| YouTube Channel

चीवकः-विका (cIvakaH-vikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“चीव भाषार्थः”@} 2 3 अस्य धातोरास्वदीयत्वेन, ‘आ स्वदः सकर्मकात्’ 4 इति वचनात्, कर्मसंज्ञकार्थान्वय्यर्थबोधकत्व एव णिज् भवति।
अकर्मकत्वे तु नेति बोद्धव्यम्।]] चीवकः-विका, चिचीवयिषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककीटयतिवत् 5 ज्ञेयानि।
6 चीवनम्, ।
क्विपि, 7 च्यूः-च्युवौ- च्युवः
इति रूपाणि।
8
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५३१)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१७७५। सक। सेट्। उभ। आस्वदीयः)
03
=>
 [[[अ]
04
=>
 (ग। सू। चुरादौ)
05
=>
 (१९४)
06
=>
 [[B। ‘नाहं बर्हयताऽस्म्यबल्ह्यमपि भोः सर्वैरिदं गोप्यते तांस्त्वं धूपय विच्छयन् क इव न त्वच्चीवनात् पोथयेत्।।’ धा। का। ३। ४४।]]
07
=>
 [[३। क्विपि, णिलोपे, ‘च्छ्वोः शूडनुनासिके च’ (६-४-१९) इति वकारस्य ऊठि, यणि रूपम्।]]
08
=>
 [पृष्ठम्०५१७+ ३३]
1 {@“चीवृ आदानसंवरणयोः”@} 2 चीवकः-विका, चीवकः-विका, चिचीविषकः-षिका, चेचीवकः-विका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि कत्थनार्थकभौवादिकचीभतिवत् 3 बोध्यानि।
अस्य धातोरुभयपदीत्वेन शतरि चीवन्-न्ती, चीवयन्-न्ती, चिचीविषन्-न्ती
चीविष्यन्-न्ती-ती, चीवयिष्यन्-न्ती-ती, चिचीविषिष्यन्- न्ती-ती
इति रूपाण्यधिकानि।
क्विपि, ‘च्छ्वोः शूडनुनासिके च’ 4 इत्यूठि, यणादेशे च्यूः-च्युवौ-च्युवः
इति रूपाणि।
‘छित्वर--’ 5 इत्यादिना वरचि प्रत्यये, ‘लोपो व्योर्वलि’ 6 इति धातुवकारस्य लोपे, ‘नेड् वशि कृति’ 7 इति इण्णिषेधे च चीवरम् इति भवति।
8 चीवरम् = मुनीनां वसनम्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५३२)
02
=>
 (१-भ्वादिः-८७९। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (५३०)
04
=>
 (६-४-१९)
05
=>
 [द। उ। ८-४९]
06
=>
 (६-१-६६)
07
=>
 (७-२-८)
08
=>
 [[आ। ‘प्रवुन्द्यवेणीजववेनमाना खातान्तिका चीवरिभिर्निषादैः।’ धा। का। २। २७।]]