छिद् (chid)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 छिद् mfn.
   (-द् or -त्) Cutting,  destroying,  who or what cuts.
 E.
  छिद् to
cut,  affix क्विप्. छेदनकर्त्तरि ।

Capeller Eng

English

 1 छिद् छिन॑त्ति छिन्ते (छिन्दति),  pp.
   छिन्न॑
(q.v. ) cut,  hew or tear off,  chop,  rend,  split,  pierce,  separate, 
divide,  interrupt, 
disturb,  destroy. C.
  छेदयति cause to cut
etc.,  also = S.
  — अन्तर् cut off,  intercept.  अव reject
 P.
  be
severed from (abl. ). व्यव cut off,  split,  sever from (abl. ), 
interrupt.  आ the same
 take away,  rob,  remove,  destroy
 disregard, 
neglect.  P.
  उद् cut out or off,  destroy,  interrupt,  impede,  disturb
 P.
 
cease,  fail. समुद् tear out,  exterminate. परि cut on both sides, 
clip round,  mow
 limit on all sides,  fix accurately,  define,  decide.
प्र tear,  cut or hew off,  split,  pierce,  snatch away,  rob. वि tear
or break asunder,  separate,  divide,  disturb,  interrupt,  destroy,  सम्
cut or hew off,  split,  pierce,  destroy (a doubt),  decide (a question).
— Cf.  अवच्छिन्न,  उच्छिन्न,  विच्छिन्न.

 2 छिद् a.
  cutting off,  breaking,  splitting,  piercing, 
destroying,  removing (—°)
 f.
  as subst. 

Yates

English

 छिद् (ध,  इर,  औ,  ञ) छिनत्ति छिन्ते 7.
c.
To cut. With आ prefixed to
seize
 with उत् to kill,  to slay.

 छिद् (द्) 5.
f.
  Cutting,  destroying.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

छिद् 	-	  chid 	-	 adj.
  	-	 splitting
दारि 	-	  dAri 	-	 adj.
  	-	 splitting
अवभेदि 	-	  avabhedi 	-	 adj.
  	-	 splitting
कुट्टाक 	-	  kuTTAka 	-	 adj.
  	-	 splitting
छेदन 	-	  chedana 	-	 adj.
  	-	 splitting
दलन 	-	  dalana 	-	 adj.
  	-	 splitting
दारक 	-	  dAraka 	-	 adj.
  	-	 splitting
दारण 	-	  dAraNa 	-	 adj.
  	-	 splitting
निर्भेदिन् 	-	  nirbhedin 	-	 adj.
  	-	 splitting
पाटिन् 	-	  pATin 	-	 adj.
  	-	 splitting
भिदुर 	-	  bhidura 	-	 adj.
  	-	 splitting
भित्तिक 	-	  bhittika 	-	 adj.
  	-	 splitting
भेदिन् 	-	  bhedin 	-	 adj.
  	-	 splitting
भेत्तृ 	-	  bhettR 	-	 adj.
  	-	 splitting
रद 	-	  rada 	-	 adj.
  	-	 splitting
विभेदन 	-	  vibhedana 	-	 adj.
  	-	 splitting
विदारक 	-	  vidAraka 	-	 adj.
  	-	 splitting
विदारण 	-	  vidAraNa 	-	 adj.
  	-	 splitting
सङ्कसुक 	-	  saGkasuka 	-	 adj.
  	-	 splitting
आदर्दिर 	-	  Adardira 	-	 adj.
  	-	 splitting

Wilson

English

 छिद्
mfn.
   (-द् or त्) Cutting,  destroying,  who or what cuts.
E.
  छिद to cut,  affix क्विप्.

Apte

English

छिद् [chid],  7 U.
  (छिनत्ति,  छिन्ते,  चिच्छेद,  अच्छिदत्,  अच्छैत्सीत्,  अच्छित्त,  छेत्तुम्,  छिन्न)

To cut,  cut or lop off,  hew,  mow,  tear,  pierce,  break asunder,  rend,  split,  divide
 नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि Bg.*
  2.23
 R.*
  12.8
 Ms.*
  4.69, 7
9. 276
 Y.*
  2.32.

To disturb,  interrupt (as sleep).

To remove,  drive off,  destroy,  quell,  annihilate
 तृष्णां छिन्द्धि Bh.*
  2.77
 एतन्मे संशयं छिन्द्धि मतिर्मे संप्रमुह्यति Mb
 राघवो रथमप्राप्तां तामाशां च सुरद्विषाम् । अर्धचन्द्रमुखैर्बाणैश्चि- च्छेद कदलीमुखम् ॥ R.*
  12.96
 Ku.*
  7.16.

To take away,  remove,  deprive of
 न नः किंचिद् छिद्यते Ś. B. we do not lose anything [cf.   L.
  scindo].

छिद् [chid],  a.
  (At the end of comp.
 ) Cutting,  dividing,  destroying,  removing,  splitting &c.
 
