चैत्य (caitya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 चैत्य m.
  (-त्यः) A sacred tree,  a religious fig tree,  &c. growing in a
village or near it,  and held in veneration by the villagers.
	 n.
  (-त्यं)
1. A place of sacrifice or religious worship,  an altar,  a shed kept
for sacrifices,  &c.
	 2. A religious building peculiar to the Jainas,  a
Jaina temple.
	 3. A Jaina or Bauddha image,  &c.
	 4. A monument
a tomb-stone,  a column,  &c. erected in memory of some deceased
person,  or on the site of a funeral pile.
	 5. A pile of stones form-
ing a land-mark or boundary.
 E.
  चि to collect,  deriv.
  irr
 .
 or चित् to
consider,  affix क्यप्
 चित्य and अण् aff.
   चित्तस्य इदम् अण् ।

Capeller Eng

English

 1 चैत्य m.
  the individual soul.

 2 चैत्य a.
  relating to the funeral pile
 m.
  monument, 
tombstone,  temple,  also = seq.
 

Yates

English

 चैत्य (त्यं) 1.
n.
  A place of sacrifice
 a
monument.
m.
  Ficus religiosa.

 *चैत्य (त्यः) 1.
m.
  Spirit.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

चैत्य 	-	 caitya 	-	 adj.
  	-	  relating to a funeral pile or mound
चैत्य 	-	 caitya 	-	 m.
  	-	  sacred tree growing on a mound
चैत्य 	-	 caitya 	-	 m.
  	-	  individual soul
चैत्य 	-	 caitya 	-	 m.
  	-	  sanctuary near a village
चैत्य 	-	 caitya 	-	 m.
  	-	  Jain or image
चैत्य 	-	 caitya 	-	 m.
  	-	  hall or temple or place of worship
चैत्य 	-	 caitya 	-	 n.
  	-	  funeral monument or stUpa or pyramidal column containing the ashes of deceased persons

Wilson

English

 चैत्य
m.
  (-त्यः) A sacred tree,  a religious fig tree,  &c. growing in
a village or near it,  and held in veneration by the villagers.
n.
  (-त्यं)
1 A place of sacrifice or religious worship,  an altar,  a
 shed kept
for sacrifices,  &c.
2 A religious building peculiar to the Jainas,  a Jaina temple.
3 A Jaina or Bauddha image,  &c.
4 A monument,  a tombstone,  a column,  &c. erected in memory of some deceased
person,  or on the site of a funeral pile.
5 A pile of stones forming a landmark or boundary.
E.
  चि to collect,  deriv.
  irr
 .
 or चित to consider,  affix क्यप्, 
चित्य,  and अण् aff.
  

Apte

English

चैत्य [caitya],  a.
  Relating to a pile. -त्यः The individual soul.

त्यम् The ant-hill
 नागहेतोः सुपर्णेन चैत्यमुन्मथितं यथा Rām.*
  4.19.24.

A pile of stones forming a landmark.

A monument,  tomb-stone.

A sacrificial shed
 देवस्थानेषु चैत्येषु नागानामालयेषु च Mb.
 *  3.19.67
 कच्चिच्चैत्यशतैर्जुष्टः Rām.*
  2.1.43
 प्रासादगोपुरसभाचैत्यदेव- गृहादिषु Bhāg.*
  9.11.27.

A place of religious worship,  altar,  sanctuary.

A temple.

A reflection. 

A religious fig-tree or any tree growing by the side of streets
 चैत्ययूपाङ्किता भूमिर्यस्येयं सवनाकरा Mb.
 *  1.1.229
 Me.*
  23 (रथ्यावृक्ष Malli.) Comp.
   -अग्निः sacred fire,  Pañch.1.6. -तरुः,  -द्रुमः,  -वृक्षः a fig-tree standing on a sacred spot. -पालः the guardian of a sanctuary.-मुखः a hermit's water-pot.

Apte 1890

English

 चैत्य a. Relating to a pile. 
त्यः 1 The individual soul. 
2 A pile of stones forming a land-mark. 
3 A monument,  tomb-stone. 
4 A sacrificial shed. 
5 A place of religious worship,  altar,  sanctuary,  
6 A temple. 
7 A reflection. 
8 A religious fig-tree or any tree growing by the side of streets
 Me. 23. (रथ्यावृक्ष Malli.) 
Comp. 
तरुः,  
द्रुमः,  
वृक्षः a fig-tree standing on a sacred spot. 
पालः the guardian of a sanctuary. 
मुखः a hermit's waterpot. 

