| YouTube Channel

चुड (cuDa)

 
शब्दसागरः
English
चुड (इ) चुडि r. 1st cl. (चुण्डति) To become small, low or shallow. r. 10th
cl. (चुण्डयति-ते) To cut, to pierce of divide. भ्वा-प-अक-सेट् । पक्षे चुरा-
उभ-सक-सेट् ।
Wilson
English
चुड (इ) चुडि r. 1st cl. (चुण्डति) To become small, low or
shallow. r. 10th cl. (चुण्डयति) To cut, to pierce or divide.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 चुड्
मूलधातुः:
 चुड
धात्वर्थः:
 संवरणे, समुच्छ्राये च
गणः:
 तुदादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 चुडति
अनुबन्धादिविशेषः:
 कुटादिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चुड, इ तौच्छ्ये । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) इ, चुण्ड्यते । तौच्छ्यमल्पी-भावः । इति दुर्गादासः ॥
चुड, इ क छिदि । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-परं-सकं-सेट् ।) इ क, चुण्डयति । इति दुर्गा-दासः ॥
चुड, इ क रोषे । (चुरां-परं-अकं-सेट् ।) इ क, चुण्डयति । इति दुर्गादासः ॥
चुड, इ ङ रोषे । (भ्वां-आत्मं-अकं-सेट् ।) इ, चुण्ड्यते । ङ, चुण्डते । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चुड छेदने चुरा० उम०
सक०
 सेट् सदित् । चुण्डयति--ते अचुचुण्डत्--त ।
चुड अल्पीभावे
भ्वा०
पर०
 अक० सेट् इदित् । चुण्डतिअचुण्डीत् ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“चुड संवरणे”@} 2 चोडकः-डिका, चोडकः-डिका, चुचुडिषकः-षिका, चोचुडकः-डिका
इत्या- दीनि सर्वाण्यपि रूपाणि तौदादिककुटतिवत् 3 ज्ञेयानि।
स्त्रियां भावादौ भिदादि 4 पाठात् अङ्, उपधायाः दीर्घश्च
चूडा-इति भवति।
5] चुडितम्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५३९)
02
=>
 (६-तुदादिः-१३९२। सक। सेट्। पर। कुटादिः।)
03
=>
 (२०४)
04
=>
 (३-३-१०४)
05
=>
 [[B। ‘क्षौमेण स्फुडितं स्रजा निचुडितं (चुलितं) चाव्रोड्यशोभं धनुः गेहक्रोडतले स मोदकुलितो दृष्ट्वाऽगुरिष्ट क्षणात्।’ धा। का। २। ८२। [लडयोरभेदात् निचुलितम् इति भवति।]]