| YouTube Channel

जङ्घाल (jaGghAla)

 
शब्दसागरः
English
जङ्घाल
mfn.
(-लः-ला-लं) Quick, rapid, going quickly.
m.
(-लः)
1. A
courier.
2. A deer, an antelope.
E.
जङ्घा the leg, and अल able, stout,
or जङ्घा वेगवती अस्ति अस्य लच् धावके
Capeller Eng
English
जङ्घाल
a.
running, swift.
Yates
English
जङ्घाल (लः-ला-लं)
a. Quick, rapid.
Spoken Sanskrit
English
जङ्घाल - jaGghAla -
m.
- running swiftly
जङ्घाल - jaGghAla -
m.
- class of animals
जङ्घाल - jaGghAla -
m.
- runner
Wilson
English
जङ्घाल
mfn.
(-लः-ला-लं) Quick, rapid, going quickly.
m.
(-लः)
1 A courier.
2 A deer, an antelope.
E.
जङ्घा the leg, and अल able, stout.
Apte
English
जङ्घाल [jaṅghāla],
a.
[जङ्घा वेगवती अस्त्यस्य लच्] Running swiftly, rapid. जङ्घालजनसङ्कुलम् Śiva. B.22.23.
लः A courier
A deer, an antelope.
Apte 1890
English
जंघाल a. [जंघा वेगवती अस्त्यस्य लच्] Running swiftly, rapid.
लः 1 A courier.
2 A deer, an antelope.
Monier Williams Cologne
English
जङ्घाल
m.
‘running swiftly, runner’, a class of animals (antelopes
&c.
),
Car.
i, 27, 51
Suśr.
i, 46
Bhpr.
Monier Williams 1872
English
जङ्घाल, अस्, आ, अम्, running swiftly, quick, rapid,
going quickly
(अस्), m. a courier
a deer, an antelope.
Macdonell
English
जङ्घाल jaṅghā-la,
a.
swift-footed.
Benfey
English
जङ्घाल जङ्घा + ल,
m.
A rapid
walker, Suśr. 1, 200, 6.
Apte Hindi
Hindi
जङ्घाल
वि* - जङ्घा-लच्
"शीघ्रधावक, प्रजवी"
जङ्घालः
पुं*
- -
हरकारा
जङ्घालः
पुं*
- -
"हरिण, बारहसिंघा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जङ्घाल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವವನು /ಓಡುವವನು
जङ्घाल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಓಡುವ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನು /ದಾರಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಬಂದ ಕೂಲಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > "लच्" (५-२-९७)
व्युत्पत्तिः - > अतिशयिता जङ्घाऽस्यस्य
L R Vaidya
English
jaMGAla {% (I) a. (f. ला) %} Running swiftly, rapid.
jaMGAla {% (II) m. %} 1. A courier
2. a deer, an antelope.
Bopp
Latin
जङ्घाल m. (ut videtur, forma redupl. a rad. गा vel गम् s.
pro र) viator agilis, velox
v. जङ्घा.
Indian Epigraphical Glossary
English
jaṅghāla, an embankment (JAS, Letters, Vol. XX, p. 204).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जङ्घालोऽतिजवो जङ्घाकरिको जाङ्घिको जवी
जवनस्त्वरिते वेगे रयो रंहस्तरः स्यदः ४९४
जवो वाजः प्रसरश्च मन्दगामी तु मन्थरः
-wordlist-
जङ्घाल (पुं), अतिजव (पुं), जङ्घाकरिक (पुं), जाङ्घिक (पुं), जविन् (पुं), जवन (पुं), त्वरित (पुं), वेग (पुं), रय (पुं), रंहस् (क्ली), तरस् (क्ली), स्यद (पुं), जव (पुं), वाज (पुं), प्रसर (पुं), मन्दगामिन् (पुं), मन्थर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
जङ्घाल
जङ्घाल, जवन, वेगिन्
जङ्घालो जवनो वेगी पाथेयं शम्बलं स्मृतम्
verse 2.1.1.358
page 0042
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जङ्घालः, त्रि, (प्रशस्ता वेगवतीत्यर्थः जङ्घास्त्य-स्येति जङ्घा + “सिध्मादिभ्यश्च ।” ९७ इतिलच् जङ्घाबलेनैव वेगस्य जननात्तथात्वम् ।)अतिवेगवान् तत्पर्य्यायः अविजवः इत्य-मरः ७३
(यथा, काशीखण्डेगङ्गामाहात्म्ये २९ ६४ ।“जाह्नवीज्या जगन्माता जप्या जङ्घाल-वीचिका
”)हरिण एणः कुरङ्गः ऋष्यः पृषतः ।न्यङ्कुः शम्बरः राजीवः मुण्डी (यथा, --“एणहरिणर्ष्यकुरङ्गकरालकृतमालशरभ-श्वदंष्ट्रापृषतचारुष्करमृगमातृकाप्रभृतयोजङ्घाला मृगाः कषाया मधुरा लघवो वातपित्त-हरास्तीक्ष्णा हृद्या वस्तिशोधनाश्च
इतिसुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्यायः
)एषां मांसगुणाः ।“जङ्घालाः प्रायशः सर्व्वे पित्तश्लेष्महराः स्मृताः ।किञ्चिद्वातकराश्चापि लघवो बलवर्द्वनाः
”इति भावप्रकाशः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जङ्घाल
त्रि०
जङ्घा वेगवती अस्त्यस्य लच् धावके जङ्घाजीविनि “हरिणैणकुरङ्गर्ष्यपृषतन्यङ्कुशम्बराः रा-जीवश्च, तथा मुण्डी जङ्घालाः परिकीर्त्तिता” भावप्र०उक्तेषु मृगेषु
पु०
स्त्री “जङ्घालाः प्रायशः सर्व्वे पित्तश्ले-ष्महराः स्मृताः किञ्चिद्वातकराश्चापि लघवो बल-वर्द्धनाः भावप्र० तन्मांसगुणोक्तिः
Capeller
German
जङ्घाल Schnellfüßig.