| YouTube Channel

जङ्घाकरिक (jaGghAkarika)

 
Monier Williams Cologne
English
जङ्घा—°करिक
mfn.
 id.,
Daś.
 vi, 49.
Macdonell
English
जङ्घाकरिक jaṅghā-karika,
m.
 nimble with 🞄the legs
m.
 runner
-jaghanya,
a.
 lowest 🞄if performed by the legs (actions)
-bala,
n.
 🞄strength of leg = flight (Pr.).
Shabdartha Kaustubha
Kannada
जङ्घाकरिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಓಡುವ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನು /ದಾರಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಬಂದ ಕೂಲಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > "ठन्" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > जङ्घाकरोऽस्यास्ति
Indian Epigraphical Glossary
English
Jaṅghākarika (HRS), ‘one who pays the royal dues by
means of his legs’
‘one who is liable to compulsory service as a
messenger’, according to the Amarakośa. Same as Jaṅghā (q. v.).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जङ्घालोऽतिजवो जङ्घाकरिको जाङ्घिको जवी ।
जवनस्त्वरिते वेगे रयो रंहस्तरः स्यदः ॥ ४९४ ॥
जवो वाजः प्रसरश्च मन्दगामी तु मन्थरः ।
-wordlist-
जङ्घाल (पुं), अतिजव (पुं), जङ्घाकरिक (पुं), जाङ्घिक (पुं), जविन् (पुं), जवन (पुं), त्वरित (पुं), वेग (पुं), रय (पुं), रंहस् (क्ली), तरस् (क्ली), स्यद (पुं), जव (पुं), वाज (पुं), प्रसर (पुं), मन्दगामिन् (पुं), मन्थर (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जङ्घाकरिकः,
पुं,
 (जङ्घा तत्साध्यगतिरेव आकरोनिधिः जीविकानिर्व्वाहधनस्येत्यर्थः । सोऽस्त्य-स्येति । जङ्घाकर + “अत इनिठनौ ।” ५ । २ ।११५ । इति ठन् ।) धावकः । तत्पर्य्यायः ।जाङ्घिकः २ । इत्यमरः । २ । ८ । ७३ ॥
डाक-चक्री ३ । इति शब्दरत्नावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जङ्घाकरिक
त्रि०
 कॄ--अप् करः विक्षेपः ६ त० ततः अस्त्यर्थेठन् । जङ्घाचालनेनाजीविनि धावके (धाउडे) अमरः ।