| YouTube Channel

चोरः (coraH)

 
Apte 1890
English
चो(चौ)रः 1 A thief, robber
सकलं चोर गतं त्वया गृहीतं V. 4. 16
इंदीवरदलप्रभाचोरं चक्षुः Bh. 3. 67.
2 Any dishonest dealer.
3 One that steals or captivates the heart.
Comp.
कर्मन् n. theft.
गत a. robbed.
रूपः a clever thief.
Apte Hindi
Hindi
चोरः
पुं*
 - चुर् - णिच् - अच्
"चोर, लुटेरा"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अधःचरः, अपहारकः, अपहारिका, अपहारकम्, अवहारः, अवावन्, अवावरी, आखनिकः, आखुः, आमोषी, आमोषि, कपाटघ्नः, कपाटघ्ना, कपाटघ्नम्, कम्बू, कलमः, कवाटघ्नः, कुम्भीरकः, कुसुमालः, खर्परः, चोरः, चौरः, चोरी, चोरकः, चौरी, चौरिका, तः, तक्वान्, तस्करः, तायु, तृपुः, दस्मः, दस्मा, दस्रः, द्रावकः, धनहरः, धनहृत्, धनहृद्, नक्तचारिः, नक्तचारी, नागरकः, परास्कन्दी, परास्कन्दि, परिमोषी, परिमोषिः, पटच्चरः, पाट्टचरः, पुरंदरः, प्रचुरः., प्रचुरपुरुषः, प्रतिरोधकः, प्रतिरोधी, बन्दीकारः, मलिम्लुः, मलिम्लुच्, मल्लीकर, माचलः, मीढुष्तमः, मुमुषिषुः, मुष्कः, मूषकः, मोषः, मोषकः, मोष्टा, रजनीचरः, रात्रिचरः, रात्र्याटः, रिक्वान्, रितक्वान्, रिभ्वान्, रिहायः, रेरिहाणः, लटः, लुण्टाकः, वटरः, वनर्गुः, विलोडकः, विलोप्ता, स्तेनः, स्तैन्यः, स्तायुः, स्तेयकृत्, स्तेयकृद्, स्तेयी, स्तौनः, स्त्येनः, स्त्यैनः, स्रोतस्यः, हरिकः, हर्ता, हारकः, हारीतः
noun
अदत्स्य परधनस्य अपहारकः।
"रक्षकः चोरान् दण्डयति।"
Synonyms:
 चोरः
noun
एकः कविः ।
"चोरस्य उल्लेखः प्रसन्नराघवे वर्तते"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: चोरः
Root: चोरः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ thief
⇒ usurper
⇒ thievish
⇒ plagiarist
⇒ captivator
⇒ the perfume coraka
⇒ dishonest or unfair dealer
Shloka(s):
2|10|24|2 ► चौरैकागारिकस्तेनदस्युतस्करमोषकाः॥ (शूद्रवर्गः)
2|10|25|1 ► प्रतिरोधिपरास्कन्दिपाटच्चरमलिम्लुचाः। (शूद्रवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|10|24|2 ⇢ चौरः (चौर) (पुं) ⇒ thief, usurper, thievish, plagiarist, captivator, the perfume coraka, dishonest or unfair dealer
➠ 2|10|24|2 ⇢ एकागारिकः (एकागारिक) (पुं)
➠ 2|10|24|2 ⇢ स्तेनः (स्तेन) (पुं) ⇒ thief, robber, stealer, thieving, stealing, kind of perfume
➠ 2|10|24|2 ⇢ दस्युः (दस्यु) (पुं) ⇒ dacoit, bandit, robber, brigand, barbarian, impious man, enemy of the gods, not accepted as a witness, any outcast or Hindu who has become so by neglect of the essential rites
➠ 2|10|24|2 ⇢ तस्करः (तस्कर) (पुं) ⇒ ear, thief, raider, robber, stealer, myna tree [Vangueria Spinosa - Bot.], Shoebutton plant [Ardisia humilis - Bot.], sicklefruit fenugreek [Trigonella Corniculata - Bot.]
