| YouTube Channel

चोदक (codaka)

 
Capeller Eng
English
चोदक
a.
 impelling, driving.
Spoken Sanskrit
English
चोदक codaka
adj.
 impelling
चोदक codaka
m.
 invitation
चोदक codaka
m.
 objectioner
चोदक codaka
m.
 pupil
चोदक codaka
m.
 asker
चोदक codaka
m.
 objectioner
चोदक codaka
m.
 asker
याचक yAcaka
m.
 asker
याचनक yAcanaka
m.
 asker
याचितृ yAcitR
m.
 asker
Apte
English
चोदक [cōdaka],
a.
 [चुद्-ण्वुल्] Driving, urging.
कः Directing, invitation.
(in
gram.
 ) परिग्रह q. v.
The injunctive text or the general rule which lays down that a विकृति shall be performed like its प्रकृति. चोदको हि प्रयोग- वचनाद् बलवत्तरः । स हि उत्पादयति प्रापयति च । प्रापितानभिसमीक्ष्य प्रयोगवचन उपसंहरति । ŚB. on MS.* 5.1.18
विकृतिः प्राकृतान् धर्मांश्चोदकेन गृह्णाति । ŚB. on MS.* 5.4.22.
Apte 1890
English
चोदक a. [चुद् ण्वुल्] Driving, urging.
कः 1 Directing, invitation.
2 (in gram.) परिग्रह q. v.
Monier Williams Cologne
English
चोदक
mfn.
 impelling,
MBh.
 xiii, 71
चोदक
m.
 direction, invitation,
KātyŚr.
 i, 10
Nyāyam.
 x
(in
Gr.
 )
=
 परि-ग्रह, q.v.,
RPrāt.
 x, 10
xi, 14
asker, objectioner, pupil,
Jain.
Monier Williams 1872
English
चोदक, अस्, आ, अम्, driving
(अस्), m. direction,
invitation
(in grammar) = परि-ग्रह, q. v.
Benfey
English
चोदक चोदक, i. e. चुद् + अक,
adj.
 Impelling, calling, MBh. 13, 71.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चोदक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಧಿವಾಕ್ಯ /ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಆಜ್ಞಾವಚನ
चोदक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರಿಸುವ /ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಬಲವಂತ ಪಡಿಸುವ
निष्पत्तिः - > चुद (सञ्चोदने) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
codaka, adj. (= Pali id.), with bhikṣu, accusing (monk): MSV 〔iii.18.20 f.〕
Kridanta Forms
Sanskrit
चुद् (चु꣡दँ꣡ सञ्चोदने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = चोदनम्
अनीयर् = चोदनीयः - चोदनीया
ण्वुल् = चोदकः - चोदिका
तुमुँन् = चोदयितुम्
तव्य = चोदयितव्यः - चोदयितव्या
तृच् = चोदयिता - चोदयित्री
क्त्वा = चोदयित्वा
ल्यप् = प्रचोद्य
क्तवतुँ = चोदितवान् - चोदितवती
क्त = चोदितः - चोदिता
शतृँ = चोदयन् - चोदयन्ती
शानच् = चोदयमानः - चोदयमाना
Abhyankara Grammar
English
चोदक (1) an objector
the word is co- mmon in the Commentary Litera- ture where likely objections to a particular statement are raised, without specific reference to any individual objector, and replies are given, simply with a view to mak- ing matters clear
(2) repetition of a word with इति interposed: cf. चेदकः परिग्रहः इत्यनर्थान्तरम्. See अदृष्टवर्ण and परिग्रह.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्रेरक, उत्तेजक, समुत्तेजक, चोद, चोदक
adjective
यः चोदयति कार्यं कर्तुं प्रवर्तयति वा।
"नैकानि प्रेरकानि वृत्तानि सन्ति अस्मिन् पुस्तके।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चोदक
पु०
 चुद--ण्वुल् । १ प्रवर्त्तके विधिवाक्ये “वर्त्त-मानोपदेशाच्चोदनाशब्दात्श्रुत्यर्थाभावात्तवैचेति वचनान्नि-र्देशात् कर्मचोदकः” कात्या० श्रौ० १ । १० । १ “अग्नी-दग्नीनित्यादिः कर्मचोदकः कर्मविधायकः विधिवाक्यमि-त्यर्थः न तु मन्त्रः । कुतः वर्त्तमानोपदेशात् एवमादयोवर्त्तमानमर्थमनुष्ठेयत्वेन यत उपदिशन्ति अग्निविहरणंकर्त्तव्यं स्तरणं च कर्त्तव्यमित्येवमुपदिश्यते किं चचोदनाशब्दात् अपि च एषु प्रेषेषु चोदनाशब्दोविधिशब्दोऽस्ति विधौ हि लोट् स्मर्यते । लोट् चेति”पा० । लोटो मध्यमपुरुषवचनानि चैतानि विहरम्पृणीहि आसादयेत्यादीनि तस्मादपि कर्मचोदका एते”कर्कः २ प्रेरकमात्रे
त्रि०
Capeller
German
चोदक dass.
Burnouf
French
चोदक चोदक
m.
 (चुद्) doublement d'un mot avec
इति intercalé, tg. Cf. क्रम et परिग्रह।
Stchoupak
French
चोदक-
ag. qui incite, aiguillonne, etc.
nt. et -आ-
f.
 incitation,
injonction.