| YouTube Channel

छगल (chagala)

 
शब्दसागरः
English
छगल
m.
 (-लः) A goat.
f.
 (-ला-ली) A she goat.
2. A kind of convolvulus
(C. aegenteus, ) or more probably (C. pes-capræ
) see ऋक्षगन्धा.
n.
(-लं) Blue cloth or garment.
E.
 छो to cut or tear, Unadi affixes
कलच् and गुक्, or ग substituted for क, ह्रस्वश्च ।
Capeller Eng
English
छगल॑
m.
 ई
f.
 a goat.
Yates
English
छगल (लः)
m.
 A goat.
f.
 (ला-ली) A
she-goat
a convolvulus. 1.
n.
Blue cloth or raiment
Wilson
English
छगल
m.
 (-लः) A goat.
f.
 (-ला-ली) A she goat.
2 A kind of convolvulus (C. argenteus), or more probably (C. pes-capræ:) see
ऋक्षगन्धा.
n.
 (-लं) Blue cloth or raiment.
E.
 छो to cut or tear, Uṇādi affixes कल and गुट्, or ग
substituted for क.
Apte
English
छगलः [chagalḥ], 1 A goat.
N.
 of the sage Atri.
N.
 of a country. -ला, -ली A she-goat. -लम् A blue cloth.
Comp.
 -अन्त्रिका, -अन्त्रिः a wolf.
Apte 1890
English
छगलः 1 A goat.
2 N. of the sage Atri.
3 N. of a country.
ला,
ली A she-goat.
लं A blue cloth.
Comp.
अंत्रिका,
अंत्रिः a wolf.
Monier Williams Cologne
English
छगल॑ a
m.
 id.,
TS.
 v, 6, 22, 1
Suśr.
(Pāṇ. iv, 1, 117)
N.
 of a muni,
VāyuP.
 i, 23, 198
of a locality g. तक्षशिलादि
pl.
N.
 of a family,
Pravar.
 iii, i
छगल॑
n.
 blue cloth,
L.
छगल॑ b,
&c.
 See छग.
Monier Williams 1872
English
छगल, अस्, m. a goat
a N. of Atri
of a
Muni
of a country
(आ, ई), f. a she-goat
a kind of
convolvulus, see the next
(अम्), n. blue cloth or
raiment
[cf. छागल।]
—छगलाङ्घ्री (°ल-अङ्°)
or छगलाण्डी (°ल-अण्°), f. a plant, see the next.
—छगलान्त्रिका or छगलान्त्री (°ल-अन्°), f.
the plant Argyreia Speciosa or Argentea
a wolf
[cf. अजान्त्री।]
Macdonell
English
छगल chaga-lá,
m.
 goat: ī,
f.
 she-goat.
Benfey
English
छगल छगल,
m.
 A goat, Suśr. 1,
203, 19. f ती, A she-goat.
Apte Hindi
Hindi
छगलः
पुं*
 - "छो -कल, गुक, ह्र्स्वः"
बकरा
छगलम्
नपुं*
 - -
नीला कपड़ा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
छगल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಕೆ
निष्पत्तिः - > छो (छेदने) -"कलः" गुघ्रस्वश्च (उ० १-११०)
व्युत्पत्तिः - > छायते छिद्यते देवोपहाराय
छगल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ಋಷಿ
छगल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆ /ನೀಲವಸ್ತ್ರ
निष्पत्तिः - > छो (छेदने) -"कलः" गुघ्रस्वश्च (उ० १-११०)
छगल
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನಂತನ ಗೊಂಡೆ ಸೊಪ್ಪು
विस्तारः - > "छगलं नीलवस्त्रे ना छागे स्त्री वृद्धदारके" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
Cagala {% (I) m. (fem. ˚ली) %} A goat.
Cagala {% (II) n. %} A blue garment.
Bopp
Latin
छगल m. (a praec. s. ल) caper. (Lat. caper, Th. capru,
capro, v. छग.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अजः स्याच्छगलश्छागश्छगो वस्तः स्तभः पशुः ।
-wordlist-
अज (पुं), छगल (पुं), छाग (पुं), छग (पुं), वस्त (पुं), स्तभ (पुं), पशु (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
छगलं,
क्ली,
 (छ्यति छिनत्ति छायते वा । छो +छेदने + “छो गुग् ह्नस्वश्च ।” उणां । १ । ११३ ।इति कलच् प्रत्ययः धातोर्गुगागमो ह्नस्वश्च ।)नीलवस्त्रम् । इति मेदिनी । ले, १ ॥
छगलः, पुं
स्त्री,
 (छायते छिद्यते देवोपहारायइति । छो + कलच् गुगागमो ह्रस्वश्च ।) छागः ।इति मेदिनी । ले, ९१ ॥
(यथा, सुश्रुते । १ । ४६ ।“नाति शीतो गुरुः स्त्रिग्धो मन्दपित्तकफः स्मृतः ।छगलस्त्वनभिष्यन्दी तेषां पीनसनाशनः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
छगल पुंस्त्री छो--कलच् गुक् हस्वश्च । १ छागे स्त्रियां जा-तित्वात् ङीष् । २ नीलवस्त्रे
न०
 । ३ वृद्धदारकवृक्षे
पु०
 हेमच० । ४ छगलप्रधानदेशे
पु०
 सोऽभिजनोऽस्य तक्ष-शिला० अञ् । ५ तद्देशवासिनि
त्रि०
 । ६ मुनिपत्नीभेदेस्त्री छागली ७ ऋषिभेदे
पु०
 । ततो बाह्वा० अपत्येइञ् । छागलि तदपत्ये पुंस्त्री । आत्रेये तु अण् ।छागल आत्रेये छागलापत्ये । तद्भिन्ने छागल्या अपत्येच ढक् । छागलेय ऋषिभेदे सच स्मृतिकर्त्ता ।
Capeller
German
छगल॑
m.
 Bock
f.
 Ziege.
Burnouf
French
छगल छगल
m.
 (छग) bouc. -- F. छगला
et छगली chèvre.
Esp. de convolvulus. -- N. étoffe ou
vêtement bleu.
छगलक
m.
 bouc.
छगलाय्घ्री
f.
 (अङ्घ्रि) convolvulus pes-capræ, bot.
छगलाण्डी et छगलान्त्री
f.
 mms.