 श्रमच्छिदामाश्रम- पादपानाम् R.*
  5.6
 पङ्कच्छिदः फलस्य M.*
  2.8. m.
   The divisor,  denominator.

Apte 1890

English

 छिद् {c7c} U. (छिनत्ति,  छिंत्ते,  चिच्छेद,  अच्छिदत्,  अच्छैत्सीत्,  अच्छित्त,  छेत्तुं,  छिन्न) 1 To cut,  cut or lop off,  hew,  mow,  tear,  pierce,  break asunder,  rend,  split,  divide
 नैनं छिंदंति शस्त्राणि Bg. 2. 23
 R. 12. 80
 Ms. 4. 69,  70
 9. 276
 Y. 2. 302. 
2 To disturb,  interrupt (as sleep). 
3 To remove,  drive off,  destroy,  quell,  annihilate
 तृष्णां छिंद्धि Bh. 2. 77
 एतन्मे संशयं छिंद्धि मतिर्मे संप्रमुह्यति Mb
 राघवो रथमप्राप्तां तामाशां च सुरद्विषां । अर्धचंद्रमुखैर्बाणैश्चिच्छेद कदलीसुखं ॥ R. 12. 96
 Ku. 7. 16. 
4 To take away,  remove,  deprive of
 न नः किंचिद् छिद्यते Ś. B. we do not lose anything [cf. L. scindo]. 

 छिद् a. (At the end of comp.) Cutting,  dividing,  destroying,  removing,  splitting &c.
 श्रमच्छिदामाश्रमपादपानां R. 5. 6
 पंकच्छिदः फलस्य M. 2. 8. 
m. The divisor,  denominator. 

Monier Williams Cologne

English

 1. छिद् cl.
  7. छिन॑त्ति,  छिन्त्ते
(Impv.  °न॑त्तु
2. sg. °न्धि॑ [cf.   Pāṇ.
  vi,  4,  101]
2. du.
  °न्त॑म्
Subj. 1. sg. °न॑दै
Pot.
  °न्देत्,  KṣurUp.  
cl.
  9. 1. sg. छिन्नामि,  Divyāv.
  xxvii
impf.
   2. sg. अछिनद्,  or °नस्,  Pāṇ.
  viii,  2,  75
pf.  चिच्छेद,  °च्छिदे
p.
  °च्छिद्वस्,  vii,  2,  67,  Kāś.
 
aor.
  अच्छिदत् or अच्छैत्सीत् [Subj. छ्°,  ŚBr.
   &c.
  ] Pāṇ.
  iii,  1,  57
2. sg. छित्सि,  ŚāṅkhŚr.
   i,  5,  9
1. pl.
  छेद्म,  RV.
   i,  109,  3
Ā. अच्छित्त and 2. sg. °त्थास् [Subj. छ्°,  AV.
   viii,  1,  4],  Kāś.
  on Pāṇ.
  iii,  1,  57 and viii,  2,  26
fut. छेत्स्यति,  vii,  2,  10
 Kār.
 
ind.
 p.
  छित्त्वा inf.
   छेत्तुम्
Pass.
  छिद्यते
p.
  See अ॑-च्छिद्यमान
aor.
  अ॑च्छेदि and छेदि,  RV.
  )
to cut off,  amputate,  cut through,  hew,  chop,  split,  pierce,  RV.
  
 AV.
  
 VS.
  &c.
  
to divide,  separate from (abl. 
 exceptionally instr. ŚBr.
   xiv,  9,  4,  23),  AV.
  
 ŚBr.
   xiv
 ŚāṅkhŚr.
  
to destroy,  annihilate,  efface,  blot out,  ŚBr.
   x,  5,  2,  5
 MuṇḍUp.
   
 MBh.
   &c.
  
 (in math.) to divide,  Sūryas.
  iv,  26:
Pass.
  to be split or cut,  break,  ŚāṅkhGṛ.
  i,  15 :
Caus.
  छेदयति (aor.  अचिच्छिदत्) to cut off,  ŚāṅkhŚr.
   xvii
 Gobh.
  iv,  2,  9
 MBh.
   vii,  5954
 Suśr.
 
to cause to cut off or through,  Mn.
   viii,  277
 282 f.
  and 292
 Cāṇ.
  :
Desid.
  See चिच्छित्सु :
Intens.
  चेच्छिदीति (Pāṇ.  vii,  4,  65,  Sch.),  °द्यते (83,  Vārtt.
  2,  Pat.
 )
 fut. 1st °दिता,  2,  10,  Vārtt.
  2,  Pat.
 

 छिद् [cf.   σχίζω,  σχίδη &c.
  
 Lat.
  scindo
 Goth.
  skeida.]

 2. छिद् mfn.
   ifc.  (Pāṇ.  iii,  2,  61) cutting,  cutting off,  cutting through,  splitting,  piercing,  MBh.
   vii,  4656 (cf.   उख-च्छि॑द्,  केश-,  पक्ष-,  मर्म-,  वन-,  हृदय-)

 destroying,  annihilating,  removing,  MBh.
   v,  1809
 Hariv.
  4774
 Bhartṛ.
 
