| YouTube Channel

चोक्नूयम् (coknUyam)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“क्नूञ् शब्दे”@} 2 क्नावकः-विका, क्नावकः-विका, 3 चुक्नूषकः-षिका, 4 चोक्नूयकः-यिका
क्नविता-त्री, क्नावयिता-त्री, चुक्नूषिता-त्री, चोक्नूयिता-त्री
5 क्नूनन् 6 -ती, क्नावयन्-न्ती, चुक्नूषन्-न्ती
-- क्नविष्यन्-न्ती-ती, क्नावयिष्यन्-न्ती-ती, चुक्नूषिष्यन्-न्ती-ती
-- क्नूनानः, क्नावयमानः, चुक्नूषमाणः, चोक्नूयमानः
क्नविष्यमाणः, क्नावयिष्यमाणः, चुक्नूषिष्यमाणः, चोक्नूयिष्यमाणः
क्नूः-क्नुवौ-क्नुवः
-- -- -- 7 क्नूतम्-तः, क्नावितः, चुक्नूषितः, चोक्नूयितः-तवान्
क्नवः, 8 क्नवनः, क्नावः, चुक्नूषुः, 9 चोक्नुवः
क्नवितव्यम्, क्नावयितव्यम्, चुक्नूषितव्यम्, चोक्नूयितव्यम्
10 क्नवनीयम्, क्नावनीयम्, चुक्नूषणीयम्, चोक्नूयनीयम्
11 क्नव्यम्- 12 अवश्यक्नाव्यम्, क्नाव्यम्, चुक्नूष्यम्, चोक्नूय्यम्
ईषत्क्नवः-दुष्क्नवः-सुक्नवः
-- -- क्नूयमानः, क्नाव्यमानः, चुक्नूष्यमाणः, चोक्नूय्यमानः
क्नवः, क्नावः, चुक्नूषः, चोक्नूयः
क्नवितुम्, क्नावयितुम्, चुक्नूषितुम्, चोक्नूयितुम्
क्नूतिः, क्नावना, चुक्नूषा, चोक्नूया
क्नवनम्, क्नावनम्, चुक्नूषणम्, चोक्नूयनम्
क्नूत्वा, क्नावयित्वा, चुक्नूषित्वा, चोक्नूयित्वा
प्रक्नूय, विक्नाव्य, प्रचुक्नूष्य, प्रचोक्नूय्य
क्नावम् २, क्नूत्वा २, क्नावम् २, क्नावयित्वा २, चुक्नूषम् २, चुक्नूषित्वा २, चोक्नूयम्
चोक्नूयित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२६६)
02
=>
(९-क्यादिः-१४८०। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
[[२। ‘सनि ग्रहगुहोश्च (७-४-८२) इतीण्णिषेधः। ‘इको झल्’ (१-२-९) इति कित्त्वान्न गुणः। एवं सन्नन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
04
=>
[[३। ‘गुणो यङ्लुकोः’ (७-४-८२) इत्यभ्यासस्य गुणः। ‘कुहोश्चुः’ (१-४-६२) इति अभ्यासे चुत्वम्। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
05
=>
[[४। ‘क्र्यादिभ्यः श्ना’ (३-१-८१) इति श्ना। ‘श्नाऽभ्यस्तयोरातः’ (६-४-११२) इत्याकारलोपः एवं। शानजन्तेऽपि।]]
06
=>
[[आ। ‘क्रीणन् गुणैर्जनमतिं प्रियरूप ईशः मांसश्रियां प्रमयकृत् सितपीतचेलः। मोदस्कुतोऽथ कबरीं प्रयुनन् सरामः क्नूनन् मृदङ्गमिह रङ्गमगाद् अरिद्रूः।।’ धा। का ३-५।]]
07
=>
[[५। ‘श्र्युकः क्किति’ (७-२-११) इतीण्णिषेधः। एवं क्त्वायामपि।]]
08
=>
[[६। ‘चलनशब्दार्थादकर्मकात्’ (३-२-१४८) इति ताच्छीलिको युच्।]]
09
=>
[[७। ‘यङोऽचि च’ (२-४-७४) इति लुकि, ‘अचि श्नुधातु--’ (६-४-७७) इत्यादिना उवङ्।]]
10
=>
[पृष्ठम्०२७२+ २६]
11
=>
[[१। ‘अचो यत्’ (३-१-९७) इति यति गुणः। ‘एचोऽयवायावः’ (६-१-७८) इत्य- वादेशः।]]
12
=>
[[२। ‘ओरावश्यके’ (३-१-१२५) इति ण्यत्।]]
1 {@“क्नूयी शब्दे, उन्दने च”@} 2 उन्दनम् = क्लेदनम्।
