| YouTube Channel

छिद (chida)

 
शब्दसागरः
English
छिद (औ, इर) छिदिर r. 7th cl. (छिनत्ति, छिन्ते) To divide to split, to cut,
&c. With the prefix आङ्, To seize, to lay hold of. With the prefix
उत्, To slay or kill. रुधा-उभ-सक-अनिट्
Wilson
English
छिद (औ, इर) औछिदिर r. 7th cl. (छिनत्ति छिंत्ते) To
divided, to split, to cut, &c. With the prefix आङ्, To seize, to lay hold of.
With the prefix उत, To slay or kill.
Monier Williams Cologne
English
छिद
mfn.
ifc. ‘cutting off’, see मातृक-
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
छिद, इर छेदे इति कविकल्पद्रुमः
(रुधां-उभं-सकं-अनिट् ।) छेदो द्विधाकरणम् ।इर्, अच्छिदत् अच्छैत्सीत् ञ, छिनत्तिछिन्ते दात्रेण तृणं लोकः औ, छेत्ता इतिदुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
छिद द्वैधीकरणे रुधा०
उभ०
सक०
अनिट् छिनत्ति छिन्तेइरित् अच्छिदत्, अच्छेत्सीत् अच्छित्त “न छिन्द्या-न्नखलोमानि” “न च्छिन्द्यात् करजैर्नखम्” मनुः“अच्छिन्दन्नुत्तमाङ्गानि” भा० व० १२ ६३ अ० भिदा-दित्वात् अङ् छिदा “कर्म्मस्थः पचतेर्भावः कर्म्मस्थाश्चभिदादयः” इत्युक्तेः ततः कर्म्मकर्त्तरि प्रत्ययः छिद्यतेकटःस्वयमेव छिदुरः स्वयंछिन्नः ।अप + अपकृष्य छेदने “एतस्यै वा एषापच्छिद्यैषैव पुनर्भवत्यपि”शत० व्रा० ।अव + विभागमेदे दैशिकः कालिकश्च अवच्छेदशब्दे ४२० पृ० दृश्यम् ।वि + अव + व्यावर्त्तने निरासने व्यवच्छेदः ।आ + आकृष्य हरणे (काडियालओया) अपहरणे “आ-छिन्द्युरितरासु च” नारदः “मिषतामाच्छिन्नत्तिनः” कुमा० सम्यक्छेदे “आच्छेत्स्याम्यहमेतस्यधनुर्ज्यामपि चाहवे” भा० व० १९६ श्लो० ।उद् + समूलनाशने “किं वा रिपूंस्तव गुरु स्वयमुच्छिनत्ति”रधुः “उच्छेत्तु प्रभवति यन्न सप्तसप्तिः” शकु० ।परि + इयत्तया विभागे परिच्छेदः “यशःपरिच्छेत्तुमि-यत्तयालम्” रघु० “परिच्छिन्नप्रभावर्द्धिर्न मया चविष्णुना” कुमा० ।वि + विभागे भेदे “विच्छिद्य तौ शरैर्वारौ” हरिवं०८५३० श्लो० “यदर्द्धेविच्छिन्नं भवति कृतसन्धानमिवतत्” शकु०
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
छिद कर्ण भेदे
- द्वौ धातू छिद्रयति, कर्णयति, आकर्णयति, करणभेद इति गुप्तः 362