चीर (cIra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 चीर n.
  (-रं)
	 1. Cloth,  clothes.
	 2. A rag,  old and torn cloth.
	 3. Bark, 
rind.
	 4. A crest.
	 5. A kind of garland.
	 6. Lead.
	 7. A line,  a stroke.
8. Writing.
	 9. The dress of a Bouddha priest.
	 f.
  (-री)
	 1. A cricket.
2. The ends or hem of a garment.
 E.
  चि to collect,  Unadi affix क्रन्
दीर्घश्च deriv.
  irr
 .

Capeller Eng

English

 ची॑र n.
  strip of bark or cloth,  rag
 f.
  ई cricket. 

Yates

English

 चीर (रं) 1.
n.
  Cloth,  rag
 bark
crest
 garland
 lead
 line
 writ-
ing
 dress.
f.
  Cricket
 hem. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 चीर
n.
  (-रं)
1 Cloth,  clothes.
2 A rag,  old and torn cloth.
3 Bark,  rind.
4 A crest.
5 A kind of garland.
6 Lead.
7 A line,  a stroke.
8 Writing.
9 The dress of a Bauddha priest.
f.
  (-री)
1 A cricket.
2 The ends or hem of a garment.
E.
  चि to collect,  Uṇādi affix रक्,  deriv.
  irr
 .

Apte

English

चीरम् [cīram],  [चि-क्रन् दीर्घश्च
 Uṇ.*
  2.26]

A rag,  a tattered cloth,  a long stripe or garment
 Ms.*
  6.6
 क्षौमं दुकूलमजिनं चीरं वल्कलमेव वा Bhāg.*
  7.13.39.

A bark.

A cloth or garment in general
 दर्भचीरं निव- स्याथ दण्डाजिनविभूषितः Mb.
 *  3.39.23.

A necklace of pearls consisting of four strings.

A stripe,  stroke,  line.

A manner of writing with strokes.

Lead.

A crest.

The dress of a Buddhist priest. Comp.
   -परिग्रह,  -वासस् a.
 

clothed in bark
 Ku.*
  6.92
 Ms.*
  11.12.

dressed in rags or tatters. (m.  ) an epithet of Śiva.  -भवन्ती the elder sister of a wife.-मोचनम् N.
  of a Tīrtha
 चीरमोचनतीर्थान्तर्गणरात्रं तपस्यता Rāj. T.1.149.

Apte 1890

English

 चीरं [चि-क्रन् दीर्घश्च
 Uṇ. 2. 26] 1 A rag,  a tattered cloth,  a long stripe or garment
 Ms. 6. 6. 
2 A bark. 
3 A cloth or garment in general. 
4 A necklace of pearls consisting of four strings. 
5 A stripe,  stroke,  line. 
6 A manner of writing with strokes. 
7 Lead. 
8 A crest. 
9 The dress of a Buddhist priest. 
Comp. 
परिग्रह,  
वासस् a. {1} clothed in bark
 Ku. 6. 92
 Ms. 11. 102. {2} dressed in rags or tatters. (
m.) an epithet of Śiva. 
भवंती the elder sister of a wife (?). 

Monier Williams Cologne

English

 ची॑र n.
  (√ चि,  Uṇ.
 ) a strip,  long narrow piece of bark or of cloth,  rag,  tatter,  clothes,  TĀr.
   vii,  4,  12
 Gaut.
 
 Mn.
   vi,  6
 MBh.
   &c.
   (ifc.  parox. Pāṇ.
  vi,  2,  127 & 135)

 the dress of a Buddhist monk (cf.   चीवर),  W.
 

 a necklace of 4 pearl strings,  L.
 

 crest (चूडा),  L.
 

 a stripe,  stroke,  line,  L.
 

 =
  °रक,  L.
 

 lead,  L.
 

 ची॑र m.
  for °री (a cricket),  Kathās.
  lxxiii,  240

Monier Williams 1872

English

 चीर 1. चीर = चिर in the adv. अ-चीरम्, 
quick,  soon,  shortly.

 चीर 2. चीर,  अम्,  n. (said to be fr. rt. 1. चि), 
a strip,  a long narrow piece of bark or rind
 a strip of
cloth,  clothes,  a rag,  tatter,  old and torn cloth
 the
dress of a Buddhist priest
 a kind of garland,  a
necklace of pearls consisting of four strings
 a stripe, 
stroke,  line
 a manner of writing with strokes or
lines
 lead
 a crest.
—चीर-पत्त्रिका,  f. a kind of
vegetable,  = चञ्चु-शाक.
—चीर-पर्ण,  अस्,  m. the
tree Shorea Robusta,  = शाल-वृक्ष.
—चीर-भ-
वन्ती,  f. the elder sister of a wife.
—चीर-वासस्, 
आस्,  आस्,  अस्,  clothed in bark,  dressed in rags or
tatters
 (आस्),  m. an epithet of Śiva
 N. of a Yakṣa
N. of a prince.