 BhP.
   (cf.   दर्प-,  दुःख-,  पङ्क-,  भव-)

 छिद् m.
  the divisor,  denominator

 छिद् f.
  the cutting off (with gen.
  ),  Bālar.
  viii,  75

 ‘annihilation of (in comp. )’,  see भव-.

Monier Williams 1872

English

 छिद् 1. छिद्,  cl. 7. P. A. छिनत्ति,  छिन्त्ते, 
चिच्छेद,  चिच्छिदे,  छेत्स्यति,  -ते,  अच्छि-
दत् or अच्छैत्सीत्,  अच्छित्त,  छेत्तुम्,  to cut,  cut off, 
amputate,  cut through,  hew,  chop,  rend,  split,  pierce, 
separate,  divide,  unfasten
 to take away,  remove,  de-
prive of
 to interrupt,  disturb
 to destroy,  annihilate, 
efface,  blot out: Pass. छिद्यते,  to be split,  to be
cut,  to break,  be torn,  &c.: Caus. P. छेदयति, 
यितुम्
 Aor. अचिच्छिदत्,  to cut off
 to cause to
cut off or through: Desid. चिच्छित्सति,  -ते: Intens.
चेच्छिद्यते,  चेच्छिदीति,  चेच्छेत्ति
 [cf. Lat. scindo:
Gr. σχίζω,  σχίδη,  σχέδη,  σχινδαλμός,  σκινδαλμός, 
σκίδνημι
 σκάζω (?): Goth. skeida: Germ. scheide:
Old Germ. schîte
 splitar: Mod. Germ. splitter:
Hib. scaithim,  ‘I cut off,  lop, ’ &c.]

 2. छिद्,  त्,  त्,  त्,  (at the end of a compound) cutting, 
cutting through,  tearing asunder,  splitting,  piercing
[cf. उख-च्छिद्,  केश-च्छिद्,  पक्ष-च्छिद्]
 de-
stroying,  annihilating,  removing [cf. दुःख-च्छिद्]
(त्),  m. the divisor,  denominator.

Macdonell

English

 छिद् CHID,  Ⅶ. -chinát-ti,  chint-te,  cut,  🞄lop off,  hew down
 tear,  bite,  or gnaw 🞄off
 sever,  break
 pierce,  make a hole in 🞄(wall)
 wound
 divide
 interrupt
 destroy,  remove
 🞄discharge (debt)
 ps. break (int.)
 🞄disappear: pp. chinna,  indented
 bounded 🞄by (—°)
 lost: kiṃ naś chinnam,  what do we 🞄lose by that? cs. chedaya,  P. (order to be) cut 🞄off.  antar,  cut off,  isolate. apa,  sever. ava,  🞄repulse
 ps. be separated from (ab.): pp. enclosed 🞄or bounded by (—°)
 determined,  defined. 🞄pari‿ava,  sever on all sides. vi‿ava,  🞄cut off
 separate
 interrupt
 distinguish,  🞄determine. ā,  cut
 break
 draw (sword)
 🞄exclude from (ab.)
 take or snatch away
 rob
 🞄interrupt
 disregard. ava‿ā,  deliver from 🞄(ab.). ud,  cut out or off
 exterminate,  destroy
 🞄ps. be interrupted,  cease,  fail,  be lacking: pp. 🞄lost,  wretched
 cs. exterminate. vi‿ud,  ps. 🞄with act. endings,  be interrupted,  cease: pp. 🞄ended. sam-ud,  exterminate. pari,  cut off 🞄on both sides
 determine accurately,  weigh 🞄duly,  ascertain: pp. limited. pra,  cut off
 🞄withdraw. vi-pra,  separate. vi,  tear asunder
 🞄separate
 interrupt,  disturb: pp. disconnected
 🞄no longer existing
 gd. -cchidya,  with interruptions. 🞄sam,  cut off
 pierce
 destroy,  remove
 🞄solve (doubts).

 छिद् chid,  a.
  cutting off
 splitting,  piercing
 🞄destroying,  removing (—°)
 f.
  cutting off
 🞄—°,  destruction. 