Monier Williams Cologne

English

 1. चैत्य m.
  (fr.  5. चित् or 2. चिति) the individual soul,  BhP.
   iii,  26
 28,  28
 31,  19
 Sarvad.
  ii,  198 f.
 

 2. चैत्य mfn.
   relating to a funeral pile or mound (चिता),  ĀśvGṛ.
  iii,  6
 Gṛhyās. ii,  4

 चैत्य m.
  n.
  a funeral monument or Stūpa (q.v.) or pyramidal column containing the ashes of deceased persons,  sacred tree (esp.   a religious fig-tree) growing on a mound,  hall or temple or place of worship (esp.   with,  Buddh.
  & Jain.
   and generally containing a monument),  a sanctuary near a village,  ĀśvGṛ.
  i,  12
 Parāś.
 
 Yājñ.
  ii,  151 & 228
 MBh.
   &c.
  

 चैत्य m.
  a Jain or Buddh.
  image,  L.
 

 =
  °त्यक,  ii,  814.

Monier Williams 1872

English

 चैत्य 1. चैत्य,  अस्,  m. (fr. 5. चित् or 2. चिति), 
the individual soul.

 चैत्य 2. चैत्य,  अस्,  आ,  अम् (fr. चिता),  relating
to a funeral pile or grave
 (अस्,  अम्),  m. n. a
monument,  a tombstone,  a column &c. erected in
memory of some deceased person or on the site of a
funeral pile
 a pile of stones forming a landmark
or boundary
 a sacred tree,  a religious fig-tree &c.
growing in or near a village and held in veneration
by the villagers
 a place of sacrifice or religious
worship,  an altar,  a shed kept for sacrifices &c.
 a
sacred building peculiar to the Jainas,  a Jaina temple
a Jaina or Buddhist image
 (अस्),  m.,  N. of a moun-
tain.
—चैत्य-तरु,  उस्,  m. a fig-tree standing on a
sacred spot.
—चैत्य-द्रु,  उस्,  m.,  N. of the Ficus
Religiosa [cf. अश्वत्थ]
 a large tree in a village.
—चैत्य-द्रुम,  अस्,  m. = चैत्य-तरु.
—चैत्य-
पाल,  अस्,  m. the guardian of a sanctuary.
—चैत्य-
मुख,  अस्,  m. an hermit's water-pot.
—चैत्य-
यज्ञ,  अस्,  m. a sacrificial ceremony performed at
monuments.
—चैत्य-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  containing
a sanctuary.
—चैत्य-वृक्ष,  अस्,  m. a fig-tree
standing on a sacred spot
 the tree Ficus Religiosa.
—चैत्य-शैल,  आस्,  m. pl.,  N. of a Buddhist school
[cf. चैतिक।]
—चैत्य-स्थान,  अम्,  n. a place made
sacred by a monument or a temple.

Macdonell

English

 चैत्य caitya,  〈1.〉 m.
  individual soul
 〈2.〉 a.
  relating 🞄to the funeral pile
 m.
  n.
  tomb
 temple
 🞄sacred memorial fig-tree
 -taru,  m.
  consecrated 🞄fig-tree
 -druma,  m.
  id.
 -yajña,  m.
  🞄sacrifice to a tomb
 -vṛkṣa,  m.
  consecrated 🞄fig-tree.

Benfey

English

 चैत्य चैत्य, 
 I. probably चिति + य, 
m.
  The individual soul,  Bhāg. P.
3,  26,  61.
 II. चिता + य,  m.
  and n.
 
 1. A tomb,  MBh. 12,  914.
 2. An altar, 
Rām.  1,  13,  30.
 3. A religious build-
ing,  Rām.  5,  17,  20.
 4. A sacred tree
a religious fig-tree growing in a vil-
lage,  or near it,  and held in veneration
by the villagers,  Hiḍ. 1,  40.
 -- Comp.
 
ग्राम-,  m.
  a sacred tree growing
in a village,  Megh. 24.

