| YouTube Channel

चित्रकेतु (citraketu)

 
Monier Williams Cologne
English
चित्र—केतु
m.
N.
 of a son (of Garuḍa,
MBh.
 v, 3597
of Vasiṣṭha,
BhP.
 iv, 1, 40
f.
of Kṛṣṇa, x, 61, 12
of Lakṣmaṇa, ix, 11, 12
of Devabhāga, 24, 39)
of a Sūrasena king, vi, 14, 10 ff.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चित्रकेतु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರುತ್ಮಂತನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "सुमुखश्चित्रकेतुश्च चित्रबर्हस्तथाऽनलः"
उल्लेखाः - > भा० उद्योग० १०१-१२
चित्रकेतु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಊರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ವಸಿಷ್ಠರ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "ऊर्जायां जज्ञिरे पुत्राः वसिष्ठस्य परन्तप । चित्रकेतुप्रधानास्ते सप्त ब्रह्मर्षयोऽमलाः । चित्रकेतुः सुरोचिश्च विरजा मित्र एव च । उल्बणो वसुभृद्यानो द्युमान् शत्तयादयोऽपरे ॥"
उल्लेखाः - > भाग० ४-१-४०, ४१
चित्रकेतु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶೂರಸೇನ ದೇಶದ ಒಬ್ಬ ದೊರೆ
प्रयोगाः - > "आसीद्राजा सार्वभौमः शूरसेनेषु वै नृप । चित्रकेतुरिति ख्यातो यस्यासीत् कामधुक् मही"
उल्लेखाः - > भाग० ६-१४-१०
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Citraketu, n. of a king of Vidyādharas: Mmk 〔655.10〕.
Mahabharata
English
Citraketu^1, a Suparṇa, son of Garuḍa. § 564 (Mātalīyop.): V, 101, 3597.
Citraketu^2, a Pāṇḍava warrior. § 585 (Bhīshmavadhap.): VI, 95, 4272.--§ 599 (Jayadrathavadhap.): VII, 122, 4903 (brother of the Pāñcala prince Vīraketu and slain by Droṇa).
पुराणम्
English
चित्रकेतु १ / CITRAKETU I. An emperor, who remained childless for a long time. At last a son was born to him owing to the blessings of Sage aṅgiras. But, ere long the child was dead and gone, and its parents, immersed in sorrow took the dead child to aṅgiras. nārada also happened to be there on the occasion. aṅgiras restored the dead child to life and asked him to live with the parents. The boy immediately stood up and told aṅgiras that he had many parents in his many previous lives, and requested to be enlightened as to which of those parents he was to live with. brahmā and nārada felt confused. In the end they disappeared after imparting spiritual wisdom to citraketu. And, citraketu, who, for eight days immersed himself in concentrating the mind on God was turned into a gandharva
his wife too turned gandharva.
And, both of them rose up in the sky and flying over Mount kailāsa looked down to the mountain. There they saw pārvatī being seated on the thighs of śiva at which sight citraketu laughed. Enraged by the laughter pārvatī cursed him to be born as an asura, and he was born as such. vṛtrāsura was citraketu born as asura. (bhāgavata, Saṣṭha skandha).
चित्रकेतु २ / CITRAKETU II. A son of garuḍa. (M.B. Udyoga Parva, Chapter 101, Verse 12).
चित्रकेतु ३ / CITRAKETU III. A pāñcāla prince who fought on the side of the pāṇḍavas. (M.B. bhīṣma parva, Chapter 95, Verse 41).
चित्रकेतु ४ / CITRAKETU IV. A son of Śiśupāla. (bhāgavata, Navama skandha).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चित्रकेतु
पु०
 १ गरुडपुत्रभेदे । “सुमुखश्चित्रकेतुश्च चित्रवर्ह-स्तथाऽनलः” भा० उद्यो० ९९ अ० । गरुडपुत्रोक्तौ ।२ लक्ष्मणपुत्रभेदे “अङ्गदश्चित्रकेतुश्च लक्ष्मणस्यात्मजौ स्मृ-तौ” भाग० ९ । ११ । ७ । वसिष्ठस्य ऊर्जायां जाते ३ पुत्रभेदे “ऊर्ज्जायां जज्ञिरे पुत्रा वशिष्ठस्य परन्तप! । चित्र-केतुप्रधानास्ते सप्त सप्तर्षयोऽमलाः । चित्रकेतुः सुरो-चिश्च विरजा मित्र एव च । उल्वणो वसुभृत्यानोद्युमान्शक्त्यादयोऽपरे” भाग० ४ । १ । ३३ । ३४ । “देवभागस्यकंसायां चित्रकेतुवृहद्बलौ” भाग० ११ । २४ । ३ । उक्ते ४ य-दुवंश्ये देवभागपुत्रभेदे । ५ शूरसेननृपभेदे “आसीद्राजासार्व्वभौमः शूरसेनेषु वै नृप! । चित्रकेतुरितिख्यातोयस्यासीत् कामधुङ्मही” भाग० ६ । १४ । ६ । तस्मै चपुत्रशोकतप्ताय नारदः तत्त्वज्ञानार्थं वामुदेवमन्त्रादिक-मुपदिष्टवान् तत्कथा ततः परेऽध्यायत्रये दृश्या । ६ चित्रपताके
त्रि०
 ।