च्यौत्न (cyautna)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Capeller Eng
EnglishSpoken Sanskrit
English च्यौत्न cyautna promoting
च्यौत्न cyautna animating
च्यौत्न cyautna concussion
च्यौत्न cyautna enterprise
च्यौत्न cyautna strength
च्यौत्न cyautna shaking
च्यौत्न cyautna contrivance
च्यौत्न cyautna effort
Apte
Englishच्यौत्न [cyautna], [च्यु गतौ करणे त्नण्]
Animating, enlivening. भुवो नॄँश्च्यौत्नो विश्वस्मिन् भरे 1.5.4.
A goer.
Oviparous.
Abandoned
wicked, void of virtue.
त्नम् Shaking, concussion
पुरां च्यौत्नाय शयथाय नू चित् 6. 18.8.
Enterprise
प्र च्यौत्नानि देवयन्तो भरन्ते 1.173. 4.
Management.
Strength. ing or bearing an umbrella
2.178.
carrying an umbrella as a type of royal authority.
पतिः a king over whom an umbrella is carried as a mark of dignity, a sovereign, emperor.
of an ancient king in जम्बुद्वीप.
भङ्गः 'destruction of the royal parasol', loss of dominion, deposition.
dependence.
wilfulness.
a forlorn condition, widowhood.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritच्यौत्न च्यु--गतौ करणे त्नण् । १ बले निघ० । कर्त्तरित्नण् । २ गन्तरि २ अण्डजे--२ क्षीणपुण्यजने” सि० कौ० ।इति वाचस्पत्ये चकारादिशब्दार्थनिरूपणम् ।२८९७ पृ० चयशब्दपरिशिष्टम ।भावप्र० उक्ते ८ दोषवृद्ध्यादौ “कालस्वभावोऽयमाहारादिवशात् पुनः । चयादीन् यान्ति सद्योऽपि दोषाः कालेविशेषतः । चयकोपशमाः पूर्व्वाह्णे वसन्तस्य लिङ्गं, मध्याह्ने ग्रीष्मस्य, अपराह्णे प्रावृषः, प्रदोषे वार्षिकम्शरदमर्द्धरात्रे प्रत्यूषसि हेमन्तमुपलक्षयेत् । एवमहो-रात्रमपि वर्षामिव शीतोष्णवर्षादोषोपचयप्रकोपोपशमान्जानीयादिति । सुश्रुतः । चयकोपशसा दोषा विहाराहार-सेवनैः । समानैर्य्यान्त्यकालेऽपि विपरीते विपर्य्ययम् ।समानैः तुल्यैः चयादियोग्यैरिति यावत् । विपर्य्ययंकालेऽपि वैपरीत्यं बोध्यम् । चयलक्षणमाहसुश्रुतः । खस्थानस्थस्य दोषस्य वृद्धिः स्याच्छासकोष्ठता । पीतावभासता वह्निमन्दता चाङ्गगौरवम् ।आलस्यञ्चयहेतौ तु द्वेषश्च चयलक्षणम् । सञ्चयोपहृतादोषा लभन्ते नोत्तरां गतिम् । ते तूत्तरासु गतिषुभवन्ति बलवत्तराः” ।२९७२ पृ० चोरगणेशशब्दपरिशिष्टम् ।चोरगणेशमन्त्रादिकमुक्तं गणेशविमर्षिण्याम् “चक्षुर्द्वयंतथा कर्णद्वयं नासापुटद्वयम् । मुखं नाभिं लिङ्ग-मूलं गुदस्थानं तथैव च । मनोद्वारं भ्रुवोर्म्मध्येदशैव द्वारसंज्ञिताः । अङ्कुशं प्रथमं वीजं हृदयेदशधा जपेत् । प्रजपान्ते ततो मातः! कवाटं निःक्षि-पेत्ततः । कर्णयोश्च तथा कूर्च्चं कालीं नासापुटे ततः ।मुखे स्त्रीं द्विविधं वीजं नाभौ वाणीं ततो जपेत् ।