क्नूयकः-यिका, 3 क्नोपकः-पिका, चुक्नूयिषकः-षिका, चोक्नूयकः-यिका
क्नूयिता-त्री, क्नोपयिता-त्री, चुक्नूयिषिता-त्री, चोक्नूयिता-त्री
-- 4 क्नोपयन्-न्ती, क्नोपयिष्यन्-न्ती-ती
-- क्नूयमानः, क्नोपयमानः, चुक्नूयिषमाणः, चोक्नूयमानः
क्नूयिष्यमाणः, क्नोपयिष्यमाणः, चुक्नूयिषिष्यमाणः, चोक्नूयिष्यमाणः
5 सुक्नूः-सुक्नुवौ-सुक्नुवः
-- -- -- 6 क्नूतम्-तः, क्नोपितः, चुक्नूयिषितः, चोक्नूयितः-तवान्
7 8 क्नूयः, 9 क्नूयिता, क्नोपः, चुक्नूयिषुः, चोक्नूयः
क्नूयितव्यम्, क्नोपयितव्यम्, चुक्नूयिषितव्यम्, चोक्नूयितव्यम्
10 प्रनिक्नूयनीयम्, क्नोपनीयम्, चुक्नूयिषणीयम्, चोक्नूयनीयम्
क्नूय्यम्, क्नोप्यम्, चुक्नूयिष्यम्, चोक्नूय्यम्
ईषत्क्नूयः-दुष्क्नूयः-सुक्नूयः
-- -- क्नूय्यमानः, 11 क्नोप्यमानः, चुक्नूयिष्यमाणः, चोक्नूय्यमानः
क्नूयः, क्नोपः, चुक्नूयिषः, चोक्नूयः
क्नूयितुम्, क्नोपयितुम्, चुक्नूयिषितुम्, चोक्नूयितुम्
12 क्नूया, क्नोपना, चुक्नूयिषा, चोक्नूया
क्नूयनम्, क्नोपनम्, चुक्नूयिषणम्, चोक्नूयनम्
क्नूयित्वा, क्नोपयित्वा, चुक्नूयिषित्वा, चोक्नूयित्वा
प्रक्नूय्य, विक्नोप्य, प्रचुक्नूयिष्य, प्रचोक्नूय्य
13 वस्त्रक्नोपम् 14, 15 चेलक्नोपम्, वसनक्नोपम् 16
क्नूयम् २, क्नूयित्वा २, क्नोपम् २, क्नोपयित्वा २, चुक्नूयिषम् २, चुक्नूयिषित्वा २, चोक्नूयम्
चोक्नूयित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(२६७)
02
=>
(१-भ्वादिः-४८५। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
[[३। ‘अर्तिह्रीव्लीरीक्नूयीक्ष्माय्यातां पुग् णौ’ (७-३-३६) इति णौ पुक्। वलि लोपः (६-१-६६)। ‘पुगन्तलघूपधस्य च’ (७-३-८६) इति गुणः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र प्रक्रिया बोध्या।]]
04
=>
[[आ। ‘प्रक्नोपयन्तं मुरलीं महीभरक्ष्मायं बलस्फीतसुपीनदोर्युगम्।’ धा। का। १-६३।]]
05
=>
[[४। ‘लोपो व्योर्वलि’ (६-१-६६) इति यकारलोपः।]]
06
=>
[[५। ‘श्वीदितो निष्ठायाम्’ (७-२-१४) इतीण्णिषेधः। यलोपः।]]
07
=>
[पृष्ठम्०२७३+ २५]
08
=>
[[१। ‘इगुपधज्ञाप्रीकिरः कः’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः।]]
09
=>
[[२। ‘न यः’ (३-२-१५२) इति निषेधात्, अनुदात्तेल्लक्षणो युज् न। तेन, ‘तृन्’ (३-२-१३५) इति तच्छीलादिषु तृन्नेव।]]
10
=>
[[३। ‘शेषे विभाषाऽकखादावषान्त उपदेशे’ (८-४-१८) इति पर्युदासाण्णत्वं न।]]
11
=>
[[४। णिनिमित्तके, ‘पुगन्त--’ (७-३-८६) इति गुणे क्नोप्यमान इत्येव।]]
12
=>
[[५। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इति अः प्रत्ययः।]]
13
=>
[[६। ‘चेले क्नोपेः’ (३-४-३३) इति ण्यन्तात् णमुल्। चेलपर्यायाणामपि ग्रहणम्-- इति व्याख्यानात् वस्त्रक्नोपमित्यादीनामपि साधुत्वम्।]]
14
=>
[वृष्टो देवः]
15
=>
[[आ। ‘मेघास्सविद्युतोऽवर्षन् चेलक्नोपं शोणितम्।’ भ। का। १७-७४।]]
16
=>
[वा]