छालिक्य (chAlikya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
वाचस्पत्यम्
Sanskritछालिक्य छलिके रूपकभेदे भवः ष्यञ् । गानभेदे । तच्चगानं देवलोके स्थितं वासुदेवेन तत आनीय नरलोकेप्रचारितं यथाह हरिवं० १४८ अ० ।“छालिक्यगानं बहु संविधानं यद्देवगान्धर्वमुदाहरन्ति ।जग्राह वीणामथ नारदस्तु षड्ग्रामरागादिसमाधियु-क्ताम् । हल्लीषकन्तु स्वयमेव कृष्णः सुवंशघोषं नरपप्रियार्थम् ।मृदङ्गवाद्यानपरांश्च वाद्यान् वराप्सरास्ता जगृहुःप्रतीताः । आसारितान्ते च ततः प्रतीता रम्भोत्थितास्वाभिनयाय तज्ज्ञा । तयाभिनीते वरगात्रयष्ट्यातुतोष रामश्च जनार्द्दनश्च । अथोर्वशो चारु विशालनेत्राहेमा च राजन्नथ मिश्रकेशी । तिलोत्तमा चाप्यथमेनका च एतास्तथाऽन्याश्च हरिप्रियार्थम् । जगुस्तथैवाभिनयञ्च चक्रुरिष्टैश्च कामैर्म्मनसोऽनुकूलैःता वासुदेवेऽप्यनुरक्तचित्तः संनृत्यगीताभिनयैरुदारैः ।नरेन्द्रसूनो! परितोषितेन ताम्बूलयोगेन वराप्सरोभिः ।तदागताभिर्नृवराहृतास्तु कष्णेप्सया मानमयास्तथैव ।फलानि गन्धोत्तमवन्ति वीराश्छालिक्यगान्धर्वमथाहृतञ्च । कृष्णेच्छया च त्रिदिवान्नृदेव! अनुग्रहार्थभुवि मानुषाणाम् । स्थितञ्च रम्यं हरितेजसैव प्रर्यजयामास स रौक्मिणेयः । छालिक्यगान्धर्वमुदारवुस्तेनैव ताम्बूलमथ प्रयुक्तम् । प्रयोजितं पञ्चभिरिन्द्रतुल्यैश्छालिक्यमिष्टं सततं नराणाम् । शुभावहंवृद्धिकरं प्रशस्तं मङ्गल्यमेवाथ तथा यशस्यम् । पुण्यञ्चपुष्ट्यभ्युदयावहञ्च नारायणस्येष्टमुदारकीर्त्ति । जया-वहं धर्मधुरावहञ्च दुःस्वप्ननाशं परिकीर्त्त्यमानम् ।करोति पापञ्च तथा विहन्ति शृण्वन् सुरावासगतोनरेन्द्रः । छालिक्यगन्धर्वमुदारकीर्त्तिर्मेने किलैकंदिवसं सहस्रम् । चतुर्युगानां नृपरेवतोऽथ ततःप्रवृत्ता सुकुमारजातिः । गान्धर्वजातिश्च तथा प-राणि दीपाद्यथा दीपशतानि रजन्! । विवेदकृष्णश्च सनारदश्च प्रद्युम्नमुख्यैर्नृपभैममुख्यैः । विज्ञातमेतद्धि परं यथावदद्देशमात्राणि जनैस्तु लोके ।जानन्ति छालिक्यगुणोदयानां तोयं नदीनामथ वासमुद्रे । ज्ञातुं हि शक्यं हिमवान् गिरिर्व्वा पलाग्र-तो वा गुणतोऽथ वापि । शक्यं न च्छालिक्यमृतेतपोमिस्ताने विधानान्यथ मूर्छनासु । षड्ग्रामरागेषु चतत्र कार्य्यं तस्यैकदेशावयवेन राजन्! । लेशामिधानंसुकुमारजातिं निष्ठा सुदुःखेन नराः प्रयान्ति । छाल-क्यगान्धर्वगुणोदयेषु ये देवगन्धर्वमहर्षिसघाः । निष्ठांप्रयान्तीत्यवगच्छ बुद्ध्या छालिक्यमेवं मधुसूदनेन ।भैमोत्तमानां नरदेव! दत्तं लोकस्य चानुग्रहकाम्ययैव” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.