| YouTube Channel

छदि (chadi)

 
Capeller Eng
English
छदि
a.
covering (—°).
Spoken Sanskrit
English
छदि - chadi -
m.
,
n.
- roof
छदि - chadi -
adj.
- covering
Apte
English
छदिः [chadiḥ],
f.
, -छदिस्
n.
[छद्-कि-इस् वा]
The roof of a carriage.
The roof or thatch of a house.
Apte 1890
English
छदिः f.,
छदिस् n. [छद्-कि-इस् वा] 1 The roof of a carriage.
2 The roof or thatch of a house.
Monier Williams Cologne
English
छदि
mfn.
ifc. covering,
BhP.
vii, 14, 13
‘a roof’, see न॑व-.
Monier Williams 1872
English
छदि = छदिस्, the roof of a carriage
a wing (?).
Benfey
English
छदि छद् + इ, The cover of a car-
riage, Bhāg. P. 3, 21, 18.
Apte Hindi
Hindi
छदिः
स्त्री*
- "छद्-कि, इस् वा"
गाड़ी की छत
छदिः
स्त्री*
- -
घर की छत या छप्पर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
छदि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನೆ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಹೊದಿಕೆ /ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ
निष्पत्तिः - > छद (अपवारणे) - "इसिः" (उ० २-१०८)
व्युत्पत्तिः - > छादयति
विस्तारः - > "पटलं छदिः" ಎಂದು पटल ಪದದ ಸಾಹಚರ್ಯದಿಂದ छदिस् ಎಂದು ಸಕಾರಾಂತ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವಾಗಿ ಅಮರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ. "छदिः स्त्रियाम्" ಎಂಬ ಲಿಂಗಾನುಶಾಸನಸೂತ್ರದಿಂದ ಇಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವೇ ಸಾಧುವಾದುದು.
L R Vaidya
English
Cadi {% f. %} 1. The roof of a carriage
2. the thatch of a house.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
छन्द्
मूलधातुः:
छदि
धात्वर्थः:
संवरणे
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
छन्दयति-ते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
छदिँ छदि संवरणे
- छन्दयति 45
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
पटलम्, वलीकम्, नीव्रम्, वलभीः, चालः, छदिः, छदि, छादम्, गृह-पृष्ठम्
noun
गृहचालिकान्तभागः।
"पटलेषु अन्विष्यन् इदं काव्यं मया विहितम्"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
छदिः, [स्]
क्ली,
(छादयतीति छाद्यतेऽनेनवा छंद् + णिच् + “अर्च्चिशुचिहुसृपिछादि-छर्दिभ्य इसिः ।” उणां १०९ इतिइसिः “इस्मन्त्रन्क्विषु ।” ९७ ।इति ह्रस्वः ।) पटलम् इत्यमरः ।१४
(यथा, भागवते १४ १३ ।“कृमिविड् भस्मनिष्ठान्तं क्वेदं तुच्छं कलेवरम् ।क्व तदीयरतिर्भार्य्या क्वायमात्मा नभश्छदिः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
छदि स्त्री छद--कि छदिषि पटले (चाल) अमरः “छदिःस्त्रियाम्” पा० उक्तेरिदन्ततास्य
धातुवृत्तिः
Sanskrit
छदिँ छदि (अर्थः) संवरणे
( छन्दयति अच्छन्दत् छन्दति ) शाकटायनस्त्वात्मनेपदिष्वप्यमुं पपाठ स्वाम्यादयश्छदेत्यनिदितं पठित्वा छादयतीत्युदाजह्रुः तथा छादयतीति रूपस्य छद अपवारणइत्याधृषीयेणैव सिद्धत्वादिह पाठो व्यर्थः स्यात् इदित्त्वाभावे छन्दःशाब्दोऽपि स्यादिति मैत्रेयाद्युक्त इदित्पाठ एव न्याय्यः अत एव न्यासपदमञ्जर्यादौ छादेयमित्यत्रोरश्छदादि छद अपवारण इत्यस्मादेव व्युत्पादितम् 43
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“छदि संवरणे”@} 2 ‘यौ वा णौ अपचारणे छदत इत्येकम्, द्वितीयं छदेत् 3 अन्यत् छादयति, छदेदिति पुनः स्यादूर्जनेऽर्थे मितः।
यत्तुच्छन्दयतीति णौ नुमि पदं, तत् संवृताविष्यते--’ 4 इति देवः।
इदित्करणाण्णिचो वैकल्पिकत्वम्।
छन्दकः-न्दिका, चिच्छन्दयिषकः-षिका, छन्दकः-न्दिका, चिच्छन्दिषकः-षिका, चाच्छन्दकः-न्दिका, इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकचिन्तयतिवत् 5 ज्ञेयानि।
6 छन्दन्-न्ती।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(५६३)
02
=>
(१०-चुरादिः-१५७७। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
[छदन्]
04
=>
(श्लो-११३)
05
=>
(५२४)
06
=>
[[आ। ‘छन्दन् शुचं बरमशिश्रिणदाश्रितानां सन्ताडनैर्वृषभदैत्यमखाडयच्च।।’ धा। का। ३-१८।]]
Capeller
German
छदि u. छदिन् (—°) verhüllend.
Stchoupak
French
छदि-
छदिन्- a. qui couvre.