Apte Hindi

Hindi

चैत्यः
पुं*
  - चित्य -  अण्
सीमा चिह्न बनानेवाला पत्थरों का ढेर

चैत्यः
पुं*
  - चित्य -  अण्
"स्मारक,   समाधि-प्रस्तर"

चैत्यः
पुं*
  - चित्य -  अण्
यज्ञ मण्डप

चैत्यः
पुं*
  - चित्य -  अण्
"धार्मिक पूजा का स्थान,  वेदी,  वह स्थान जहाँ देवमूर्ति प्रस्थापित रहती है"

चैत्यः
पुं*
  - चित्य -  अण्
देवालय

चैत्यः
पुं*
  - चित्य -  अण्
बौद्ध और जैन मन्दिर

चैत्यः
नपुं*
   - चित्य -  अण्
"गूलर का वृक्ष,   या  सड़क के  किनारे उगने वाला गूलर का पेड़"

चैत्यम्
नपुं*
   - चित्य -  अण्
सीमा चिह्न बनानेवाला पत्थरों का ढेर

चैत्यम्
नपुं*
   - चित्य -  अण्
"स्मारक,   समाधि-प्रस्तर"

चैत्यम्
नपुं*
   - चित्य -  अण्
यज्ञ मण्डप

चैत्यम्
नपुं*
   - चित्य -  अण्
"धार्मिक पूजा का स्थान,  वेदी,  वह स्थान जहाँ देवमूर्ति प्रस्थापित रहती है"

चैत्यम्
नपुं*
   - चित्य -  अण्
देवालय

चैत्यम्
नपुं*
   - चित्य -  अण्
बौद्ध और जैन मन्दिर

चैत्यम्
नपुं*
   - चित्य -  अण्
"गूलर का वृक्ष,   या  सड़क के  किनारे उगने वाला गूलर का पेड़"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

चैत्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇವಾಲಯ
चैत्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧದೇವ
चैत्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವತ್ಥವೃಕ್ಷ
चैत्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದೊಡ್ಡ ಮರ
चैत्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದ್ಯಾನವನದ ವೃಕ್ಷ /ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಬೆಳೆಸಿದ ವೃಕ್ಷ
चैत्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಸ್ತೆಯ ಸಾಲುಮರ
प्रयोगाः - > "नीडारम्भैर्गृहबलिभुजामाकुलग्रामचैत्याः"
उल्लेखाः - > मेघ० १-२३
चैत्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಜ್ಞಶಾಲೆ
चैत्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳ

L R Vaidya

English

 cEtya {% m.n. %} 1. A pile of stones forming a boundary
a monument,  a tomb-stone
a sacrificial shed
a temple
a Bauddha or Jaina temple
the religious fig-tree. See Megh.i.23.

Bopp

Latin

 चैत्य (ut videtur,  a चिता vel चिति s. य)
1) n. locus sa-
crificii.
2) n. monumentum sepulcrale. Lass. 17.
3) m.
arbor sacra,  ficus religiosa,  in vici vicinitate. H. 1. 40.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 caitya,  nt.,  like its MIndic substitutes ceti,  cetika,  cetiya (also caityaka),  seems to be used more broadly than in Skt.,  as any object of veneration: lokasya caityam Śikṣ 〔56.11〕 (said of any ornament of a stūpa)
 〔136.2〕 (of the monkish robes)
 caitya-bhūtaḥ Vaj 〔34.12〕,  of the nature of an object of veneration (said of any place where ‘this sūtra’ shall be proclaimed). See mahācaitya.

Indian Epigraphical Glossary

English

 caitya (EI 22,  33
 BL),  a prayer hall
 usually,  a place of
worship in a Buddhist monastery
 same as caitya-gṛha.
(EI 6,  CII 4),  same as stūpa.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 चैत्य Harṣac. 195,  9 in चिताचैत्यचिह्ने (चितायां चैत्यचिह्नस्थम् आकारं चिह्नम्,  श्मशानदेवगृहं वा). — = *आयातन,  Harṣac. 89,  10.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mchod rten
१) चैत्य २) स्तूप ३)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पर्णशालोटजश्चैत्यविहारो जिनसद्मनि ॥ ९९४ ॥
-wordlist-
 
पर्णशाला (स्त्री),  उटज (पुंक्ली),  चैत्य (क्ली),  विहार (पुंक्ली),  जिनसद्मन् (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

