| YouTube Channel

छर्द (charda)

 
शब्दसागरः
English
छर्द r. 10th cl. (छर्दयति-ते) To vomit, to be sick.
E.
 चु-उभ-सक-सेट् ।
छर्द nf. (-र्दं-र्दी) Vomiting, sickness, reaching.
E.
 छर्द् to vomit, affix
अच्
also with the affixes ल्युट् and इन्, छर्दन्, छर्दि, &c. ut infra.
Yates
English
छर्द (क) छर्दयति 10.
a. To vomit.
छर्द (र्दं-र्दी) 1.
n.
 3.
f.
 Vomitting.
Spoken Sanskrit
English
छर्द charda
m.
 vomiting
छर्द charda
m.
 vomiting
Wilson
English
छर्द r. 10th cl. (छर्दयति) To vomit, to be sick.
छर्द
nf. (-र्दं-र्दी) Vomiting, sickness, reaching.
E.
 छर्द to vomit, affix अच्
also with the affixes ल्युट् and इन्,
छर्दन्, छर्दि, &c. ut infra.
Apte
English
छर्दः [chardḥ] छर्दनम् [chardanam] छर्दिः [chardiḥ], छर्दनम् छर्दिः
f.
 , छर्दिका Vomiting, sickness.
Apte 1890
English
छर्दः, छर्दनं, छर्दिः f., छर्दिका Vomiting, sickness.
Monier Williams Cologne
English
छर्द a °दन,
&c.
 See √ छृद्.
छर्द b v.l. for °दि, vomiting,
L.
Monier Williams 1872
English
छर्द, अस्, m. (a various reading for छर्दि),
vomiting.
Apte Hindi
Hindi
छर्द
चुरा* उभ* - - -
"वमन करना, कै करना"
छर्दः
स्त्री*
 - "छर्द्-घञ्, ल्युट्, इन्"
"वमन, कै करन, अस्वस्थता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
छर्द - वमने (चुरा० उभ० सक० से०) छर्दयति-ते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ವಾಂತಿ ಮಾಡು
छर्द
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಮನ /ವಾಂತಿ
निष्पत्तिः - > छर्द (वमने) + णिच् - भावे "घञ्" (३-३-१८)
L R Vaidya
English
Carda {% m. %} Vomiting.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 छर्द्
मूलधातुः:
 छर्द
धात्वर्थः:
 वमने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 छर्दति
धातुः:
 छर्द्
मूलधातुः:
 छर्द
धात्वर्थः:
 वमने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 छर्दयति-ते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
छर्दँ छर्द्द वमने
- छर्दयति प्रच्छर्दिका 57
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
छर्द्द, क वमने । इति कविकल्पद्रुमः । (चुरां-परं-सकं-सेट् ।) वमनं वान्तिः । क, छर्दयति अन्नंलोकः । इति दुर्गादासः ॥
(तथाच, महा-भारते । ५ । ९६ । ४२ ।“स्वपन्ति च प्लवन्ति च छर्द्दयन्ति च मानवाः ॥
”)
छर्द्दं,
क्ली,
 (छर्द्द + भावे घञ् ।) वमनम् । इतिहेमचन्द्रः । ३ । १३३ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
छर्द्द वमने चरा०
उभ०
सक०
 सेट् । छर्दयति ते अचच्छर्दत्त । छर्दितः । छर्दिः ।
छर्द्द
न०
 छर्द--भावे अच् । वमने हेम० । क्लीवत्वमभिधानात् ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
छर्दँ छर्द वमने
- छर्दयति अर्चिशुचि (उ0 2108) इतीस् छर्दिः, इदन्तोऽपि 52
धातुवृत्तिः
Sanskrit
छर्दँ छर्दं (अर्थः) वमने
( छर्दयति अचंच्छदत् ) 55
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“छर्द वमने”@} 2 छर्दकः-र्दिका, चिच्छर्दयिषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककर्णयतिवत् 3 ज्ञेयानि।
4 प्रच्छर्दिका।
5 प्रच्छर्दितः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५६५)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१५८९। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (१७०)
04
=>
 [[५। ‘रोगाख्यायां ण्वुल् बहुलम्’ (३-३-१०८) इति स्त्रियां भावादौ ण्वुल्। ‘प्रत्यय- स्थात् कात् पूर्वस्यात इदाप्यसुपः’ (७-३-४४) इति इत्त्वम्। प्रच्छर्दिका = वमथुः। ‘प्रच्छर्दिका वमिश्च स्त्री पुमांस्तु वमथुः समाः।’ इत्यमरः।]]
05
=>
 [[आ। ‘बर्हादिमण्डितसुभण्डितविग्रहोऽसौ प्रच्छर्दितः किल बकेन च पुस्तितार्तिः।’ धा। का। ३-२०।]]
Burnouf
French
छर्द छर्द
m.
 छर्दी
f.
 vomissement, expectoration.
छर्दन
n.
 mms. -- M. melia azedarach, arbre.
छर्दयामि c. de छृद्।