| YouTube Channel

चोकूयते (cokUyate)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कुङ् शब्दे”@} 2 3 “सत्यपि हि शब्दार्थत्वे भिद्यत एवैषामभिधेयम्।
तथाहि--कवतिस्तावत्-- अव्यक्ते शब्दे वर्तते--उष्ट्रः कोकूयते इति।
कुवतिरपि--आर्तस्वरे वर्तते-- चोकूयते वृषल इति
पीडित इत्यर्थः।
कौतिस्तु शब्दमात्रे।” इति दैवव्याख्याने पुरुषकारे उपात्तं न्यासवचनमिहानुसन्धेयम्।]] ‘अव्यक्तशब्दे कवते, कुवते त्वार्तशब्दने।
कौतीति शब्दमात्रे स्यात्--’ 4 इति देवः।
कावकः-विका, कावकः-विका, चुकूषकः-षिका, 5 कोकूयकः-यिका
कोता-त्री, कावयिता-त्री, चुकूषिता-त्री, कोकूयिता-त्री
-- कावयन्-न्ती, कावयिष्यन्-न्ती-ती
-- कवमानः, कावयमानः, चुकूषमाणः, कोकूयमानः
6 कोष्यमाणः, कावयिष्यमाणः, चुकूषिष्यमाणः, कोकूयिष्यमाणः
कुत्-कुतौ-कुतः
-- -- -- कुतम्- 7 तः, कावितः-तम्, चुकूषितः, कोकूयितः-तवान्
कवः, कावः, चुकूषुः, चुकावयिषुः, कोकुवः
कोतव्यम्, कावयितव्यम्, चुकूषितव्यम्, कोकूयितव्यम्
कवनीयम्, कावनीयम्, चुकूषणीयम्, कोकूयनीयम्
कव्यम्, अवश्यकाव्यम्, काव्यम्, चुकूष्यम्, कोकूय्यम्
ईषत्कवः-दुष्कवः-सुकवः
-- -- 8 कूयमानः, काव्यमानः, चुकूष्यमाणः, कोकूय्यमानः
कवः, कावः, चुकूषः, कोकूयः
कोतुम्, कावयितुम्, चुकूषितुम्, कोकूयितुम्
कुतिः, कावना, चुकूषा, चुकावयिषा, कोकूया
कवनम्, कावनम्, चुकूषणम्, कोकूयनम्
कुत्वा, कावयित्वा, चुकूषित्वा, कोकूयित्वा
प्रकुत्य, संकाव्य, प्रचुकूष्य, प्रकोकूय्य
कावम् २, कुत्वा २, कावम् २, कावयित्वा २, चुकूषम् २, चुकूषित्वा २, कोकूयम् २
कोकूयित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१९८)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९५१। अक। अनि। आत्म।)
03
=>
 [[[अ]
04
=>
 (श्लो। २३)
05
=>
 [[४। ‘न कवतेर्यङि’ (७-४-६३) इति अभ्यासे चुत्वनिषेधः। ‘अकृत्सार्वधातुकयोः--’ (७-४-२५) इति दीर्घः। एवं यङन्ते सर्वत्र बोध्यम्।]]
06
=>
 [पृष्ठम्०१९४+ २४]
07
=>
 [[आ। ‘श्रुत्यन्तवाचा ध्रुवया प्रदूनं घोरद्रवच्चक्रजिताज्ञितारिम्। स्मितार्द्रवक्त्रं गवमानभूषं गै त्वां घुताशं कुतशङ्गघोषैः।।’ धा। का। २-३५।]]
08
=>
 [[१। ‘अकृत्सार्वधातुकयोः--’ (७-४-२५) इति दीर्घः।]]