Benfey

English

 छिद् छिद्,  ii. 7,  Par.,  Ātm. 
 1.
To cut,  Man.  4,  69.
 2. To lop off, 
Man.  9,  276.
 3. To wound,  Man.  3, 
33.
 4. To break,  Man.  9,  276.
 5. To
interrupt,  Hariv. 16258.
 6. To destroy, 
Rām.  3,  70,  20.
 7. To remove,  MBh. 1, 
6890. With ऋणम्,  To discharge,  Rājat.
6,  16.
 Comp.
  ptcple. of the pf.  pass.
दुश्छिन्न,  i. e.
दुस्-,  adj.
  Cut out,  or
extracted wrongly. MBh. 12, 5307 (a
thorn).
 Comp.
  ptcple. of the fut. pass.
अ-च्छेद्य,  adj.
  Not to be cut down, 
MBh. 1,  93. Caus. and i. 10. छेदय, 
 1. To lop off,  MBh. 7,  5954.
 2. To
order to be lopped off,  Man.  8,  283. --
With the prep. अव अव,  अवच्छिन्न, 
Confined,  Vedāntas. in Chr. 205, 
13
 अन्-अवच्छिन्न,  adj.
  Unbounded, 
Bhartṛ. 2,  1. -- With व्यव वि-अव, 
 1. To
cut off,  MBh. 7,  1166.
 2. To separate, 
Bhāg. P. 4,  29,  45.
 3. To resolve, 
Bhāg. P. 1,  19,  7. अ-व्यवच्छिन्न, 
adj.
  Uninterrupted,  Hariv. 3580. -- With
आ आ, 
 1. To pull off,  MBh. 12,  9377.
 2. To cut,  MBh. 1,  5936.
 3. To
break,  Bhāg. P. 3,  21,  18.
 4. To re-
move,  MBh. 3,  11710.
 5. To tear
away,  Pañc. 222,  4.
 6. To rob,  MBh.
4,  2147.
 7. To draw,  Daśak. 117,  4.
 8. To disregard,  Rām.  2,  24,  33. -- With
अवा अव-आ,  To deliver,  Vikr. d. 15. --
With उपा उप-आ,  To snatch away, 
Bhāg. P. 5,  14,  24. -- With समा सम्-आ, 
To snatch away,  Rām.  6,  8,  17. --
With उद् उद्, 
 1. To root out,  MBh.
7,  139
 to exterminate,  MBh. 1,  6811.
 2. To cut off,  Mālat. 151,  6.
 3. To
stop,  MBh. 1,  4891.
 4. pass. To be
deficient,  Man.  3,  101. -- Comp.
  ptcple.
of the fut. pass. दुरुच्छेद्य,  i. e.
दुस्-,  adj.
  Difficult to be exterminated, 
Prab. 93,  12. सुखोच्छेद्य,  i. e.
सुख-,  adj.
  To be exterminated easily, 
Pañc. iii. d. 25. Caus. or i. 10,  To
exterminate,  Pañc. 55,  12. -- With
व्युद् वि-उद्,  pass.,  with the termina-
tions of the Par. (i. e. i. 4), 
 1. To
become extinct,  MBh. 12,  3923.
 2. To
cease,  MBh. 1,  6188. अ-व्युच्छिन्न, 
adj.
  Uninterrupted,  Vikr. d. 110. -- With
समुद् सम्-उद्,  To exterminate,  Pañc.
iii. d. 57. -- With परि परि, 
 1. To cut
off,  MBh. 3,  2593.
 2. To wound,  Rām. 
3,  32,  26.
 3. To limit,  Ragh. 6,  77.
 4. To weigh duly,  Pañc. 161,  24.
 5.
To be assured,  Ragh. 15,  51. परिच्-
छिन्न,  Limited,  small,  Vedāntas. in
Chr. 206,  1. अ-परिच्छेद्य,  adj.
 
Boundless,  Ragh. 10,  29. -- With विपरि
वि-परि,  To destroy completely,  MBh.
5,  4513. -- With प्र प्र, 
 1. To cut, 
Rām.  2,  87,  9 Gorr.
 2. To cut to
pieces,  Hariv. 13580.
 3. To withdraw, 
MBh. 12,  9770. Caus. To order to be
lopped off,  MBh. 12,  686. -- With संप्र
सम्-प्र,  To cut to pieces,  Hariv.
13613. -- With प्रति प्रति,  To retort
by cutting to pieces,  MBh. 7,  4848. --
With वि वि, 
 1. To tear asunder,  Hariv.
8530.
 2. To interrupt,  Bhartṛ. 1,  95
Daśak. in Chr. 179,  16 (अ-विच्छिन्न
-पातम्,  Without rising again).
 3. To
separate,  Vedāntas. in Chr. 217,  20. --
With सम् सम्, 
 1. To cut,  MBh. 1, 
2242.
 2. To cut to pieces,  MBh. 5, 
2909.
 3. To cut off,  MBh. 7,  7918.
 4.
To pierce,  MBh. 4,  2004.
 4. To de-
stroy,  to remove,  Bhag. 4,  11.
 5. To
decide (a question),  Bhāg. P. 4,  29,  52.
 -- Cf.  σκίδνημι,  κίδναμαι,  σκοῖδος,  κοῖδος,  σκινδάλαμος,  σκεδάννυμι
(for σκειδανϳυμι), 
σχίζω,  σχίδη,  σχίνδαλμος,  σχέδη, 
etc.
 Lat. scindo,  caedo (Causal)
Goth. skaidan
 A.S. steádan
 O.H.G.
sceit,  etc.