➠ 2|10|24|2 ⇢ मोषकः (मोषक) (पुं)
➠ 2|10|25|1 ⇢ प्रतिरोधी (प्रतिरोधिन्) (पुं)
➠ 2|10|25|1 ⇢ परास्कन्दी (परास्कन्दिन्) (पुं)
➠ 2|10|25|1 ⇢ पाटच्चरः (पाटच्चर) (पुं)
➠ 2|10|25|1 ⇢ मलिम्लुचः (मलिम्लुच) (पुं) ⇒ imp, fire, wind, gnat, demon, thief, raider, robber, mosquito, frost or snow, intercalated 13th month, Brahman who omits the 5 chief devotional acts
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ शूद्रः
उपजीव्य_उपजीवक_भावः ➡ चोरकर्मः
जातिः ➡ मनुष्यः
उपाधि ➡ वृत्तिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चोरः, पुंस्त्री, (चोरयतीति । चुर + णिच् + पचा-द्यच् ।) स्तेयकर्त्ता । तत्पर्य्यायः । चौरः २ दस्युः ३तस्करः ४ प्रतिरोधी ५ मलिम्लुचः ६ स्तेनः ७ऐकागारिकः ८ स्तैन्यः ९ प्रच्छन्नजनः १०मोषकः ११ पाटच्चरः १२ परास्कन्दी १३कुम्मिलः १४ खनकः १५ शङ्कितवर्णः १६खानिकः १७ । इति शब्दरत्नावली ॥
प्रचुर-पुरुषः १८ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
तृपुः १९तक्का २० रिभ्वा २१ रिपुः २२ रिक्का २३विहायाः २४ तायुः २५ वनर्गुः २६ हुरश्चित् २७मूषीवान् २८ मलिम्लुचः २९ अद्यशंशः ३०वृकः ३१ । इति वेदनिघण्टौ ३ अध्यायः ॥
(यथा, देवीभागवते १ । १९ । ६ ।“चोरेषु चौरबुद्धिस्ते साधुबुद्धिस्तु तापसे ।स्वपरत्वं तवाप्यस्ति विदेहस्त्वं कथं नृप ! ॥
”)कृष्णशटी । इति क्रमचन्द्रिकाधृतहड्डचन्द्रः ॥
गन्धद्रव्यविशेषः । यथा । चोरकुङ्गुमरोचनाः ।इत्यष्टगन्धकथने आगमः ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“चुर स्तेये”@} 2 ‘स्तेये चोरयतीति स्यात्, चुरेश्छेदे चुरेदिति।’ 3 इति देवः।
4 चोरकः-रिका, चुचोरयिषकः-षिका
चोरयिता-त्री, चुचोरयिषिता-त्री
5 चोरयन्-न्ती, चुचोरयिषन्-न्ती
चोरयिष्यन्-न्ती-ती, चुचोरयिषिष्यन्-न्ती-ती
चोरयमाणः, चुचोरयिषमाणः
चोरयिष्यमाणः, चुचोरयिषिष्यमाणः
6 चोः-चोरौ-चोरः
-- चोरितम्-तः, चुचोरयिषितः-तवान्
7 चोरः चौरः, चुचोरयिषुः
चोरयितव्यम्, चुचोरयिषितव्यम्
चोरणीयम्
चुचोरयिषणीयम्
चोर्यम्, चुचोरयिष्यम्
ईषच्चोरः-दुश्चोरः-सुचोरः
-- चोर्यमाणः, चुचोरयिष्यमाणः
चोरः, चुचोरयिषः
चोरयितुम्, चुचोरयिषितुम्
8 चोरणा, 9 चुरा, व्यवचोरी, 10 चुचोरयिषा
चोरणम्, चुचोरयिषणम्
11 चोरयित्वा, चुचोरयिषित्वा
प्रचोर्य, प्रचुचोरयिष्य
चोरम् २ चोरयित्वा २ चुचोरयिषम् २
चुचोरयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५४६)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१५३४। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। १५१)
04
=>
 [पृष्ठम्०५२३+ २४]
05
=>
 [[आ। ‘सञ्चोरयन्तमरिगर्वमशेषभद्रं चिन्तन्तमन्तकमिवाप्तमयन्त्र्यवीर्यम्।’ धा। का। ३। १३।]]
06
=>
 [[१। णिनिमित्तके लघूपधगुणे, पदान्तरेफस्य विसर्गः।]]
07
=>
 [[२। चोर एव चौरः। ‘प्रज्ञादिभ्यश्च’ (५-४-३८) इति स्वार्थेऽण् प्रत्ययः। पचादिषु (३-१-१३४) ‘चोरट्’ इति टित्करणेन पाठात् स्त्रियां ङीप्।]]
08
=>
 [[३। ‘ण्यासश्रन्थो युच्’ (३-३-१०७) इति युच्।]]
09
=>
 [[४। ‘छत्त्रादिभ्यो णः’ (४-४-६२) इत्यत्र (गणे) ‘चुरा’ इति पाठात् अङ्, गुणाभावः, णिलोपश्च। चुरा शीलमस्या इत्यर्थे स्त्रियां चौरी। ‘ताच्छीलिकेऽपि णेऽण्कृतं कार्यं भवति’ (परिभाषा-८८) इति वचनात् ङीप्।]]
10
=>
 [[५। ‘कर्मव्यतीहारे णच् स्त्रियाम्’ (३-३-४३) इति णच्। ‘णचस्त्रियामञ्’ (५-४-१४) इति अञ्। ङीष्। ‘न कर्मव्यतीहारे’ (७-३-६) इति ऐजागमनिषेधः।]]
11
=>
 [पृष्ठम्०५२४+ २३]