चिल्ल (cilla)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 चिल्ल r. 1st cl. (-चिल्लति)
	 1. To be loose,  to be slack or flaccid.
	 2. To in-
dicate one's meaning.
	 3. To act wantonly. भ्वा-प-अक-सेट् ।

 चिल्ल mfn.
   (-ल्लः-ल्ली-ल्लं) Blear-eyed.
	 m.
  (-ल्लः)
	 1. The Bengal kite,  (Falco
cheela,  Lath.)
	 2. A bleared or sore eye.
	 f.
  (-ल्ली)
	 1. A potherb,  said
to be a small kind of Chenopodium: see वास्तुक.
	 2. A cricket.
 E.
  चिल्ल्
to be flaccid or loose,  affix अच्ः see चुल्ल,  or नि preposition,  लच् in
the second sense,  and चिल् substituted for नि. or चिल्ल् अच् । पक्षिभेदे ।
(चिल्) क्लिन्ने त्रि० ।

Yates

English

 चिल्ल (ल्लः-ल्ली) 1.
m.
  3.
f.
  The
Bengal
kite
 a sore eye.
f.
  A potherb
a cricket.
a. Blear-eyed.

Spoken Sanskrit

English

चिल्ल 	-	 cilla 	-	 adj.
  	-	  blear-eyed
चिल्ल 	-	 cilla 	-	 m.
  	-	  kite  [ Bengal kite ]
चिल्ल 	-	 cilla 	-	 m.
  	-	  Bengal kite
चिल्ल 	-	 cilla 	-	 n.
  	-	  bleary or sore eye

चिल्ल 	-	  cilla 	-	 n.
  	-	 bleary or sore eye

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 चिल्ल r. 1st cl. (-चिल्लति)
To be loose,  to be slack or flaccid.
To indicate one's meaning.
To act wantonly.

 चिल्ल
mfn.
   (-ल्लः-ल्ली-ल्लं) Blear-eyed.
m.
  (-ल्लः)
1 The Bengal kite,  (Falco cheela,  Lath.)
2 A bleared or sore eye.
f.
  (-ल्ली)
1 A potherb,  said to be a small kind of Chenopodium: see वास्तूक.
2 A cricket.
E.
  चिल्ल to be flaccid or loose,  affix अच्: see चुल्ल,  or नि
preposition,  लच् in the second sense,  and चिल् substituted for नि.

Apte

English

चिल्ल [cilla],  a.
  [चिल्ल-अच्] Blear-eyed.

ल्लः A bleared or sored eye.

The (Bengal) kite
 चिल्ला also in this sense
 बन्धनभ्रष्टो गृहकपोतश्चिल्लाया मुखे पतितः M.*
  4
 cf.
   English "From the frying-pan into the fire". Comp.
   -आभः a petty thief,  a pick-pocket.

Apte 1890

English

 चिल्ल a. [चिल्ल्-अच्] Blear-eyed. 
ल्लः 1 A bleared or sored eye. 
2 The (Bengal) kite
 चिल्ला also in this sense
 बंधनभ्रष्टो गृहकपोतश्चिल्लाया मुखे पतितः M. 4
 cf. English “From the frying-pan into the fire”. 
Comp. 
आभः a petty thief,  a pickpocket. 

Monier Williams Cologne

English

 चिल्ल mfn.
   blear-eyed (cf.   चुल्ल,  पिल्ल),  Pāṇ.
  v,  2,  33,  Vārtt.
  2

 चिल्ल m.
  n.
  a bleared or sore eye,  L.
 

 चिल्ल m.
  the Bengal kite,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 चिल्ल,  अस्,  आ,  अम्,  blear-eyed [cf. चुल्ल and पिल्ल]
(अस्),  m. a bleared or sore eye
 the Bengal kite, 
Falco Cheela
 (ई),  f.,  cf. चिल्लि
 [cf. कुरु-चिल्ल।]
—चिल्ल-भक्ष्या,  f. a kind of vegetable perfume
see हट्ट-विलाशिनी.
—चिल्लाभ (°ल-आभा),  अस्,  m.
a petty thief,  a shop-lifter,  a pickpocket,  &c.

Apte Hindi

Hindi

चिल्लः
पुं*
  - चिल्ल् -  अच्
चील

Shabdartha Kaustubha

Kannada

चिल्ल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಂಡು ಮುಳಕನ ಹಕ್ಕಿ
निष्पत्तिः - > चिल्ल (शैथिल्ये) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > चिल्लति
चिल्ल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋರುಗಣ್ಣು /ಕೆಸರುಗಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > क्लिन्न - "लः" चिल् आदेशश्च (वा० ५-२-३३)
विस्तारः - > चक्षुस् ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ क्लिन्न ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ल ಪ್ರತ್ಯಯ ಮತ್ತು चुल् चिल् पिल् ಆದೇಶಗಳು ಬಂದು चुल्लः चिल्लः ಮತ್ತು पिल्लः ಎಂದು ರೂಪಗಳಾಗುವುವು.
चिल्ल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸೋರುಗಣ್ಣಿನವನು /ಕೆಸರುಗಣ್ಣಿನವನು
विस्तारः - > "स्युः क्लिन्नाक्षे चुल्लचिल्लपिल्लाः क्लिन्नेऽक्ष्णि चाप्यमी"- अम० ।

L R Vaidya

English

 cilla {% m. %} The Bengal kite.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 cilla,  m. (Skt. Lex.),  a kind of falcon: Mvy 〔4905〕 = Tib. ḥol bu (Jä. and Das ḥol pa,  Das a kind of kite,  Jä. vulture?).

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  चिल्ल्
मूलधातुः:
   चिल्ल
धात्वर्थः:
  शैथिल्ये, भावकरणे च
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  चिल्लति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

चिल्लँ चिल्ल  शैथिल्ये, भावकरणे च 
- चिल्लति । चिचिल्ल । चिल्लः पक्ष ।। 533 ।।

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 *चिल्ल triefäugig,  S II,  202,  3.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
क्लिन्ननेत्रे चिल्लचुल्लौ पिल्लोऽथार्शोयुगर्शसः ।
-wordlist-
 
क्लिन्ननेत्र (पुं),  चिल्ल (पुं),  चुल्ल (पुं),  पिल्ल (पुं),  अर्शोयुज् (पुं),  अर्शस (पुं)

--source--
 
चिल्लः शकुनिरातापी श्येनः पत्त्री शशादनः ॥ १३३४ ॥
-wordlist-
 
चिल्ल (पुं),  शकुनि (पुं),  आतापिन् (पुं),  श्येन (पुं),  पत्त्रिन् (पुं),  शशादन (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

आतायिन्
आतायिन्,  शकुनि,  चिल्ल
आतायी शकुनिश्चिल्लो मद्गुः स्याज्जलवायसः ॥ २५० ॥
verse 2.1.1.250
page 0031

पिल्ल
पिल्ल,  चिल्ल,  चुल्ल
क्लिन्ने यस्याक्षिणी पिल्लश्चिल्लश्चुल्लश्च स स्मृतः ॥ ६०७ ॥
verse 2.1.1.607
page 0068

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  चिल्लः
Root:  चिल्ल
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ blear-eyed
⇒ Bengal kite
⇒ kite [Bengal kite]
Shloka(s): 
2|5|21|2 ► आतायिचिल्लौ दाक्षाय्यगृध्रौ कीरशुकौ समौ॥ (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|5|21|2 ⇢ आतायी (आतायिन्) (पुं)
➠ 2|5|21|2 ⇢ चिल्लः (चिल्ल) (पुं) ⇒ blear-eyed, Bengal kite, kite [Bengal kite]
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 चिल्ल,  शैथिल्ये । हावकृतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) ह्रस्वी लद्वयान्तः ।चिल्लति चेचिल्ल्यते । इति दुर्गादास ॥

 चिल्लः,  पुं,
   (चिल्लति हावभावेन उड्डीयते इति ।चिल्ल + अच् ।) पक्षिविशेषः । चिल् इतिभाषा ॥
 तत्पर्य्यायः । आतायी २ । इत्यमरः ।२ । ५ । २१ ॥
 शकुनिः ३ आतापी ४ । इतिहेमचन्द्रः ॥
 खभ्रान्तिः ५ कण्ठनीडकः चिरम्भणः ७ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 (यथा,  विष्णु-धर्म्मोत्तरे ।“गृध्रः कङ्कः कपोतश्च उलूकः श्येन एव च ।चिल्लश्च चर्म्मचिल्लश्च भासः पाण्डर एव च ॥
”क्लिन्ने चक्षुषी अस्य । “क्लिन्नस्य चिल्पिल्लश्चास्य चक्षुषी ।” ५ । २ । ३३ । इत्यस्य वार्त्तिंइति चिलादेशो लप्रत्ययश्च ।) क्लिन्नचक्षुः ।क्लिन्ननेत्रयुक्ते त्रि । इति मेदिनी । ले,  १६ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 चिल्ल शैथिल्ये भावकृतौ च भ्वा०
  पर०
  अक० सेट् । चिल्लति अचिल्लोत् । चिचिल्ल ।

 चिल्ल पु०
  चिल्ल--अच । १ पक्षिभेदे (चिल) अमरः । क्लिन्न +पृषो० । २ क्लिन्ने त्रि०
  मेदि० ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

चिल्लँ चिल्ल शैथिल्ये
- चिल्लति  चिल्लितः  चिल्लः पक्षी  523

धातुवृत्तिः

Sanskrit

चिल्लँ चिल्ल  (अर्थः)  शैथिल्ये,  भावकरणे च
( चिल्लति  चिल्लः ) तिल गतौ इति दुर्गमैत्रयौ तिल्लेत्यन्ये ( तेलतीत्यादि तिल्लः ) इगुपधलक्षणः कः तिल स्नेहनइति तौदादिकाद्वा तिलानां भवनं क्षेत्रं (तिल्यं तैलीनम् ) "विभाष ल'' इति यत्खञौ तिलेभ्यो हितं (तिल्यम् ) "खलयवमाषतिलवृषबह्मणश्च इति चतुर्थ्यान्ताद्धितार्थे यतृ निष्फलस्तिलः ( तिलपेजः ) तिलपिञ्जः ) "तिलान्निष्फलात्पिञ्जपेजौ'' इति तौ (तिलकम् ) संज्ञायां क्वुन् तिल स्नेहनइति चुरादौ च 527

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“चिल्ल शथिल्ये भावकरणे च”@} 2 भावकरणम् = अभिप्रायाविष्कारः। 
 चिल्लकः-ल्लिका,  चिल्लकः-ल्लिका,  चिचिल्लिषकः-षिका,  चेचिल्लकः-ल्लिका
   चिल्लिता-त्री,  चिल्लयिता-त्री,  चिचिल्लिषिता-त्री,  चेचिल्लिता-त्री
   चिल्लन्-न्ती,  चिल्लयन्-न्ती,  चिचिल्लिषन्-न्ती
   -- चिल्लिष्यन्-न्ती-ती,  चिल्लयिष्यन्-न्ती-ती,  चिचिल्लिषिष्यन्-न्ती-ती
   -- -- चिल्लयमानः,  चिल्लयिष्यमाणः,  चेचिल्ल्यमानः,  चेचिल्लिष्यमाणः
   3 चिल्-चिल्लौ-चिल्लः
   -- -- -- चिल्लितम्-तः,  चिल्लितः,  चिचिल्लिषितः,  चेचिल्लितः-तवान्
   4 चिल्लः,  चिल्लः,  चिचिल्लिषुः,  चेचिल्लः
   चिल्लितव्यम्,  चिल्लयितव्यम्,  चिचिल्लिषितव्यम्,  चेचिल्लितव्यम्
   चिल्लनीयम्,  चिल्लनीयम्,  चिचिल्लिषणीयम्,  चेचिल्लनीयम्
   5 चिल्ल्यम्,  चिल्ल्यम्,  चिचिल्लिष्यम्,  चेचिल्ल्यम्
   ईषच्चिल्लः-दुश्चिल्लः-सुचिल्लः
   -- -- -- चिल्ल्यमानः,  चिल्ल्यमानः,  चिचिल्लिष्यमाणः,  चेचिल्ल्यमानः
   चिल्लः,  चिल्लः,  चिचिल्लिषः,  चेचिल्लः
   चिल्लितुम्,  चिल्लयितुम्,  चिचिल्लिषितुम्,  चेचिल्लितुम्
   6 चिल्ला,  चिल्लना,  चिचिल्लिषा,  चेचिल्ला
   चिल्लनम्,  चिल्लनम्,  चिचिल्लिषणम्,  चेचिल्लनम्
   चिल्लित्वा,  चिल्लयित्वा,  चिचिल्लिषित्वा,  चेचिल्लित्वा
   विचिल्ल्य,  प्रचिल्ल्य,  प्रचिचिल्लिष्य,  प्रचेचिल्ल्य
   चिल्लम् २,  चिल्लित्वा २,  चिल्लम् २,  चिल्लयित्वा २,  चिचिल्लिषम् २,  चिचिल्लिषित्वा २,  चेचिल्लम् २
   चेचिल्लित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (५२८)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-५३३। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  [[३। ‘संयोगान्तस्य--’ (८-२-२३) इति लकारस्य लोपः।]]
 04 =>
  [[B। ‘मूलं फलं वाऽप्यदतामचुल्लतां प्रफुल्लभक्त्युन्नतिचिल्लचेतसाम्।।’ धा। का। १। ६८। चिल्लचेतसाम् = आर्द्रीभवन्मनसाम्--इत्यर्थः।]]
 05 =>
  [पृष्ठम्०५१४+ २३]
 06 =>
  [[१। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्यकारप्रत्ययः।]]

Burnouf

French

 चिल्ल चिल्ल a. chassieux,  qui a la vue trouble. -- S. m.
  œil
chassieux ou malade.
		 Milan du Bengale ou falco chilla. -- S. f.
 
चिल्लि ou चिल्लिका criquet,  grillon,  cf.  झिल्लि।
चिल्लभक्ष्या f.
  sorte de parfum. 
चिल्लाभ m.
  (आ
 भा) filou,  pick-pocket.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.