 ऽछिद् -छिद्,  latter part of comp.
adj.
 
 1. Cutting,  piercing,  e. g. MBh. 7, 
4656
 Rām.  5,  37,  10.
 2. Destroying, 
MBh. 5,  1809.
 3. Removing, 
Bhāg. P. 4,  8,  23.
 -- Comp.
  दुश्चिद्,  i. e.
दुस्-, 
difficult to be destroyed,  Kām.  Nītis.
14,  68.

Hindi

कटौती करने के लिए,  काटने तोड़ना

Apte Hindi

Hindi

छिद्
वि* - छिद्+क्विप्
"काटने वाला, विभख्त होने वाला, नष्ट करने वाला, हटाने वाला, खण्ड-खण्ड करने वाला"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

छिद्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > (ಸಮಾಸಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ) ಕತ್ತರಿಸುವ

L R Vaidya

English

 Cid {% vt. 7U (pp. छिन्न
 pres. छिनत्ति,  छिंत्ते) %} 1. To cut,  to cut off,  to mow,  to hew,  to pierce,  to divide,  to break asunder,  to tear,  M.iv.69,  70,  Bg.ii.23,  R.xii.80
to interrupt
to remove,  to drive off,  to destroy,  to annihilate,  राघवो रथमप्राप्तां तामाशां च सुरद्विषाम् । अर्धचंद्रमुखैर्बाणैश्चिच्छेद कदलीसुखम् R.xii.96,  एतं मे संशयं सर्वं छेत्तुमर्हति Bh. With अव-,  1. to cut off,  to separate,  to tear to pieces
to distinguish,  to discriminate,  to limit,  to define,  Bhartr.ii.1,  (in this sense,  the word is frequently used in works on Nyāya.)With आ-,  to cut,  to break in pieces,  to tear
to take out of,  to draw out
to remove,  to cut off,  to exclude,  to pull off,  M.iv.219
to tear from,  to snatch,  to rob,  K.S.ii.46
to disregard,  to take no notice of.With उद्-,  1. to cut off,  to extirpate,  to destroy,  to subjugate,  नोच्छिंद्यादात्मनो मूलं परेषां चातितृष्णया Bh.,  किं वा रिपूंस्तव गुरुः स्वयमुच्छिनत्ति R.v.71,  ii.23
to interfere,  to interrupt,  to stop,  अर्थेन तु विहीनस्य पुरुषस्याल्पमेधसः । उच्छिद्यंते क्रियाः सर्वा ग्रीष्मे कुसरितो यथा Panch.ii.,  M.iii.101.With परि-,  1. to cut off,  to cut to pieces
to wound,  to mutilate
to separate,  to divide,  to part
to fix accurately,  to define,  to discriminate,  to decide,  (न) यशः परिच्छेत्तुमियत्तयालम् R.vi.77,  K.S.ii.58,  R.xvii.59.With प्र-,  1. to cut off,  to cut to pieces
to withdraw,  to take away.With वि-,  1. to cut,  to cut off,  to break asunder,  to divide,  यदर्थे विच्छिन्नं भवति कृतसंधानमिव तत् Sak.i.,  R.xvi.20
to interrupt,  to break off,  to end,  to destroy,  विच्छिद्यमानेऽपि कुले परस्य Bt.iii.52.With सम्-,  1. to cut,  to cut off,  to divide
to remove,  to drive off (as a doubt).

 Cid {% a. (at the end of compounds only) %} Cutting,  dividing,  destroying,  removing &c.,  भवच्छिद्स्त्र्यंबकपादपांशवः Kad.

