छनम् (chanam)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“छो छेदने”@} 2 3 छायकः-यिका, 4 छायकः-यिका, 5 चिच्छासकः-यिका, 6 चाच्छायकः-यिका
छाता-त्री, छाययिता-त्री, चिच्छासिता-त्री, चाच्छायिता-त्री
7 छ्यन्-न्ती, छाययन्-न्ती, चिच्छासन्-न्ती
-- छास्यन्-न्ती-ती, छाययिष्यन्-न्ती-ती, चिच्छासिष्यन्-न्ती-ती
-- -- छाययमानः, छाययिष्यमाणः, --चाच्छायमानः, चाच्छायिष्यमाणः
8 काष्ठच्छाः-काष्ठच्छौ-काष्ठच्छाः
-- -- 9 10 छितम्-छितः-छितवान् छायितः, चिच्छासितः, चाच्छायितः-तवान्
छातम्-छातः-छातवान् छायितः, चिच्छासितः, चाच्छायितः-तवान्
11 काष्ठच्छः, 12 छायः, 13 काष्ठप्रच्छायः, 14 प्रच्छः, छायः, चिच्छासुः, 15 चाच्छः
छातव्यम्, छाययितव्यम्, चिच्छासितव्यम्, चाच्छायितव्यम्
छानीयम्, छायनीयम्, चिच्छासनीयम्, चाच्छायनीयम्
16 छेयम्, छाय्यम्, चिच्छास्यम्, चाच्छाय्यम्
17 ईषच्छानः-दुश्छानः-सुच्छानः
-- -- छायमानः, छाय्यमानः, चिच्छास्यमानः, चाच्छाय्यमानः
छायः, छायः, चिच्छासः, चाच्छायः
छातुम्, छाययितुम्, चिच्छासितुम्, चाच्छायितुम्
छातिः-छितिः, 18 आच्छा-छायना, चिच्छासा, चाच्छाया
छनम्, छायनम्, चिच्छासनम्, चाच्छायनम्
छात्वा-छित्वा, छाययित्वा, चिच्छासित्वा, चाच्छायित्वा
19 प्रच्छाय, प्रच्छाय्य, प्रचिच्छास्य, प्रचाच्छाय्य
20 छायम्२, छात्वा २, छित्वा २, छायम्२, छाययित्वा २, चिच्छासनम् २, चिच्छासित्वा २, चाच्छायम् २
चाच्छायित्वा २
21 इति यप्रत्ययः।
छ्यति, छायते वा इति छाया = प्रतिरूपम्।]] छाया, 22 इति गक्प्रत्ययः।
छ्यति इति छागः = अजः।]] छागः।
01 (५७७)
02 (४-दिवादिः-११४६। सक। अनि। पर।)
03 [[१। ‘आदेच उपदेशेऽशिति’ (६-१-४५) इत्यात्वे, ‘आतो युक् चिण्कृतोः’ (७-३-३३) इति युगागमः। एवं णप्रत्यये, घञि, णमुलि च बोध्यम्।]]
04 [[२। णौ परतः आत्वे, ‘शाच्छासाह्वाव्यावेपां युक्’ (७-३-३७) इति पुगपवादः युगागमः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
05 [[३। सनि, ‘सन्यङोः’ (६-१-९) इति द्वित्वे, ‘अभ्यासविकारेषु बाध्याबाधकभावो नास्ति’ (परिभाषा-६८) इति वचनात् पूर्वं ह्रस्वः। अनन्तरं ‘सन्यतः’ (७-४-७९) इतीत्वे, तुकि, श्चुत्वे चिच्छासकः इति रूपम्। एवं सन्नन्ते सर्वत्र प्रक्रिया ज्ञेया।]]
06 [[४। अत्रापि, अभ्यासविकारेषु बाध्यबाधकभावाभावेन पूर्वमभ्यासह्रस्वे, ‘दोर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इति दीर्घे, ‘दीर्घात्’ (६-१-७५) इति तुकि श्चुत्वे चाच्छायकः इति रूपम्। एवं यङन्ते सर्वत्र प्रक्रिया बोध्या।]]
07 [[५। शतरि, आत्वाभावे, ‘दिवादिभ्यः--’ (३-१-६९) इति विकरणप्रत्यये श्यनि, ‘ओतः श्यनि’ (७-३-७१) इति ओकारस्य लोपे रूपम्। स्त्रियाम्, ‘शपूश्यनो- नित्यम्’ (७-१-८१) इति नित्यं नुम्।]]
08 [[६। आत्वे, ‘क्विप् च’ (३-२-७६) इति कर्मण्युपपदे क्विपि रूपम्।]]
09 [पृष्ठम्०५४७+ २७]
10 [[१। ‘शाच्छोरन्यतरस्याम्’ (७-४-४१) इति तकारादौ किति प्रत्यये परतः इत्वविकल्पः। तेन रूपद्वयम्। एवं, क्तिनि, क्त्वाप्रत्यये च ज्ञेयम्।]]
11 [[२। ‘आतोऽनुपसर्गें कः’ (३-२-३) इति कर्मण्युपपदे कः। ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इत्याकारलोपः।]]
12 [[३। ‘श्याऽऽद्व्यधाश्रु--’ (३-१-१४१) इति कर्तरि णप्रत्यये युगागमः।]]
13 [[४। उपसर्गसमभिव्याहारात्, कप्रत्ययाभावे, ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यणि युगागमे रूपम्।]]
14 [[५। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-१-१३६) इति कर्तरि कप्रत्ययः। आकारलोपः।]]
15 [[६। यङन्तात् पचाद्यचि (३-१-१३४), ‘न धातुलोप--’ (१-१-४) इति सूत्रस्य प्रत्याख्यानपक्षे, अकारस्य पृथगल्लोपे ‘यङोऽचि च’ (२-४-७४) इति यकारमात्रस्य लुकि, अकारलोपस्य स्थानिवद्भावेन, अजाद्यार्धधातुकङित्परकत्वात् ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इत्याकारलोपे रूपम्।]]
16 [[७। ‘अचो यत्’ (३-१-९७) इति यति, ‘ईद्यति’ (६-४-६५) इति आकारस्य ईकारे गुणः।]]
17 [[८। ‘आतो युच्’ (३-३-१२८) इति ईषदाद्युपपदेषु खलपवादो युच्।]]
18 [[९। ‘आतश्चोपसर्गें’ (३-३-१०६) इति स्त्रियां भावादावङ्।]]
19 [[१०। ‘अन्तरङ्गानपि विधीन् बहिरङ्गो ल्यब् बाधते’ (परिभाषा-५५) इति वचनात् पूर्वं ल्यबादेशः। तादिकित्प्रत्ययपरकत्वाभावात् वैकल्पिकमित्त्वं न प्रवर्तते।]]
20 [पृष्ठम्०५४८+ २५]
21 [[१। ‘माच्छाससिसूभ्यो यः’ [द। उ। ८-१२]
22 [[२। ‘छापूञ्खडिभ्यो गक्’ [द। उ। ३-६९]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.