| YouTube Channel

चुम्बक (cumbaka)

 
शब्दसागरः
English
चुम्बक
m.
 (-कः)
1. A kisser, a lecher.
2. A rogue, a cheat.
3. The load-
stone.
4. A general scholar, one who knows parts in a variety of
books.
5. The upper part or middle of a balance.
E.
 चुबि to kiss,
affix ण्वुल्.
Yates
English
चुम्बक (कः) 1.
m.
 A kisser
a rogue
a loadstone
a general scholar
middle part of a balance.
Spoken Sanskrit
English
चुम्बक cumbaka
adj.
 roguish
चुम्बक cumbaka
adj.
 knavish
चुम्बक cumbaka
adj.
 superficial
चुम्बक cumbaka
adj.
 one who has read much
चुम्बक cumbaka
adj.
 one who kisses much
चुम्बक cumbaka
m.
 upper part of a balance
चुम्बक cumbaka
n.
 parallel passage
दण्ड-चुम्बक daNDa-cumbaka
m.
n.
 bar magnet
Wilson
English
चुम्बक
m.
 (-कः)
1 A kisser, a lecher.
2 A rogue, a cheat.
3 The loadstone.
4 A general scholar, one who knows parts in a variety of books.
5 The upper part or middle of a balance.
E.
 चुबि to kiss, affix क्वुन्.
Apte
English
चुम्बकः [cumbakḥ], [चुम्ब्-ण्वुल्]
A kisser.
A lecher, a lustful man, libertine.
A rogue, cheat.
One who has kissed or dipped in a variety of subjects, a superficial scholar.
A loadstone.
The upper part or middle of a balance.
Apte 1890
English
चुंबकः [चुंब्-ण्वुल्] 1 A kisser.
2 A lecher, a lustful man, libertine.
3 A rogue, cheat.
4 One who has kissed or dipped in a variety of subjects, a superficial scholar.
5 A loadstone.
6 The upper part or middle of a balance.
Monier Williams Cologne
English
चुम्बक
mfn.
 one who kisses much,
L.
‘one who has read much’, superficial,
L.
knavish, roguish,
L.
चुम्बक
m.
=
 -मणि,
Prab.
 vi, 16
AdhyR.
 i, 1, 18
the upper part of a balance,
L.
चुम्बक
n.
 a parallel passage,
Setub.
 xi, 99, Sch.
Monier Williams 1872
English
चुम्बक, अस्, इका, अम्, a kisser, one who kisses
much
a lecher
knavish, roguish, a rogue, a cheat
one who has read much, a superficial scholar who
knows parts in a variety of books
(अस्), m. a load-
stone
the upper part or middle of a balance.
Benfey
English
चुम्बक 1. चुम्ब् + अक,
m.
 A load-
stone, Prab. 108, 13.
Apte Hindi
Hindi
चुम्बकः
पुं*
 - चुम्ब् - ण्वुल्
चूमने वाला
चुम्बकः
पुं*
 - चुम्ब् - ण्वुल्
"कामी, कामासक्त, कामुक"
चुम्बकः
पुं*
 - चुम्ब् - ण्वुल्
"बदमाश, ठग"
चुम्बकः
पुं*
 - चुम्ब् - ण्वुल्
"जिसने चूम लिया, जिसने अनेक विषयों को छू लिया, पल्लवग्राही विद्वान्"
चुम्बकः
पुं*
 - चुम्ब् - ण्वुल्
चुम्बक पत्थर ( चकमक)
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चुम्बक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಮಣಿ
निष्पत्तिः - > चुबि (वक्त्रसंयोगे) - "ण्वुल्"(३-३-११३)
व्युत्पत्तिः - > चुम्बति लोहम्
प्रयोगाः - > "अयः स्वभावादचलं बलात्यचलत्यचेतनं चुम्बकसन्निधाविव"
उल्लेखाः - > प्रबोध० ६-१६
विस्तारः - > "चुम्बको लेखनः शीतो मेदोविषरागरापहः"- भावप्र० ।
चुम्बक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಕ್ಕಡಿಯ ಮೇಲುಭಾಗ
चुम्बक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚುಂಬನ ಮಾಡತಕ್ಕವನು /ಮುತ್ತಿಡುವವನು
चुम्बक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಾಮುಕ
चुम्बक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧೂರ್ತ /ವಂಚಕ /ದಗಾಕೋರ
चुम्बक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಓದಿರುವವನು
विस्तारः - > "चुम्बकश्चुम्बनपरे धूर्तायस्कान्तयोरपि । बहुग्रन्थैकदेशज्ञे घटस्योर्ध्वावलम्बने" -मेदि० ।
L R Vaidya
English
cuMbaka {% m. %} 1. A kisser
2. a lustful man, a libertine
3. a rogue, a cheat
4. a superficial scholar
5. a loadstone.