Bopp

Latin

 1. छिद् 7. P. A. (छिनद्मि,  छिन्दे,  praet. multf. अच्छैत्सम्
MAH. 2. 1942.,  अच्छिदम् A. 7. 21.,  part. pass. छिन्न
gr. 607.) scindere,  abscindere. DEV. 10. 14.: छिन्नध-
न्वन्
 15.: चिच्छेदा "पततस् तस्य मुद्गरन् निशितैः
शरैः
 BH. 2. 23.: नै ऽनञ् छिन्दन्ति शस्त्राणि
 N. 17.
37.: छित्त्वा वस्त्रार्धम्
 26. 17.: इयेष स शिरश् छेत्तुङ्
खङ्गेन
 DEV. 7. 19.: शिरस् तेना ऽसिना ऽछिनत्. No-
tentur locutiones: संशयञ् छेत्तुम् dubitationem exi-
mere. BH. 6. 39.
 तृष्णाञ् छेत्तुम् sitim exstinguere. HIT.
ed. Lond. 37. 8. -- Caus. abscindi jubere. MAN. 8. 283.:
हस्तौ छेदयेत्. (Cf. छुट्,  छुर्
 lat. scindo,  scidi
 gr.
ΣΧΙΔ,  σχίζω,  σχίδη,  σχέδη,  σχινδαλμός,  σϰινδαλμός,  σϰίδνημι
fortasse etiam σχάζω huc pertinet, 
cujus a e formâ gunatâ छेद् q. v. explicari potest,  ab-
jectâ vocali radicali
 etiam goth. skaida separo,  nostrum
scheide nituntur formâ gunatâ,  servatâ contra regulam
primitivâ mediâ
 etiam goth. dis-skreita disscindo huc
traxerim,  insertâ liquidâ,  nisi,  quod minus mihi arridet, 
deducendum est e कृत्,  praefixo s et servatâ contra re-
gulam finali tenui
 germ. med. schîte findo,  praet. scheit, 
schiten
 shinde glubo,  praet. schant,  schunden,  cujus a, 
sicut in gr. σζάζω,  nititur gunatâ formâ
 sic etiam no-
strum spalte,  germ. vet. spaltu findo,  mutatâ gutturali in
labialem,  sicut in spüle,  v. क्षल्,  et conversâ nasali in l, 
sicut in goth. aljis alius,  v. अन्य
 respiciatur etiam
subst. spân ramentum,  assula,  cujus n aut ad radicem
pertinet - छिन्द्,  scind,  σϰινδ - aut ad derivationem, 
cf. छिन्न
 germ. vet. splitar,  nostrum Splitter,  trans-
posito il in li
 germ. med. splize scintilla
 fortasse
etiam gr. σπινϑήϱ sicut lat. scintilla notione scindendi
nititur
 nec non σπιλάς,  sicut lat. rupes a rumpo
 σπιλάς
igitur esset pro σϰιδάς
 lith. skếdra ramentum,  as-
sula,  skaldau findo,  skirru separo
 hib. scaithim «I cut
off,  lop»
 mutatâ gutt. in lab. et d in l: spialaim «I di-
lacerate,  dilaniate»
 servatâ gutt. et mutatâ d in l vel r
(v. छुर्): scaoilim «I loose,  untie,  scatter,  disperse», 
scairim «I disperse,  scatter»
 servatâ nasali formae
छिन्द्,  scind,  et abjecto d vel mutato per assimilationem
in n,  sicut in cann luna = छन्द: scainim dirumpor «I
burst»,  scinnim «I spring,  start,  burst out».)
c. अव abscindere,  dividere. BHAR. 2. 1.: दिक्कालानव-
छिन्न.
c. आ
1) scindere. HIT. 10.: आछिद्य धमनीम्.
2) sepa-
rare. RAM. III. 44. 22.: आछिद्य पुत्रे निर्याते कौशल्या
यत्र जीवति.
c. आ praef. अव abscindere,  avellere,  eripere. UR. 10.
14.: दैत्यहस्ताद् अवाछिद्य.
c. उत्
1) i. q. simpl. MAN. 7. 139.: नो ऽच्छिन्द्याद् आ-
त्मनो मूलम् परेषाञ्चा ऽतितृष्णया । उच्छिन्दन् ह्य्
आत्मनो मूलम् आत्मानन् तांश्च पोडयेत्.
2) ever-
tere,  extinguere,  destruere,  delere. RAGH. 2. 23.: उच्छि-
न्नरिपु
 5. 71.: किम् वा रिपूंस् तव गुरुः स्वयम् उ-
च्छिनत्ति.
3) detrahere,  subtrahere,  subducere,  dero-
gare,  Pass. desiderari. HIT. 19. 9.: तृणानि भूमिर् उ-
दकम्…एतान्य् अपि सताङ् गेहे नो च्छिद्यन्ते क-
दाचन
 v. sq.
c. उत् praef. वि id. BR. 3. 8. गते स्वर्गे विनष्टेच ममा
ऽनुजे पिण्डः पितॄणाम् व्युच्छिद्येत् (de passiv. formâ
व्युच्चिद्येत् v. gr. 493.)
c. परि
1) abscindere. N. 13. 62.: वाससोऽर्धम् परि-
च्छिद्य.
2) terminare,  terminis sepire,  definire. RAGH.
6. 77.: यस्य नचा ऽनुबन्धि यशः परिच्छेत्तुम् इयत्तया
ऽलम् cujus adjuncta gloria definiri quantitate nequit
10. 29.: अपरिच्छेद्यो…महिमा तव.
3) statuere,  de-
cernere. RAGH. 15. 51.: तम् अघावहं शीर्षच्छेद्यम् प-
रिच्छिद्य (Schol. शिरश्छेदार्हन् निश्चित्य) नियन्ता श-
स्त्रम् आददे
 UR. 48. 21.
4) perpendere,  considerare.
RAGH. 17. 59.: परात्मनोः (Schol. शत्रोर् आत्मनश्च)
परिच्छिद्य शक्त्यादीनाम् बलाबलम्.
c. वि disjungere,  separare. RAGH. 16. 20.: विच्छिन्नधूम-
प्रसारा गवाक्षाः
 SAK. 5. 5.
c. सम् i. q. simpl. BH. 4. 41.: ज्ञानसञ्छिन्नसंशय.