हसौ वीजं लिङ्गमूलेवं गुदे परिकीर्त्तितम् । ओंकारञ्चभ्रुवोर्मध्ये मनःस्थाने तथैवच । एतदेकादशं वीजंप्रतिद्वारे कपाटवत् । चोरगणेशमन्त्र जप्त्वा कर्म-मात्रं न कुर्य्यात् । यदि कुर्य्यात्तदादोष उक्तो वर्ण-विलासतन्त्रे । “गणेश उवाच । अधुनाहं प्रवक्ष्यामिचोरमन्त्रमतः शृणु । चोरमन्त्रपरिज्ञानं विना हेव्राह्मणेश्वरि! । पुराणं प्रपठेद्यस्तु स एव मूर्त्तिमान्कलिः । परजन्मनि पापिष्ठः स भवेच्चौरकुक्कुरः । शिव-पूजा विष्णुपूजा शक्तिपूजा तथैवच । सर्वषूजासु यत्तेजोहरते गणपः स्वयम् । पञ्चाशद्गणदेवानां ज्योतींषिमुनिपुङ्गवा! । प्रतिद्वारपथे गत्वा प्रतिपद्मेषु जृम्भते ।हरन्ति जपतेजांसि प्रतिपद्मेषु संस्थिताः । जपपूजासु यत्तेजस्तत्र चौरो गणाधिपः । तस्माच्चौरप्ररोधार्थंचौरमन्त्रं जपेद्दश । ततस्तु पूजयेद्धीमान यस्य याइष्टदेवताः । ततः फलमवाप्नोति ब्रह्मादित्रिदिवौकसः ।चौरमन्त्रं महामन्त्रं पञ्चाशद्गणतोषणम् । चौर-मन्त्रं विना मद्रे! शान्तिस्वस्त्र्ययनं कुतः । कर्णद्वयंतथा चक्षुर्द्वयं नासा मुखं ततः । नाभिस्थाने लिङ्ग-मूले गुदस्थाने तथैव च । मनोद्वारं भ्रुवोर्मध्यं दशैकंद्वारमीरितम् । प्रतिद्वारे न्यसेन्मन्त्रं चौराख्यं ब्राह्मणे-श्वरि! । चौरमन्त्रञ्चाह भद्रे! प्रतिद्वारे कपाटवत् ।रहस्यं ते प्रवक्ष्यामि पञ्चाशद्गणतोषणम् । अङ्कुशंपञ्चमं वीजं प्रथमे दशधा जपेत् । प्रजप्य सुभगे!मातः । कपाटं निःक्षिपेत्ततः । अन्यथा अङ्कुशैर्वीजैःकपाटं भेदिरे गणाः । चन्द्रिकान्तर्गतानित्यं शङ्करंवरसुन्दरम् । चन्द्रिकासु समालीनः शिञ्जिनी अणिमागुणः । चन्द्रविन्द्वात्मिका नित्या गणेशपरिपूजिता । ह्रींह्रीं विजद्वयमिति विन्यसेन्नयनद्वये । कर्णयोश्च तथाह्रीं ह्रीं हुँ हुँ नासाद्वये तथा । मुखेः स्त्रीं द्विविधंवीजं नाभौ क्लीं सुभगश्वरि! । हसौ वीजं लिङ्गमूलेगुदेवं परिकीर्त्तितम् । हुङ्कारञ्च भ्रुवोर्मध्ये मन-स्थाने तथैव च । एतदकादशद्वारे चौरमन्त्राणिविन्यसेत् । दशधा चौरमन्त्रञ्च एकधा वापि वीजकम् ।अनेनैव जपेनापि प्रतिद्वारे कपाटकम्” । जपकालोऽपितत्रैव । “शृणु चापि प्रवक्ष्यामि मन्त्रस्य जपनिर्णयम् ।प्रातःकाले च शय्यायां मुक्तस्वापः स्वदेहके । पूर्बवन्मा-तृकान्यासं विन्यसेन्मातृकास्थले । तथा एकादशद्वारेचौरमन्त्राणि विन्यसेत् । दशधा चौरमन्त्रञ्च एकधावापि संजपेत् । चौरमन्त्रजपात् तुष्टिर्गणेशस्य तदाभवेत् । यमस्य नाधिकारोऽपि चौरमन्त्रजपात् प्रिये! ।सर्वमन्त्रजपात्तेजः सर्वस्मात् समुपस्थितम् । तत्तेजोहरणे शक्तिर्गणेशस्त्र नचैव हि” चोरगणेशोऽप्यत्र ।अयञ्चशब्द उक्तपृष्ठे चारकशब्दात् परं बोध्यः तत्र चकर छिद्रेत्यत्र करणच्छिद्रेति शुद्धम् करणं च नेत्रादि ।छिद्रं द्वारानावरणम् ।
Grassman
Germancyautná, a., n. [von cyu], 1〉 a., anregend [cyu 2. 3], mit Acc.
2〉 n., Erschütterung [cyu 3]
3〉 n., kräftige That [cyu 4] der Götter (des Indra) oder 4〉 der Menschen oder 5〉 der Dämonen.
-ás 1〉 nṝ́n {876, 4} (índras).
-éna 3〉 {875, 11}.
-ā́ya 2〉 {459, 8}.
-ā́ 4〉 {622, 33}. — 5〉 śámbarasya {488, 2} (dreisilbig ‒ ⏑ ‒ ?).
-ā́ni 3〉 {535, 5}
{686, 9}. — 4〉 {173, 4}. — 5〉 {327, 9}.
-aís 4〉 {636, 6} (parallel kṛtébhis).
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.