Indian Epigraphical Glossary
English
cumbaka (EI 13), the balance.
Kridanta Forms
Sanskrit
चुन्ब् (चु꣡बिँ꣡ वक्त्रसंयोगे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = चुम्बनम्
अनीयर् = चुम्बनीयः - चुम्बनीया
ण्वुल् = चुम्बकः - चुम्बिका
तुमुँन् = चुम्बितुम्
तव्य = चुम्बितव्यः - चुम्बितव्या
तृच् = चुम्बिता - चुम्बित्री
क्त्वा = चुम्बित्वा
ल्यप् = प्रचुम्ब्य
क्तवतुँ = चुम्बितवान् - चुम्बितवती
क्त = चुम्बितः - चुम्बिता
शतृँ = चुम्बन् - चुम्बन्ती
चुन्ब् (चु꣡बिँ꣡ हिंसायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = चुम्बनम्
अनीयर् = चुम्बनीयः - चुम्बनीया
ण्वुल् = चुम्बकः - चुम्बिका
तुमुँन् = चुम्बयितुम् / चुम्बितुम्
तव्य = चुम्बयितव्यः / चुम्बितव्यः - चुम्बयितव्या / चुम्बितव्या
तृच् = चुम्बयिता / चुम्बिता - चुम्बयित्री / चुम्बित्री
क्त्वा = चुम्बयित्वा / चुम्बित्वा
ल्यप् = प्रचुम्ब्य
क्तवतुँ = चुम्बितवान् - चुम्बितवती
क्त = चुम्बितः - चुम्बिता
शतृँ = चुम्बयन् / चुम्बन् - चुम्बयन्ती / चुम्बन्ती
शानच् = चुम्बयमानः / चुम्बमानः - चुम्बयमाना / चुम्बमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चुम्बक Adj. *addicted to kissing
°attacking, Vās. 198, 1.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khab len
चुम्बक
khab len rdo
चुम्बक
khram pa
१) उपधि २) कपट ३) कपटता ४) कपटिन ५) क्षेपक ६) चतुर ७) चुम्बक ८) दम्भ ९) धूर्त १०) पाटच्चर (?) ११) भ्रामज
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अयस्कान्त
अयस्कान्त, चुम्बक, भ्रामक
अयस्कान्तविशेषाः स्युश्चुम्बकभ्रामकादयः ।
verse 2.1.1.169
page 0021
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: चुम्बकः
Root: चुम्बक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of magnet
loadstone
Shloka(s):
3|2|38|1 ► अयस्कान्तस्तद्विशेषाश्चुम्बकभ्रामकादयः। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|38|1 ⇢ चुम्बकः (चुम्बक) (पुं) ⇒ Kind of magnet
loadstone ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चुम्बकः,
पुं,
 (चुम्बति आकर्षति लौहमिति ।चुम्ब + ण्वुल् ।) कान्तलोहभेदः । तत्पर्य्यायः ।कान्तपाषाणः २ अयस्कान्तः ३ लोहकर्षकः ४ ।अस्य गुणाः । लेखनत्वम् । शीतत्वम् । मेदो-विषगरापहत्वञ्च । इति भावप्रकाशः ॥
(विशेषो-ऽस्य कान्तलोहशब्दे ज्ञेयः ॥
) धटस्योर्द्धाब-लम्बनम् । इति मेदिनी । के, ८९ ॥
चुम्बकः, त्रि, (चुम्बतीति । चुम्ब + ण्वुल् । चुम्बन-परः । धूर्त्तः । बहुग्रन्थैकदेशज्ञः । इति मेदिनी ।के, ८९ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चुम्बक पु चुम्बति लौहम् चुवि--ण्वुल् । स्वनामख्यातेअयस्कान्ते मणिभेदे “चुम्बको लेखनः शीतोमेदोविषगरापहः” भावप्र० । २ धटस्योपर्य्यावलम्बने ३ वहु-ग्रन्थैकदेशे । ४ चुम्बनकर्त्तरि ५ कामुके ६ चुम्बनपरे७ धूर्त्ते च
त्रि०
 शब्दार्थचि० ।
Burnouf
French
चुम्बक चुम्बक
m.
 (sfx. अक) homme qui prend des
baisers.
Débauché
filou, escroc.
Au fig. aimant, barreau
aimanté.
Homme universel, sachant un peu de tout.
Le milieu de la
balance.