Macdonell

English

 चीर cī́ra,  n.
  strip of bark or cloth
 rag
 🞄m.  cricket: ī,  f.
  id.
 -khaṇḍa m.
  rag
 -mocana,  n.
  N. of a Tīrtha
 -vasana,  -vāsas,  a.
  🞄clothed in bark or rags.

Benfey

English

 चीर चीर (perhaps a syncope of
चीवर),  n.
 
 1. Bark,  Rām.  5,  31,  22
a vesture of bark,  Man.  6,  6.
 2. A
rag,  Kathās. 4,  48
 also fem.  रा,  Rājat.
4,  573.
 3. A cloth,  Rām.  2,  37,  10 (
कुश-, 
A cloth of Kuśa grass).

Hindi

छाल का बना पोशाक?

Apte Hindi

Hindi

चीरम्
नपुं*
   - चि -  क्रन् दीर्घश्च
"चिथड़ा,   फटा पुराना कपड़ा,   धज्जी"

चीरम्
नपुं*
   - चि -  क्रन् दीर्घश्च
वल्कल

चीरम्
नपुं*
   - चि -  क्रन् दीर्घश्च
वस्त्र या पोशाक

चीरम्
नपुं*
   - चि -  क्रन् दीर्घश्च
चार लड़ियों का मोतियों का हार

चीरम्
नपुं*
   - चि -  क्रन् दीर्घश्च
"चौड़ी धारी,   रेखा,   लकीर"

चीरम्
नपुं*
   - चि -  क्रन् दीर्घश्च
रेखाएँ बनाकर लिखना

चीरम्
नपुं*
   - चि -  क्रन् दीर्घश्च
सीसा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿಂದಿ ಬಟ್ಟೆ /ಚೂರು ಬಟ್ಟೆ
निष्पत्तिः - > चिञ् (चयने) - "क्रन्" दिर्घश्च (उ० २-२६)
प्रयोगाः - > "चिराणि किं पथि न सन्ति दिशन्ति भिक्षाम्"
उल्लेखाः - > भाग० २-२-५
चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರದ ತೊಗಟೆ
प्रयोगाः - > "चसीत चर्म चीरं वा सायं स्नायात् प्रगे तथा"
उल्लेखाः - > मनु० ६-६
चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋಸ್ತನ /ನಾಲ್ಕು ಎಳೆಗಳ ಹಾರ
चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಸ್ತ್ರ /ಬಟ್ಟೆ
चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಸ
चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಖೆ /ಜುಟ್ಟು
चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೇಖೆ /ಗೆರೆ
चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾರುಬಟ್ಟೆ
प्रयोगाः - > "तं कदाचित् तपस्यन्तमार्द्रचीरजटाधरम्"
उल्लेखाः - > भा० वन० १९०-६
चीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಿಧ ಬರವಣಿಗೆ
विस्तारः - > "चीरी झिल्ल्यां नपुंसकम् । गोस्तने वस्त्रभेदे च रेखालेखनभेदयोः" - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 cIra {% n. %} 1. A rag,  a tattered garment,  e.g. चिराणि किं पथि न संति
a bark
a garment in general
a necklace of pearls consisting of four strings
lead
a stroke,  a line
a particular way of writing.

Bopp

Latin

 चीर n. (ut videtur,  a r. चि tegere s. र,  vel a चिल् q. v., 
mutato ल् in र्)
1) vestis.
2) cortex.
3) vestis e cor-
tice. M. 5. R. Schl. II. 11. 23.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

चीर
क्ली
चीर,  वल्कल,  वस्त्र
चीरं च वल्कले वस्त्रे कृकः कण्ठे तथोदरे ।
verse 3.1.1.30
page 0015

Lanman

English

 cī́ra,  n. strip of bark or cloth
 rag.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
नूपुरं तु तुलाकोटिः पादतः कटकाङ्गदे ॥ ६६५ ॥
मञ्जीरं हंसकं शिञ्जिन्यंशुकं वस्त्रमम्बरम् ।
सिचयो वसनं चीराच्छादौ सिक्चेलवाससी ॥ ६६६ ॥
पटः प्रौतोऽञ्चलोऽस्यान्तो वर्तिर्वस्तिश्च तद्दशाः ।
-wordlist-
 