 2. छिद् 10. P. छेदयामि. Grammatici radicem hujus verbi
scribunt छेद्,  q. v.

Lanman

English

 √chid (chinátti
 cicchéda
 ácchaitsīt
chetsyáti
 chinná
 chéttum
 chittvā́
-chídya
 chidyáte).
	—1. cut off
 hew
down
 sever
 cut in two
 nibble
	—2.
divide. [cf. σχίζω,  √σχιδ,  ‘split’
 Lat.
scindo,  scidi,  ‘cut’
 AS. sceādan,  ‘divide, ’
Eng. water-shed,  ‘the divide between two
valleys.’]
+ ud, 
	—1. cut out
	—2. destroy
 --pass.
be cut off,  fail,  be lacking.
+ vi,  cut asunder
 sever.

Kridanta Forms

Sanskrit

छिद् (छि॒दिँ॑र् द्वैधीकरणे - रुधादिः - अनिट्)
ल्युट् =  छेदनम्
अनीयर् =  छेदनीयः - छेदनीया
ण्वुल् =  छेदकः - छेदिका
तुमुँन् =  छेत्तुम्
तव्य =  छेत्तव्यः - छेत्तव्या
तृच् =  छेत्ता - छेत्त्री
क्त्वा =  छित्त्वा
ल्यप् =  प्रच्छिद्य
क्तवतुँ =  छिन्नवान् - छिन्नवती
क्त =  छिन्नः - छिन्ना
शतृँ =  छिन्दन् - छिन्दती
शानच् =  छिन्दानः - छिन्दाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  छिद्
मूलधातुः:
   छिदिर्
धात्वर्थः:
  द्वैधीकरणे
गणः:
  रुधादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  छिनत्ति-छिन्ते

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. छिद् auch lösen,  entscheiden (einen Zweifel),  MBh. 1,  71,  17. — छिन्दत्प्राणि (Nomin.) ein grasfressendes Tier,  Āpast. Śr. 9,  13,  1
 16,  8. — Mit विप्र trennen,  Āpast. Śr. 10,  15,  12
 19,  14.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  लू,  छिद्,  कृन्त्,  दो,  व्रश्च्,  छो
verb
 
क्रियायां सौकर्यातिशयात् द्वैधीभवनानुकूलः व्यापारः।
 "शाकं लूयते।"

Synonyms:
  छिद्,  व्यवच्छिद्,  निकृत्
verb
 
खण्डयित्वा विदलनानुकूलः व्यापारः।
 "सः छद्यां विलग्नाः आम्रस्य शाखाः अच्छैत्सीत्।"

Synonyms:
  व्यध्,  छिद्,  आव्यध्,  अनुव्यध्,  निर्भिद्,  अवभिद्,  प्रभिद्,  निर्भद्,  प्रतिभिद्,  विभिद्,  विनिर्भिद्,  निर्व्यध्,  निव्यध्,  परिव्यध्,  प्रतुद्,  निस्तुद्,  परिणुद्,  तृद्,  आतृद्,  अतितृद्,  अतिव्यध्,  निक्ष्,  अनुनिक्ष्,  उदृष्,  उपतृद्,  उपार्ष्,  नितुद्,  नितृद्,  परितृद्,  प्रच्छिद्,  वितुद्,  वितृद्,  विनिक्ष्,  विव्यध्,  व्यृष्,  श्वभ्र्,  संकृत्,  संछिद्,  सञ्छिद्,  सम्भिद्
verb
 
तिग्मेन अस्त्रेण कस्यचन वस्तुनः छिद्रनिर्माणानुकूलः व्यापारः।
 "तक्षकः उत्पीठिकां निर्मातुं कानिचन काष्ठानि अविध्यत्।"

Synonyms:
  छिद्,  भिद्
verb
 
सत्वरं द्वैधीकरणानुकूलः व्यापारः।
 "सैनिकः शत्रूणां शिरः सत्वरं अच्छिनत्।"

Synonyms:
  छिद्,  कृन्त्,  लू,  व्रश्च्,  छो,  दो,  अवच्छिद्
verb
 
अवयविनः अवयवविदलनानुकूलः व्यापारः।
 "पवनः उद्यानस्थानि आम्रफलानि छिनत्ति।"

Synonyms:
  छिद्,  खण्डय
verb
 
आघातेन कस्यापि वस्तुनः द्वैधीकरणानुकूलः व्यापारः।
 "इमम् इक्षुदण्डं लघुषु खण्डेषु छिनत्तु।"

Synonyms:
  छिद्,  विच्छिद्,  विभिद्,  भिद्
verb
 
अवखण्डनेन असंलग्नानुकूलः व्यापारः।
 "मूर्तिकारः मूर्तिं रचयितुम् अश्मनः छिनत्ति।"

