छात्र (chAtra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 छात्र m.
  (-त्रः) A scholar,  a pupil,  a disciple,  a tyro or novice.
	 n.
  (-त्रं)
Honey.
 E.
  छत्र an umbrella,  a screen or cover,  affix ण । छत्रं गुरोः
वैगुण्यावरणं शीलमस्य छत्रा० ण ।

Yates

English

 छात्र (त्रः) 1.
m.
  A pupil.
n.
  Honey.

Spoken Sanskrit

English

छात्र 	-	 chAtra 	-	 m.
  	-	 student
छात्रा 	-	 chAtrA 	-	 f.
  	-	 femalestudent
सः मम छात्रः. 	-	 saHmamachAtraH. 	-	 sent.
  	-	 Heismystudent.
छात्राणाम् सङ्ख्या 	-	 chAtrANAmsaGkhyA 	-	 f.
  	-	 numberofstudents
कति छात्राः ? 	-	 katichAtrAH? 	-	 sent.
  	-	 howmanystudents?
भवत्यः विद्यार्थिन्यः 	-	 bhavatyaHvidyArthinyaH 	-	 sent.
  	-	 Youarestudents.  [ fem.  ]
अहम् अपि छात्रः 	-	 ahamapichAtraH 	-	 sent.
  	-	 Iamastudenttoo.
अहम् अपि छात्रः 	-	 ahamapichAtraH 	-	 sent.
  	-	 Iamalsoastudent.
इमे बालकाः अस्माकम् माणवकाः. 	-	 imebAlakAHasmAkammANavakAH. 	-	 sent.
  	-	 Theseboysareourstudents.
इमी उत्तमाः माणवकाः न. 	-	 imIuttamAHmANavakAHna. 	-	 sent.
  	-	 Thesearenotgoodstudents.
अपि इमी उत्तमः माणवकाः? 	-	 apiimIuttamaHmANavakAH? 	-	 sent.
  	-	 Arethesestudentsgoodones?
इमौ द्वौ अपि मम छात्रौ. 	-	 imaudvauapimamachAtrau. 	-	 sent.
  	-	 Boththesetwoaremystudents.
इदानीन्तन बालास्तु! 	-	 idAnIntanabAlAstu! 	-	 sent.
  	-	 Thestudentsofthepresentday!
रष्यदेशे पुरातने सर्वे छात्राः गणितं पठितवन्तः 	-	 raSyadezepurAtanesarvechAtrAHgaNitaMpaThitavantaH 	-	 sent.
  	-	 LongagoinRussiaallstudentsstudiedmathematics
अध्येत्री 	-	  adhyetrI 	-	 f.
  	-	 student
अध्येता 	-	  adhyetA 	-	 m.
  	-	 student
माणवक 	-	  mANavaka 	-	 m.
  	-	 student
विद्यार्थिन् 	-	  vidyArthin 	-	 m.
  	-	 student
शिष्य 	-	  ziSya 	-	 m.
  	-	 student
अक्षरमुख 	-	  akSaramukha 	-	 m.
  	-	 student

छात्र 	-	 chAtra 	-	 m.
  	-	 student
छात्रा 	-	 chAtrA 	-	 f.
  	-	 femalestudent
सः मम छात्रः. 	-	 saHmamachAtraH. 	-	 sent.
  	-	 Heismystudent.
छात्राणाम् सङ्ख्या 	-	 chAtrANAmsaGkhyA 	-	 f.
  	-	 numberofstudents
कति छात्राः ? 	-	 katichAtrAH? 	-	 sent.
  	-	 howmanystudents?
भवत्यः विद्यार्थिन्यः 	-	 bhavatyaHvidyArthinyaH 	-	 sent.
  	-	 Youarestudents.  [ fem.  ]
अहम् अपि छात्रः 	-	 ahamapichAtraH 	-	 sent.
  	-	 Iamastudenttoo.
अहम् अपि छात्रः 	-	 ahamapichAtraH 	-	 sent.
  	-	 Iamalsoastudent.
इमे बालकाः अस्माकम् माणवकाः. 	-	 imebAlakAHasmAkammANavakAH. 	-	 sent.
  	-	 Theseboysareourstudents.
इमी उत्तमाः ाणवकाः न. 	-	 imIuttamAHmANavakAHna. 	-	 sent.
  	-	 Thesearenotgoodstudents.
अपि इमी उत्तमः माणवकाः? 	-	 apiimIuttamaHmANavakAH? 	-	 sent.
  	-	 Arethesestudentsgoodones?
इमौ द्वौ अपि मम छात्रौ. 	-	 imaudvauapimamachAtrau. 	-	 sent.
  	-	 Boththesetwoaremystudents.
इदानीन्तन बालास्तु! 	-	 idAnIntanabAlAstu! 	-	 sent.
  	-	 Thestudentsofthepresentday!
रष्यदेशे पुरातने सर्वे छात्राः गणितं पठितवन्तः 	-	 raSyadezepurAtanesarvechAtrAHgaNitaMpaThitavantaH 	-	 sent.
  	-	 LongagoinRussiaallstudentsstudiedmathematics
अध्येत्री 	-	  adhyetrI 	-	 f.
  	-	  student
अध्येता 	-	  adhyetA 	-	 m.
  	-	  student
माणवक 	-	  mANavaka 	-	 m.
  	-	  student
विद्यार्थिन् 	-	  vidyArthin 	-	 m.
  	-	  student
शिष्य 	-	  ziSya 	-	 m.
  	-	  student
अक्षरमुख 	-	  akSaramukha 	-	 m.
  	-	  student

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 छात्र
m.
  (-त्रः) A scholar,  a pupil,  a disciple,  a tyro or novice.
n.
 