चैत्य
चैत्य,  बुद्धाण्डक,  देवतायतन
चैत्यं बुद्धाण्डकेऽप्युक्तं देवतायतने तथा ।
verse 5.1.1.831
page 0095

Mahabharata

English

Caitya,  a mountain near Girivraja,  cf. the following. § 277 (Jarāsandhavadhap.): II,  21,  814 (ºprākāraṃ).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 चैत्यं,  क्ली पुं,
   (चित्यस्य इदम् । “तस्येदम् ।” ४ ।३ । १२० । इत्यण् ।) आयतनम् । इत्यमरः ।२ । २ । ७ ॥
 यज्ञस्थानं केचित्तु मुखरहितंदेवकुलसदृशंयज्ञायतनं सचित्यमचित्यमपी-त्याहुः । देवायतनमात्रम् । मृदां देवकुलम् ।इति भरतः ॥
 (यथा,  महाभारते । २ । ३ । १२ ।“यत्र यूपा मणिमयाश्चैत्याश्चापि हिरण्मयाः ॥
”)चिता । इति त्रिकाण्डशेषः ॥

 चैत्यः,  पुं,
   (चैत्ये देवायतनादिस्थाने तिष्ठतीति ।चैत्य + अण् ।) बुद्धः । विम्बः । उद्देशवृक्षः ।इति मेदिनी भरतश्च ॥
 शेषस्य पर्य्यायः । देव-तरुः २ देवावासः ३ करिभः ४ कुञ्जरः ५ । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
 (यथा,  महाभारते । ६ । ३ । ४० ।“वृक्षाः पतन्ति चैत्याश्च ग्रामेषु नगरेषु च ॥
”क्षेत्रज्ञः पुरुषः । यथा,  भागवते । ३ । २६ । ६० ।“अहङ्कारस्तयोरुद्रश्चित्तं चैत्यस्ततोऽभवत् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 चैत्य न०
  चित्यया इदमण् । १ आयतने अमरः । २ मुख-रहिते सचित्ये अचित्ये वा यज्ञायतने भरतः ।३ देवायतनमात्रे ४ देवकुले (देउल) च । ५ बुद्धे ६ विम्बे७ उद्देश्यवृक्षे मेदि० । ८ ग्रामादिप्रसिद्धमहावृक्षे । ९ देवावासे१० जिनतरौ पु०
  मेदि० । “सेतुवल्मीकनिम्नास्थिचैत्या-द्यैरुपलक्षिता । चैत्यश्मशानसीमा सु पुण्यस्थाने सुरा-लये” याज्ञ० । “चैत्ये भयं ग्रहकृतम्” वृ० स०५३ अ० । “चैत्यस्थाने स्थित’ वृक्षे फलवन्तमिव द्विजाः”भा० अनु० १६६ अ० । चैत्ये भवः अण् चैत्यस्थे देव-भेदे चैत्यमखभेदे शब्दे दृश्यम् ।

Capeller

German

 1. चैत्य m.
  die individuelle Seele.

 2. चैत्य auf den Scheiterhaufen bezüglich
m.
  n.
  Grabmal,  Tempel
 auch = folg.

Burnouf

French

 चैत्य चैत्य n.
  (चित् au c.) tout objet qui rappelle une
idée,  monument:
		 pierre sépulcrale,  colonne funéraire,  place d'un
bûcher,  autel,  temple,  etc.
		 Tout lieu consacré au culte
borne-frontière. -- M. arbre sacré.
चैत्यद्रु m.
  ficus religiosa ou arbre de Dieu.
चैत्यमुख m.
  pot-à-l'eau des novices.
चैत्यवृक्ष m.
  ficus religiosa,  bot.

Stchoupak

French

 १ चैत्य-
 m.
  âme individuelle.

 २ चैत्य-
 m.
  nt. sorte de monument funéraire 
 -क- id. dimin. 
°कर्मन्- nt. construction d'un c.,  cérémonie y afférente.
°द्रुम- m.
  arbre qui pousse dans un endroit consacré.
°पाल- m.
  gardien d'un caitya.
°वृक्ष- m.
  = °द्रुम-।
°स्थान- nt. emplacement d'un c.,  d'un sanctuaire.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.