चेष्टावल (ceSTAvala)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
वाचस्पत्यम्
Sanskritचेष्टावल ज्योतिषोक्ते ग्रहाणां बलभेदे तच्च वृहज्जा०उक्तं यथा“उदगयने रविशीतमयूखौ वक्रसमागमगाः परिशेषाः ।विपुलकरा युघि चोत्तरसंस्थाश्चेष्टितवीर्ययुताः परि-कल्प्याः” वृ० जा० ।“अधुना चेष्टाबलं दोधकेनाह उदगयने इति मकरादिराशिषटकमुत्तरमयनं कर्कटादिषट्कं दक्षिणमयन-मिति । उदगयने उत्तरायणे रविशीतमयूखौ सूर्य्य-चन्द्रमसौ बलिनौ भवतः । परिशेषाः भौमबुधगुरु-सितसौराः वक्रगाः विपरीतगतयो बलिनो भवन्ति तथासमागमगाश्चन्द्रेण सहिताः बलिन एव चन्द्रेणसंयोगोग्रहाणां समागमशब्दवाच्यः रविणा सहास्तमयोभौमादीनां परस्परं युद्धम् । उक्तञ्चाचार्य्यविष्णुचन्द्रेण“दिवसकरेणास्तमयः समागमः शीतरश्मिसहितानाम् ।कुसुतादीनां युद्धम् निगद्यतेऽन्योन्ययुक्तानामिति” विपु-लकराइति विपुलाः करा येषां ते विपुलकराःविस्तीर्णरश्मयो बलिनो भवन्ति शीघ्रकेन्द्रे द्वितीय-ततीयपदस्थे ग्रहस्य विपुलकरत्वं प्रायः संभवतिवक्रासन्नत्वात् युधि संग्रामे चोत्तरसंस्था बलिनएक । कुसुतादीना युद्धमित्युक्तम् तत्र यः उत्तरदिग्भागसंसितो जयी स च वलवान् उत्तरसंस्थत्वमत्रोपलक्ष-णार्ग्रम् । वस्तेजस्वी स एव बलवान् । तत्रैतज्जयलक्षणम् “दक्षिणदिकस्थः परुषोवेपथुरप्राप्त सन्निकृष्ट-तनुः । अधिरूढोविकृतोनिःप्रभो विवर्णश्च यः स जितः ।उक्तविपरीतलक्षणसम्पन्नो जयगतो विनिर्द्दिष्टः ।विपुलः स्विग्धोद्युतिमान् दक्षिणदिक्स्थोऽपि जययुक्तः”इति पतच्छुक्तस्य प्रायः सम्भवति यस्मात्पुलिशाचार्यः“सर्वे जयिन उदक्स्था दक्षिणदिक्स्थो जयी शुक्रः” इतिएतच्चेष्टाबलम् । एषामन्यतमेन संयुक्तश्चेष्टाबलसंयुक्तोभवति” भट्टोत्पलः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.