(-त्रं) Honey.
E.
  छत्र an umbrella,  a screen or cover,  affix अण्.

Apte

English

छात्रः [chātrḥ],  [छत्रं गुरोर्वैगुण्यावरणं शीलमस्य Sk.
 छत्रा˚ ण] A pupil,  disciple. -त्रम् A kind of honey. Comp.
   -गण्डः an indifferent poetical scholar,  knowing only the beginnings of stanzas. -दर्शनम् fresh butter prepared from milk one day old. -व्यंसकः a roguish or dullwitted pupil.

Apte 1890

English

 छात्रः [छत्रं गुरोर्वैगुण्यावरणं शीलमस्य Sk.
 छत्रा° ण] A pupil,  disciple. 
त्रं A kind of honey. 
Comp. 
गंडः an indifferent poetical scholar,  knowing only the beginnings of stanzas. 
दर्शनं fresh butter prepared from milk one day old. 
व्यंसकः a roguish or dull-witted pupil. 

Apte Hindi

Hindi

छात्रः
पुं*
  - छत्रं गुरोर्वैगुण्यावरणं शीलमस्य - छत्र-ण
"विद्यार्थी,  शिष्य"

छात्रम्
नपुं*
   - -
एक प्रकार का मधु

Shabdartha Kaustubha

Kannada

छात्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಷ್ಯ /ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ
निष्पत्तिः - > "णः" (४-४-६२)
व्युत्पत्तिः - > छत्रं गुरोः वैगुण्याच्छादनं शीलमस्य
प्रयोगाः - > "भूभुजा दानशौण्डेन पैत्रिके स्थण्डिले कृतः । छात्राणामार्यदेश्यानां तेन विद्यार्थिनां मठः ॥"
छात्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೇನುತುಪ್ಪ
छात्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಪಟ ವೇಷದಿಂದ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಗೂಢಚಾರ
विस्तारः - > "छात्रकापटिकश्चरे" - वैज० ।

L R Vaidya

English

 CAtra {% (I) m. %} A pupil,  a disciple.

 CAtra {% (II) n. %} A kind of honey.

Indian Epigraphical Glossary

English

 Chātra (IE 8-3,  8-8
 EI 23,  30),  cf. a-bhaṭa-cchātra-
prāveśya (IE 8-5)
 literally,  ‘one bearing an umbrella’ or ‘the
king's umbrella-bearer’
 but probably the same as the Cāṭa
or the leader of a group of Bhaṭas (Pāiks or Piādas) as in a-cāṭa-
bhaṭa-prāveśya
 a peon of the law-court. See Chatracchāyika.
(CII 3),  used in composition with bhaṭa and also singly
literally,  ‘an umbrella-bearer’
 but actually,  a constable like
a Pāik or Piāda.
(SITI),  celibate (Brahmacārin) in charge of a temple
and the śālai attached to it
 also called Śaṭṭar,  Śāttirar.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

grwa pa
छात्र

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शिष्य
शिष्य,  अन्तेवासिन्,  छात्र,  शैक्ष,  प्राथमकल्पिक
शिष्यान्तेवासिनौ छात्रः शैक्षः प्राथमकल्पिकः ॥ ४०० ॥
verse 2.1.1.400
page 0046

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 छात्रं,  क्ली,
   वरटीच्छत्रसम्भवं मधु । तस्य गुणाः ।श्वित्रक्रिमिरोगरक्तपित्तनाशित्वम् । गुरुत्वञ्च ।इति राजवल्लभः ॥
(“वरटाः कपिलाः पीताः प्रायो हिमवतो वने ।कुर्व्वन्ति छत्रकाकारं तज्जं छात्रं मधु स्मृतम् ॥
”छात्रं कपिलपीतं स्यात् पिच्छिलं शीतलं गुरु ।स्वादुपाकं क्रिमिश्वित्ररक्तपित्तप्रमेहजित् ।भ्रमतृण्मोहविषहृत् तर्पणञ्च गुणाधिकम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्वितीये भागे ॥
)

 छा(त्त्र)त्रः,  पुं,
   (छत्रं गुरोर्दोषाणामावरणं तच्छील-मस्येति । “छत्रादिभ्यो णः ।” ४ । ४ । ६२ ।इति णः ।) शिष्यः । इत्यमरः । २ । ७ । ११ ॥
(यथा,  राजतरङ्गिण्याम् । ६ । ८७ ।“भूभुजा दानशौण्डेन पैत्रिके स्थण्डिले कृतः ।छात्त्राणामार्य्यदेश्यानां तेन विद्यार्थिनां मठः ॥
”)

Burnouf

French

 छात्र छात्र m.
  (छत्र) élève,  étudiant,  novice.
छारगण्ड m.
  élève faisant des citations incomplètes.
छात्रदर्चन n.
  (दृश्) beurre huilé préparé avec du
lait trait depuis un jour.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.