| YouTube Channel

जगद्विनाश (jagadvinAza)

 
शब्दसागरः
English
जगद्विनाश
m.
 (-शः) The expiration of a Yuga or period of the world's
existence.
E.
 जगत् the world, and विनाश destruction.
Yates
English
जगद्वि_नाश (शः) 1.
m.
 End of the
world's existence.
Wilson
English
जगद्विनाश
m.
 (-शः) The expiration of a Yuga or period of the
world's existence.
E.
 जगत् the world, and विनाश destruction.
Monier Williams Cologne
English
जगद्—विनाश
m.
=
 °गत्-क्षय,
L.
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
संवर्त
संवर्त, परिवर्त, क्षय, युगान्त, जगद्विनाश, कल्पान्त, समसुप्ति, संहार, महाप्रलय
संवर्तः परिवर्तः क्षयो युगान्तो जगद्विनाशश्च ।
कल्पान्तः समसुप्तिः संहारः स्यान्महाप्रलयः ॥ ११७ ॥
verse 1.1.1.117
page 0015
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
जगद्विनाशः,
पुं,
 (जगतां विनाशो ध्वंसः अखिल-कार्य्यनाश इत्यर्थः यस्मिन् ।) युगान्तः । इतिहलायुधः ॥
(प्रलयकाले च अखिलकार्य्य-शून्यत्वं यथाह मनुः । १ । ५२ -- ५४ ।“यदा स्वपिति शान्तात्मा तदा सर्व्वं निमीलति ॥
तस्मिन् स्वपिति तु स्वस्थे कर्म्मात्मानः शरीरिणः ।स्वकर्म्मभ्यो निवर्त्तन्ते मनश्च ग्लानिमृच्छति ॥
युगपच्च प्रलीयन्ते तदा तस्मिन् महात्मनि ।तदायं सर्व्वभूतात्मा सुखं स्वपिति निर्वृतः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
जगद्विनाश
पु०
 जगतोऽखिलकर्म्मवतो विनाशोऽत्र ।कल्पान्ते प्रलयकाले । प्रलये च सर्व्वक्रियाशून्यत्वंयथाह मनुः । “यदा स्वपिति शान्तात्मा तदा सर्वं निमीलति । तस्मिन् स्वपिति तु स्वस्थे कर्मात्मानः शरीरिणः ।स्वकर्म्मभ्योनिवर्त्तन्ते मनश्च ग्नानिमृच्छति । युगपत्प्रलीयन्ते यदा तस्मिन् महात्मनि । तदाये सर्वभूतात्मसुखं स्वपिति निर्वृतः । तमीऽयन्तु समाश्रित्य चिर-न्तिष्ठति सेन्द्रियः । न च स्वं कुरुते कर्म्म तदोत्-क्रामति मूर्त्तितः” ।