| YouTube Channel

जटायुस् (jaTAyus)

 
Capeller Eng
English
जटा°युस्
m.
N.
 of a fabulous vulture.
Monier Williams Cologne
English
जटायु & जटा°युस्,
m.
N.
 of the king of vultures (son of Aruṇa and Śyenī,
MBh.
son of Garuḍa,
R.
younger brother of Sampāti
promising his aid to Rāma, out of regard for his father Daśa-ratha, but defeated and mortally wounded by Rāvaṇa on attempting to rescue Sītā),
MBh.
 i, 2634
iii, 16043 ff. and 16242 ff.
R.
 i, iii
f.
N.
 of a mountain,
VāyuP.
 i, 23, 176
bdellium,
L.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जटायु(स्)
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಪಕ್ಷಿರಾಜ /ವಿನತೆಯ ಮಗನಾದ ಅರುಣನಿಗೆ ಶ್ಯೇನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಬ್ಬ ಮಗ /ಸಂಪಾತಿಯ ತಮ್ಮ
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जटायु(स्)
पु०
 जटां याति या--कु जटा + ऊर्णा०युच् वा जट--संहतौ अच् जटं संहतमायुरस्यवा । १ स्वनामख्याते खगभेदे, २ गुग्गुलौ च मेदि०“द्वौ पुत्रौ विनतयास्तु गरुडोऽरुण एव च ।तस्मात् जातोऽहमरुणात् संपातिश्च ममाग्रजः । जटायुरितिमां विद्धि श्येनीपुत्रमरिन्दम! । सोऽहं राम । सहायस्तभविष्यामि यदीच्छसि । सीतां च तात रक्षिष्ये त्वयि यातसलक्ष्मणे “जटायुषं तु प्रतिपूज्य राघवो मुदा परिष्व-ज्य च सन्नतोऽभवत् । पितुर्हि शुश्राव सखित्वमात्मवान्जटायुषा संकथित पुनः पुनः” रामा० आर० १४ अ०“सखा दशरथस्यासीज्जटायुररुणात्मजः । गृध्रराजोमहावीरः सम्पातिर्यस्य सीदरः । स ददर्श तदा सीतांरावणाङ्कगतां स्नुषाम् । सक्रोधोऽभ्यद्रवत् पक्षी रावणंराक्षसेश्वरम् । अथैनमव्रवीद्गृध्रो मुञ्च मुञ्चस्व मैथि-लीम् । ध्रियमाणे मयि कथ हरिष्यसि विशाचर! ।न हि मे मीक्ष्यसे जीबन् यदि नोत्सृजसे वधूम्उक्त्वैवं राक्षसेन्द्रं तं चकर्त्त नखरैर्भृशम् । पक्षतुण्डप्रहारैश्च बहुशो जर्जरीकृतम् । चक्षार रुधिरंभूरि गिरिप्रस्रवणैरिव । स बध्यमानोगृध्रेण रामप्रियहितेषिणा । खड्गमादाय चिच्छेद भुजौ तस्य पत-त्रिणः । निहत्य गृध्रराजं स भिन्नाभ्रशिखरोपमम् ।ऊर्द्धमाचक्रमे सीतां गृहीत्वाङ्केन राक्षसः” भा० व०२७८ अ० तत्कथा दृश्या ।