, 
वप्ता च तातो जनकः पिता च ।
verse 2.1.1.504
page 0058

नाममाला

Sanskrit

सवित्री,  जननी,  माता
सवित्री जननी माता जनकः सविता पिता ।
verse 0.1.1.38
page 0019

Tamil

ஜனனீ : தாய்,  தயை,  கருணை,  வௌவால்,  அரக்கு.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  जननी
Root:  जननी
Gender:  स्त्री
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ mother
Shloka(s): 
2|6|29|1 ► जनयित्री प्रसूर्माता जननी भगिनी स्वसा। (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|6|29|1 ⇢ जनयित्री (जनयित्री) (स्त्री)
➠ 2|6|29|1 ⇢ प्रसूः (प्रसू) (स्त्री) ⇒ mare, mother, bearing, plantain, fruitful, productive, young shoot, bringing forth, giving birth to, spreading creeper, sacrificial grass, tender grass or herbs
➠ 2|6|29|1 ⇢ मातृ (मातृ) (स्त्री) ⇒ air, cow, space, earth, mother, parents, any mother, lower mill-stone, father and mother [du.], daisy [Sphaerantus Indicus], 8 classes of female ancestors, daisy [Sphaerantus Indicus - bot.], two pieces of wood used in kindling fire, small water fern [Salvinia Cucullata - Bot.], muskroot plant [Nardostachys Jatamansi - Bot.], divine mothers or personified energies of the principal deities
➠ 2|6|29|1 ⇢ जननी (जननी) (स्त्री)
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ स्त्री
पति_पत्नीसंबन्धः ➡ जनकः
जातिः ➡ मनुष्यः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 जननी,  स्त्री,
   (जनयतीति । जनि + बाहुलकादनिः ।कृदिकारादिति वा ङीष् । यद्बा,  कृत्यल्युटोबहुलमिति ल्युट् टित्वात् ङीप् ।) माता ।(यथा,  पञ्चतन्त्रे । १ । ३६ ।“निरतिशयं गरिमाणंतेन जनन्याः स्मरन्ति विद्बांसः ।यत् कमपि वहति गर्भंमहतामपि यो गुरुर्भवति ॥
”)दया । इति मेदिनी । ने,  ६६ ॥
 जनीनाम-गन्धद्रव्यम् । (पर्य्याया यथा,  --“पर्प्पटी रञ्जना कृष्णा जतुका जननी जनी ।जतुकृष्णाग्निसंस्पर्शा जतुकृच्चक्रवर्त्तिनी ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)चर्म्मचटी । इति शब्दरत्नावली ॥
 यूथिका ।इति शब्दचन्द्रिका ॥
 कटुका । मञ्जिष्ठा । अल-क्तकः । जटामांसी । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 जननी स्त्री जनयति जन--णिच्--अनि जन--अपादानेअनि वा,  ङीप् । १ मातरि “जनन्यां संस्थितायान्तु समं सर्वेसहोदराः । भजेरन् मातृकं रिक्थं भगिन्यश्च सनाभयः”मनुः । २ दयायां भेदि० ३ जनीनामगन्धद्रव्ये ४ चर्मचटिकायांशब्दर० ५ बूथिकायां शब्दच० ६ कटुकायां ७ मञ्जिष्ठायाम्८ अलक्तके च राजनि० । ९ उत्पादकस्त्रीमात्रे “वदामस्ते किं वा जननि! बयमुच्चैर्जडधियः” कालीस्तवः“वीजप्ररोहजननीं ज्वलनः करोति” रघुः । “मासेनस्त्रीजननी” विष्णुसू० । १० जटामांस्यां राजनि० ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.