नूपुर (क्ली),  तुलाकोटि (पुंक्ली),  पादकटक (पुंक्ली),  पादाङ्गद (क्ली),  मञ्जीर (पुंक्ली),  हंसक (पुंक्ली),  शिञ्जिनी (स्त्री),  अंशुक (क्ली),  वस्त्र (पुंक्ली),  अम्बर (क्ली),  सिचय (पुं),  वसन (क्ली),  चीर (पुं),  आच्छाद (पुं),  सिञ्च् (स्त्री),  चेल (क्ली),  वासस् (क्ली),  पट (त्रि),  प्रोत (पुं),  अञ्चल (पुंक्ली),  वर्ति (पुंस्त्री),  वस्ति (पुंस्त्री),  दशाः (पुंस्त्रीब)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

चेल
चेल,  चीर,  वासस्,  कर्पट,  आच्छादन,  निवसन,  अम्बर,  अंशुक,  वस्त्र,  सिचय,  पट,  पोट
चेलं चीरं वासः कर्पटमाच्छादनं निवसनं च ।
अम्बरमंशुकमुक्तं वस्त्रं सिचयः पटः पोटः ॥ ५४८ ॥
verse 2.1.1.548
page 0062

नाममाला

Sanskrit

चेल,  निवसन,  वासस्,  चीर,  अम्बर,  अंशुक,  वस्त्र
चेलं निवसनं वासक्षीरमम्बरमंशुकम् ।
वस्त्राद्यन्तः दिगाद्यादिसंज्ञितो वृषभेश्वरः ।
verse 0.1.1.117
page 0059

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 चीरं,  क्ली,
   (चिनोति आवृणोति वृक्षं कटिदेशा-दिकं वा । चि + “शुसिचिमीनां दीर्घश्च ।”उणां । २ । २५ । इति क्रन् दीर्घश्च ।) वृक्ष-त्वक् । (यथा,  रामायणे । ५ । ३१ । २२ ।“प्रागेव तु महाबुद्धिः सौमित्रिर्भ्रातृवत्सलः ।पूर्व्वजस्यानुयात्रार्थं द्रुमचीरैरलङ्कृतः ॥
”)जीर्णवस्त्रखण्डम् । इति सुभूतिः । इति लिङ्गादि-संग्रहटीकायां भरतः ॥
 (यथा,  भागवते । २ । २ । ५ ।“चीराणि किं पथि न सन्ति दिशन्ति भिक्षांनैवाङ्घ्रिपाः परभृतः सरितोऽप्यशुष्यन् ॥
”)गोस्तनः । वस्त्रभेदः । (यथा,  मनुः । ११ । १०१ ।“चीरवासा द्विजोऽरण्ये चरेद्ब्रह्महणो व्रतम् ॥
”)रेखाभेदः । लेखनभेदः । इति मेदिनी ॥
 चूडा ।(यथा,  महाभारते । ३ । ११ । ४९ ।“मुञ्जवज्जर्ज्जरीभूता बहवस्तत्र पादपाः ।चीराणीव व्युदस्तानि रेजुस्तत्र महावने ॥
”)सीसकम् । इति हेमचन्द्रः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 चीर न०
  चि--क्रन् दीर्घश्च । १ वस्त्रखण्डेः मेदि० । (कानि)“चीराणि किं पथि न सन्ति दिशन्ति भिक्षाम्” शा-न्तिश० । २ वृक्षत्वचि मुभूतिः । ३ गोस्तने ४ वस्त्रभेदे५ रेखा लक्षणभेदे मेदि० । ६ वस्त्रमात्रे ७ चूडाया ८ सीसकेहेमच० । ९ लिखनभेदे १० वलकले च शब्दार्थचि० “तं कदा-चित् तपस्यन्तमार्द्र चीरजटाधरम्” भा० व० १८७ अ० ।“चेरुश्चीरपरिग्रहाः” कुमा० ।

Capeller

German

 ची॑र n.
  ein Streifen Bast o. Zeug
 Fetzen, 
Lumpen
 f.
  ई Grille,  Heimchen. 

Burnouf

French

 चीर चीर n.
  (चि couvrir
 sfx. र) écorce
d'arbre
		 vêtement d'écorce
		 vêtement,  en gén. 
		 vieux
vêtement,  haillons,  cf.  चिर।
		 Aigrette
 guirlande.
		 Plomb, 
cf.  चिह्न et चिन।
		 Trait,  ligne,  raie
 écriture. -- F.
चीरी ourlet ou bord d'un vêtement,  d'une étoffe.
		 Criquet, 
grillon,  cf.  चिल्ली।

Stchoupak

French

 चीर-
 nt. bande (d'étoffe,  d'écorce,  etc.),  lambeau 
 m.
  (pour
चीरी-) grillon. 
°खण्ड- m.
  lambeau.
°चीवर- m.
  guenilles,  vêtement de moine bouddhiste.
°भृत्- °वसन- a. vêtu de guenilles,  d'écorce 
 °वासस्- id.
 
 m.
  n.
  de Śiva 
 d'un Yakṣa 
 d'un prince.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.