| YouTube Channel

चौरः (cauraH)

 
Apte 1890
English
चो(चौ)रः 1 A thief, robber
सकलं चोर गतं त्वया गृहीतं V. 4. 16
इंदीवरदलप्रभाचोरं चक्षुः Bh. 3. 67.
2 Any dishonest dealer.
3 One that steals or captivates the heart.
Comp.
कर्मन् n. theft.
गत a. robbed.
रूपः a clever thief.
Apte Hindi
Hindi
चौरः
पुं*
 - "चुर् - णिच् - अच्, चुरा - ण"
"चोर, लुटेरा"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अधःचरः, अपहारकः, अपहारिका, अपहारकम्, अवहारः, अवावन्, अवावरी, आखनिकः, आखुः, आमोषी, आमोषि, कपाटघ्नः, कपाटघ्ना, कपाटघ्नम्, कम्बू, कलमः, कवाटघ्नः, कुम्भीरकः, कुसुमालः, खर्परः, चोरः, चौरः, चोरी, चोरकः, चौरी, चौरिका, तः, तक्वान्, तस्करः, तायु, तृपुः, दस्मः, दस्मा, दस्रः, द्रावकः, धनहरः, धनहृत्, धनहृद्, नक्तचारिः, नक्तचारी, नागरकः, परास्कन्दी, परास्कन्दि, परिमोषी, परिमोषिः, पटच्चरः, पाट्टचरः, पुरंदरः, प्रचुरः., प्रचुरपुरुषः, प्रतिरोधकः, प्रतिरोधी, बन्दीकारः, मलिम्लुः, मलिम्लुच्, मल्लीकर, माचलः, मीढुष्तमः, मुमुषिषुः, मुष्कः, मूषकः, मोषः, मोषकः, मोष्टा, रजनीचरः, रात्रिचरः, रात्र्याटः, रिक्वान्, रितक्वान्, रिभ्वान्, रिहायः, रेरिहाणः, लटः, लुण्टाकः, वटरः, वनर्गुः, विलोडकः, विलोप्ता, स्तेनः, स्तैन्यः, स्तायुः, स्तेयकृत्, स्तेयकृद्, स्तेयी, स्तौनः, स्त्येनः, स्त्यैनः, स्रोतस्यः, हरिकः, हर्ता, हारकः, हारीतः
noun
अदत्स्य परधनस्य अपहारकः।
"रक्षकः चोरान् दण्डयति।"
Synonyms:
 चौरः
noun
एकः ग्रन्थः ।
"चौरः प्रवरग्रन्थेन परिगणितः"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चौरः, पुं
स्त्री,
 (चोर एव प्रज्ञादिभ्योऽण् । यद्वाचुरा शीलमस्य । “इति छत्त्रादिभ्योणः ।” ४ । ४ ।६२ । इति णः ।) चोरः । इत्यमरः । २ । १० । २४ ॥
(यथा, देवीभागवते । १ । १६ । ५९ ।“चौरं वा तापसं वापि समानं मन्यते कथम् ॥
”असुरविशेषः । यथा, हरिवंशे । १७६ । १९ ।“किरातीं चीरवसनां चौरसेनानमस्कृताम् ॥
”कविभेदः ।“कविरमरः कविरमरुः कविश्चौरो मयूरकः ॥
”इत्युद्भटः ॥
)चीरपुष्पी । इति मेदिनी । रे, ३७ ॥
(चोर-पुष्पीशब्दे विवरणमस्य ज्ञेयम् ॥
) सुगन्धिद्रव्य-विशेषः । इति हेमचन्द्रः ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“चुर स्तेये”@} 2 ‘स्तेये चोरयतीति स्यात्, चुरेश्छेदे चुरेदिति।’ 3 इति देवः।
4 चोरकः-रिका, चुचोरयिषकः-षिका
चोरयिता-त्री, चुचोरयिषिता-त्री
5 चोरयन्-न्ती, चुचोरयिषन्-न्ती
चोरयिष्यन्-न्ती-ती, चुचोरयिषिष्यन्-न्ती-ती
चोरयमाणः, चुचोरयिषमाणः
चोरयिष्यमाणः, चुचोरयिषिष्यमाणः
6 चोः-चोरौ-चोरः
-- चोरितम्-तः, चुचोरयिषितः-तवान्
7 चोरः चौरः, चुचोरयिषुः
चोरयितव्यम्, चुचोरयिषितव्यम्
चोरणीयम्
चुचोरयिषणीयम्
चोर्यम्, चुचोरयिष्यम्
ईषच्चोरः-दुश्चोरः-सुचोरः
-- चोर्यमाणः, चुचोरयिष्यमाणः
चोरः, चुचोरयिषः
चोरयितुम्, चुचोरयिषितुम्
8 चोरणा, 9 चुरा, व्यवचोरी, 10 चुचोरयिषा
चोरणम्, चुचोरयिषणम्
11 चोरयित्वा, चुचोरयिषित्वा
प्रचोर्य, प्रचुचोरयिष्य
चोरम् २ चोरयित्वा २ चुचोरयिषम् २
चुचोरयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५४६)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१५३४। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। १५१)
04
=>
 [पृष्ठम्०५२३+ २४]
05
=>
 [[आ। ‘सञ्चोरयन्तमरिगर्वमशेषभद्रं चिन्तन्तमन्तकमिवाप्तमयन्त्र्यवीर्यम्।’ धा। का। ३। १३।]]
06
=>
 [[१। णिनिमित्तके लघूपधगुणे, पदान्तरेफस्य विसर्गः।]]
07
=>
 [[२। चोर एव चौरः। ‘प्रज्ञादिभ्यश्च’ (५-४-३८) इति स्वार्थेऽण् प्रत्ययः। पचादिषु (३-१-१३४) ‘चोरट्’ इति टित्करणेन पाठात् स्त्रियां ङीप्।]]
08
=>
 [[३। ‘ण्यासश्रन्थो युच्’ (३-३-१०७) इति युच्।]]
09
=>
 [[४। ‘छत्त्रादिभ्यो णः’ (४-४-६२) इत्यत्र (गणे) ‘चुरा’ इति पाठात् अङ्, गुणाभावः, णिलोपश्च। चुरा शीलमस्या इत्यर्थे स्त्रियां चौरी। ‘ताच्छीलिकेऽपि णेऽण्कृतं कार्यं भवति’ (परिभाषा-८८) इति वचनात् ङीप्।]]
10
=>
 [[५। ‘कर्मव्यतीहारे णच् स्त्रियाम्’ (३-३-४३) इति णच्। ‘णचस्त्रियामञ्’ (५-४-१४) इति अञ्। ङीष्। ‘न कर्मव्यतीहारे’ (७-३-६) इति ऐजागमनिषेधः।]]
11
=>
 [पृष्ठम्०५२४+ २३]