Synonyms:
  कृत्,  छिद्,  निकृत्,  निष्कृत्,  परिकृत्,  विकृत्,  विनिकृत्,  परिच्छिद्,  संछिद्,  परिच्छिद्,  लू,  व्रश्च्,  छो,  विच्छो,  दो,  विदो,  दा,  विदा,  छुट्,  छुर्,  तक्ष्,  वितक्ष्,  परिवस्,  परिव्रश्च्,  पर्यवच्छिद्,  पर्यवदो,  प्रच्छिद्,  प्रलू,  प्रव्रश्च्,  वस्,  विभज्,  विमथ्,  विहृ,  व्यपहृ,  समुच्छिद्,  समुत्कृत्,  समुपरुज्,  सम्प्रच्छिद्
verb
 
तीक्ष्णैः साधनैः कर्तनपूर्वकः विभजनानुकूलः व्यापारः।
 "सः क्षुपान् कर्तयति।"

Tamil

சி2த்3 : வெட்ட,  செதுக்க,  அறுக்க,  சீவ,  கிழிக்க,  உடைக்க,  வகுக்க,  பிரிக்க,  அடக்க,  உபத்திரவம் செய்ய,  முறிக்க.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 छिद् त्रि०
  छिद--क्विप् । छेदनकर्त्तरि । “रामस्य हृदयच्छिदः” रामा० सु० ३७ । १०

Capeller

German

 1. छिद् छिन॑त्ति,  छिन्ते (छिन्दति) abschneiden, 
abhauen,  spalten,  einschlagen
(ein Loch),  abreißen,  abnagen,  trennen, 
ablösen,  unterbrechen,  vernichten,  zerstören, 
tilgen (eine Schuld). Pass. zerbrechen, 
zerreißen,  verschwinden
 p.p.
छिन्न॑ Caus. छेदयति abschneiden,  abhauen
(lassen). अन्तर् abschneiden. 
अव p.p. unterbrochen
 begrenzt,  eingeschlossen
von (—°),  bestimmt. उद्
ausschneiden,  vertreiben,  ausrotten, 
vernichten.  Pass. ausgehen,  mangeln, 
परि rings beschneiden,  abgrenzen, 
genau bestimmen,  beurteilen,  erkennen. 
वि zerreißen,  spalten,  trennen,  unterbrechen
p.p. विच्छिन्न unterbrochen, 
getrennt,  geteilt,  vertilgt. सम् abschneiden, 
spalten. 

 2. छिद् abschneidend,  spaltend,  vernichtend
(—°)
 f.
  das Abschniden,  Vernichten. 

 छिद्,  p. p. छिन्न auch gekerbt.

Grassman

German

 √chid [Cu. 〔295〕],  abschneiden (Fuss,  Flügel,  A.),  abreissen,  zerreissen (Faden,  Zügel,  A.),  zerstossen (den Kopf,  A.,  mit dem Fusse,  I.). — Mit pári,  ringsum beschneiden [A.].
Stamm chind (stark chinad):
-dhí [für -ddhí 2. s. Impv.] śīrṣā́ padā́ {133, 2}.
Aorist áched:
-di [3. s. pass.] carítram vés iva parṇám {116, 15}.
ched:
-dma mā́ raśmī́n {109, 3}.
-di [3. s. pass.] mā́ tántus 〰 váyatas dhíyam me {219, 5}.
Part. Pass. chidyamāna
in á-chidyamāna.
Part. II. chinna:
-ās pári: daṇḍā́s iva goájanāsas {549, 6}.
Verbale chíd (zerbrechend)
enthalten in úkha-chíd.

Burnouf

French

 *छिद् छिद्। छिनद्मि,  छिन्दे 7
 p.
चिछेद,  चिछिदे
 f2. छेत्स्यामि,  छेत्स्ये
 a1.
अछैत्सम्,  अछित्सि
 a2. अछिदम्। Ps. छिद्ये
 pp.
छिन्न। Fendre,  briser,  couper: द्विधा,  त्रिधा,  en deux,  en
trois morceaux.
		 Couper,  trancher: उत्तमाङ्गम् la tête â
qqn. 
 चक्रिरे मार्गं छिन्दन्लो द्रुमान् its firent un
chemin en coupant des arbres.
		 Au fig. retrancher,  ôter:
तृष्णाम् couper la soif,  l'étancher
 संशयम् trancher le
doute,  le faire disparaître.
		 Lat. seindo
gr. σχίζω,  σϰεδάννυμι
germ.  scheiden. 

 छिद् छिद् f.
  action de fendre,  de trancher.

Stchoupak

French

 १ छिद्-
 {%chinatti chintte 
 ciccheda cicchide %}{% 
 %} (अच्छिदत्
अच्छैत्सीत्) 
 {%chetsyati -te 
 chidyate chedayati %} (अचिच्छिदत्) 
छिन्न- छेत्तुम् छित्त्वा °छिद्य -- couper,  fendre,  briser,  anéantir 
trancher une question 
 caus. couper 
 faire couper.

 २ छिद्-
 ag. ifc. qui coupe,  brise. etc.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.