धातुः: छम्
मूलधातुः: छमु
धात्वर्थः: अदने
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: छमति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“छमु अदने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> मित्। </li> <li><a href="#foot_krm03">3</a> <a href="#foot_krm04">4</a> छमकः-मिका, <a href="#foot_krm05">5</a> छमकः-मिका, <a href="#foot_krm06">6</a> चिच्छमिषकः-षिका, <a href="#foot_krm07">7</a> चञ्छमकः-चंछमकः-मिका;</li> <li> छमिता-त्री, छमयिता-त्री, चिच्छमिषिता-त्री, चञ्छमिता-त्री;</li> <li> छमन्-न्ती, <a href="#foot_krm08">8</a> छमयन्-न्ती, चिच्छमिषन्-न्ती;</li> <li> -- छमिष्यन्-न्ती-ती, छमयिष्यन्-न्ती-ती, चिच्छमिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- -- -- चञ्छम्यमानः, चञ्छमिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm09">9</a> प्रच्छान्-प्रच्छामौ-प्रच्छामः;</li> <li> -- -- -- <a href="#foot_krm10">10</a> छान्तम् <a href="#foot_krm11">11</a> -छान्तः-छान्तवान्, छमितः, चिच्छमिषितः, चञ्च्छमितः-तवान्;</li> <li> छमः, छमः, चिच्छमिषुः, चञ्छमः;</li> <li> -- छमितव्यम्, छमयितव्यम्, चिच्छमिषितव्यम्, चञ्छमितव्यम्;</li> <li> छमनीयम्, छमनीयम्, चिच्छमिषणीयम्, चञ्छमनीयम्;</li> <li> <a href="#foot_krm12">12</a> छम्यम्, छम्यम्, चिच्छमिष्यम्, चञ्छम्यम्;</li> <li> ईषच्छमः-दुश्छमः-सुच्छमः;</li> <li> -- -- -- छम्यमानः, छम्यमानः, चिच्छमिष्यमाणः, चञ्छम्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm13">13</a> छमः, छमः, चिच्छमिषः, चञ्छमः;</li> <li> छमितुम्, छमयितुम्, चिच्छमिषितुम्, चञ्छमितुम्;</li> <li> <a href="#foot_krm14">14</a> छान्तिः, छमना, चिच्छमिषा, चञ्छमा;</li> <li> छमनम्, छमनम्, चिच्छमिषणम्, चञ्छमनम्;</li> <li> <a href="#foot_krm15">15</a> छमित्वा-छान्त्वा, छमयित्वा, चिच्छमिषित्वा, चञ्छमित्वा;</li> <li> प्रच्छम्य, <a href="#foot_krm16">16</a> प्रच्छमय्य, प्रचिच्छमिष्य, प्रचञ्छम्य;</li> <li> छमम् २, छमित्वा २, छान्त्वा २, <a href="#foot_krm17">17</a> छमम् २, छामम् २, छमयित्वा २, चिच्छमिषम् २, चिच्छमिषित्वा २, चञ्छमम् २;</li> <li> चञ्छमित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (५६४)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-४७०। सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [पृष्ठम्०५३८+ २७]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[१। ‘नोदात्तोपदेशस्य मान्तस्यानाचमेः’ (७-३-३४) इति, उपधावृद्धेर्निषेधः। एवम् घञि णमुल्यपि ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[२। णौ परतः, ‘अत उपधायाः’ (७-२-११६) इति वृद्धौ सत्याम्, अमन्तत्वेन धातोः, ‘जनीजॄष्क्नसुरञ्जोऽमन्ताश्च’ (ग। सू। भ्वादौ) इति मित्त्वेन, ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति ह्रस्वः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र प्रक्रिया बोध्या।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[३। सनि, द्वित्वे, अभ्यासावयवस्य ह्रस्वस्य, ‘छे च’ (६-१-७३) इति तुगागमः। एवं, सन्नन्ते सर्वत्र प्रक्रिया बोध्या।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[४। यङि, द्वित्वे, अभ्यासस्य, ‘नुगतोऽनुनासिकान्तस्य’ (७-४-८५) इति नुगागमः। एवं यङन्ते सर्वत्र प्रक्रिया ज्ञेया। परसवर्णविकल्पनाद् रूपद्वयम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[५। ‘निगरणचलनार्थेभ्यश्च’ (१-३-८७) इति ण्यन्ताच्छतैव, न तु शानच्।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[६। क्विपि, ‘अनुनासिकस्य क्विझलोः क्ङिति’ (६-४-१५) इत्युपधादीर्घे, ‘मो नो धातोः’ (८-२-६४) इति पदान्ते नत्वम्।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[७। उदित्त्वेन, क्त्वायामिड्विकल्पनात्, ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इति निष्ठायामि- ण्णिषेधः। ‘अनुनासिकस्य--’ (६-४-१५) इति दीर्घः। ‘नश्चापदान्तस्य झलि’ (८-३-२४) इति अनुस्वारे, ‘अनुस्वारस्य ययि परसवर्णः’ (८-४-५८) इति परसवर्णः।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[आ। ‘चान्तामिषश्छान्तजलः फलावलीं जान्त्वा झमञ्जेमनमक्रमीद्गुहाम्।।’ धा। का। १-६०।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[८। ‘पोरदुपधात्’ (३-१-९८) इति यत्।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [पृष्ठम्०५३९+ २१]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[१। ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इतीण्णिषेधः। दीर्घे, अनुस्वारे, परसवर्णे च रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [[२। ‘उदितो वा’ (७-२-५६) इति क्त्वायामिड्विकल्पः। तेन रूपद्वयम्।]]</li> <li id="foot_krm16">16 => [[३। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]</li> <li id="foot_krm17">17 => [[४। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति णमुल्परे णौ दीर्घविकल्पः।]]</li></ul>

भुक्तौ
2.1.26
जेमति अश्नाति जमति भक्षयति अत्ति खादति चरति प्साति झमति भुङ्क्ते चमति चर्वति वल्भते घसति छमति प्रत्यवस्यति चषति चषते अभ्यवहरति अभ्यवहरते तर्णोति तर्णुते भक्षति भक्षति तृणोति तृणुते उपभुनक्ति उपभुङक्ते जक्षिति

छमु -अदने (चुरा० उभ० सक० से०) छमति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಭಕ್ಷಿಸು /ತಿನ್ನು

छमति (chamati)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika