चिपिट (cipiTa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishचिपिट - cipiTa - - flat
चिपिट - cipiTa - - flattened
चिपिट - cipiTa - - pressed close to the head
चिपिट - cipiTa - - blunted
चिपिट - cipiTa - - kind of venomous insect
चिपिट - कूपी - cipiTa - kUpI - - flat bottle
Wilson
EnglishApte
Englishचिपिटः [cipiṭḥ], See चिपट. -ग्रीव short-necked -घ्राण, -नास, -नासिक flat-nosed
स भार्यां चिपिटघ्राणाम् 61.15
स्त्रीमृत्युः स्याच्चिपिटनासः Bṛi.S.* 68.61
मिलद्- भ्रुवं काचराक्षीं न्यञ्चच्चिपिटनासिकाम् 2.18. -नासिक (pl. ) of a country in the north of ancient India
केशधरचिपिटनासिकदासेरकवाटधानशरधानाः Bṛi. 14.26.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishचिपिट, अस्, आ, अम्, blunted, flattened, pressed flat,
flat, flat-nosed
(अस्), m. a kind of poisonous insect
rice or grain flattened
(आ), f. a kind of grass
[cf.
गुण्डासिनी।]
—चिपिट-ग्रीव, अस्, आ, अम्, short-necked.
—चिपिट-नास or चिपिट-नासिक, अस्, आ, अम्, flat-
nosed
(आस्), m. pl., N. of a people in the north
of Madhya-deśa.
Apte Hindi
Hindiचिपिटः
- नि - पिटच् चि आदेशः
चपटी नाक वाला
Shabdartha Kaustubha
Kannadaचिपिट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅವಲಕ್ಕಿ
विस्तारः - > "शालयः सतुषा आर्द्रा भ्रष्टा अस्फुटितास्ततः । कुट्टिताः चिपिटाः प्रिक्तास्ते स्मृताः पृथुका अपि ॥"
चिपिट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಗ್ಗಿದ ಮೂಗು
निष्पत्तिः - > "पिटच्" (५-२-३३) । नेः चिरादेशश्च
व्युत्पत्तिः - > निनता नासिका
चिपिट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಗ್ಗಿದ ಮೂಗುಳ್ಳ
व्युत्पत्तिः - > नता नासिकाऽस्य
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
Germanअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritपृथुकश्चिपिटस्तुल्यौ लाजाः स्युः पुनरक्षताः ॥ ४०१ ॥
पृथुक (पुं), चिपिट (पुं), लाजाः (पुंस्त्रीब), अक्षत (पुंक्ली), अक्षताः (पुंब)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritपूजा त्वपचितिरथ चिपिटो नम्रनासिके ॥ १०३ ॥
अपचिति (स्त्री), चिपिट (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritपृथुक
पृथुक, चिपिट, कुट्टित
भृष्टं धान्यं लाजाः पृथुकाश्चिपिटाश्च कुट्टितास्ते स्युः ।
verse 2.1.1.585
page 0066
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritचिपिटः, (चयतीति । चि + बाहुलकात्पिटच् स च कित् ।) भक्ष्यद्रव्यविशेषः । चिडा ।इति भाषा ॥
तत्पर्य्यायः । पृथुकः २ । इतिहेमचन्द्रः । ३ । ६५ ॥
चिपिटकः ३ । इत्यमरः ॥
चिपुटः ४ । इति भरतः ॥
धान्यचमसः ५ ।इति त्रिकाण्डशेषः ॥
चिपीटकः ६ । इतिशब्दरत्नावली ॥
अस्य गुणाः । गुरुत्वम् ।स्निग्धत्वम् । वृंहणत्वम् । कफवर्द्धकत्वञ्च ॥
क्षीर-युक्तस्य तस्य गुणाः । बलकारित्वम् । वायुनाशि-त्वम् । मलभेदकत्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
वृं हणत्वम् । वृष्यत्वञ्च । तस्य लक्षणं यथा, भावप्रकाशे पूर्व्वखण्डे द्बितीये भागे ।“शालयः सतुषा आर्द्रा भृष्टा अस्फुटितास्ततः ।कुट्टिताश्चिपिटाः प्रोक्तास्ते स्मृताः पृथुका अपि ॥
”“शालेया यावनालाद्याश्चिपिटाः पुष्टिवर्द्धनाः ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
तस्य भक्षणविधिनिषेधौ यथा, --“द्विःस्विन्नमन्नं पृथुकं शुद्धं देशविशेषके ।नात्यन्तशस्तं विप्राणां भक्षणे च निवेदने ॥
अभक्ष्यञ्च यतीनाञ्च विधवाब्रह्मचारिणाम् ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते ब्रह्मखण्डम् ॥
(नि नता नासिका विद्यतेऽस्य । “इनच्पिटच्-चिकचि च ।” ५ । २ । ३३ । इति पिटच्प्रकृतेश्चिरादेशश्च । नतनासिके त्रि । यथा, विश्वकर्म्मप्रकाशे । १३ । २ ।“दिग्वक्त्रं चिपिटञ्चैव व्यङ्गजं सुरजन्तथा ॥
”इत्यस्य फमाह तत्रैव । ५ म श्लोके ।“तुङ्गर्हीनञ्च चिपिटं व्यङ्गञ्चानर्थदर्शनम् ॥
”चिपिटाकारमुखादौ च । यथा, काशीखण्डे ।३७ । १४ ।“वक्त्रो ह्रस्वश्च चिपिटः सुखसौभाग्यभञ्जकः ॥
”“चिपिटः चिपिटकाकारः ।” इति तट्टीका ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritचिपिट चि--पिटच् किच्च । (चिडा) ख्याते पृथुकेहेमच० । तत्करणप्रकारादि भावप्र० उक्तं यथा“शालयः सतुषा आर्द्रा भृष्टा अस्फुटितास्ततः । कुट्टि-ताश्चिपिटाः प्रोक्तास्ते स्मृताः पृथुका अपि । शालयोयवनालाद्याश्चिपिटा पुष्टिवर्द्धनाः” । अस्य भक्ष्याभक्ष्यत्वंयथा “द्विः स्विन्नमन्नं पृथुकं शुद्धं देशविशेषके । नात्य-न्तशस्तं विप्राणां भोजने च निवेदने । अभक्ष्य तत्यतीनाञ्च विधवाब्रह्मचारिणाम्” ब्रह्मवै० । “नासि-काया नते इनच् पिटच् चिकचि च” पा० वार्त्ति०पिटच् प्रकृतेश्चिः । २ नतनासिकायां (खांदा) ३ तद्दतित्रि० (चेपटा) ४ ख्याते पदार्थे “करतलपीडनचिपिटी-कृतश्रवणपुटेन” काद० । “उन्नतो मांसलोऽङ्गुष्ठो वर्त्तुलोऽतुलभोगदः । वक्रोह्रस्वश्च चिपिटः सुखसौ-भाग्यभञ्जकः । चिपिटीभिर्भवेद्दासी” इति काशी० ख०३७ । प्रान्ते अङ्गुल्यानिपीडनेन ५ नेत्रस्याकुलतायाम् ।“अस्ति द्विचन्द्रमतिरस्ति जनस्य तत्र भ्रान्तौ दृगन्त-चिपिटीकरणादिरादिः” नैष० । “दृगन्तचिपिटीक-रणं नेत्रान्ताकुलीकरणम्” मलि० । अङ्गुल्या हि नेत्र-प्रान्तनिपीडने एकपदार्थस्य द्विधा भानं लोकप्रसिद्धम् ।६ गुण्डाशिनीतृणे स्त्री राजनि० । पृषो० चिपटोऽपिपृथुके हेमच० । स्वार्थे क । चिपिटक पृथुके अमरः ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.