| YouTube Channel

चित्रकः (citrakaH)

 
Hindi
Hindi
(पु) एक तेंदुए
Apte Hindi
Hindi
चित्रकः
पुं*
 - चित्र - कन्
चित्रकार
चित्रकः
पुं*
 - चित्र - कन्
सामान्य शेर
चित्रकः
पुं*
 - चित्र - कन्
छोटा शिकारी चीता
चित्रकः
पुं*
 - चित्र - कन्
एक वृक्ष का नाम
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मुचुकुन्दः, छत्रवृक्षः, चित्रकः, प्रतिविष्णुकः, बहुपुत्रः, सुदलः, परिवल्लभः, सुपुष्पः, अर्घ्यार्हः, लक्षणकः, रक्तप्रसवः
noun
वृक्षविशेषः।
"मुचुकुन्दस्य वल्कलः पुष्पाणि च भेषजरूपेण उपयुज्यन्ते।"
Synonyms:
 व्याघ्रः, शार्दूलः, द्वीपी, चित्रकः, व्याडः, हिंस्रकः, कर्वरः, गुहाशयः, पृदाकुः, जिह्वापः, तीक्ष्णदंष्ट्रः, नखायुधः, नखरायुधः, पञ्चनखः, पुण्डरीकः, भयानकः, भीरुः, मरुवकः, मृगपतिः, मृगराट्, मृगेन्द्रः, वनश्वः, विचित्राङ्गः, व्यालः, हस्तिकक्ष्यः, हिंसारुः, हिंसीरः, हुण्डः
noun
वन्यहिंस्रपशुविशेषः।
"प्राणिसङ्ग्रहालये द्वौ व्याघ्रौ तथा च एका व्याघ्री आसीत्।"
Synonyms:
 चित्राङ्ग, चित्रसर्प, चित्रकः
noun
चित्रम् अङ्गम् यस्य सः [सर्पप्रकारः]
"चित्राङ्गो वातशमनो बृंहणो बलकृन्मतः"[श.क]"
Synonyms:
 चित्रकः, तौलिकः, तौलिकिकः, रङ्गकारकः, रङ्गजीवकः, रङ्गाजीवः, लिखिता, वर्णचारकः, वर्णाटः, वर्णी
noun
यः चित्रं विलेखयति।
"चित्रकः हनुमतः चित्रं विलेखयति।"
Synonyms:
 लेखनी, वर्णतूतिका, वर्णतूली, कलमः, अक्षरतूलिका, चित्रकः
noun
सीसादियुक्तम् लेखनसाधनवस्तु।
"छात्रः लेखन्या चित्रम् आलिखति।"
Synonyms:
 चित्रकः, तनूनपात्
noun
भेषजरुपेण उपयुज्यमानः वृक्षः।
"चित्रकात् विविधाः भेषजाः निर्मीयन्ते।"
Synonyms:
 कोलः, चित्रः, चित्रकः
noun
एकः क्षुपः ।
"कोलस्य वर्णनं कोशे वर्तते"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: चित्रकः
Root: चित्रक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ painter
⇒ leopard
⇒ kind of snake
⇒ 8th unknown quantity
⇒ castor oil plant [Ricinus Communis - Bot.]
⇒ Ceylon Leadwort plant [Plumbago zeylanica - Bot.]
Shloka(s):
2|4|80|1 ► सितेऽर्जकोऽत्र पाठी तु चित्रको वह्निसंज्ञकः। (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|80|1 ⇢ पाठी (पाठिन्) (पुं) ⇒ Brahman, knowing, student, conversant with, one who has read or studied any subject, Ceylon Leadwort plant [Plumbago zeylanica - Bot.]
➠ 2|4|80|1 ⇢ चित्रकः (चित्रक) (पुं) ⇒ painter, leopard, kind of snake, 8th unknown quantity, castor oil plant [Ricinus Communis - Bot.], Ceylon Leadwort plant [Plumbago zeylanica - Bot.]
➠ 2|4|80|1 ⇢ वह्निसञ्ज्ञकः (वह्निसंज्ञक) (पुं)
Related word(s):
जातिः ➡ ओषधिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चित्रकः,
पुं,
 (चित्रेण चित्र इव वा कायति । कै +कः ।) व्याघ्रः । इति हेमचन्द्रः । ४ । ३५१ ॥
व्याघ्रभेदः । चितावाध् इति भाषा । तत्-पर्य्यायः । चित्रकायः २ उपव्याध्रः ३ मृगा-न्तकः ४ शूरः ५ क्षुद्रशार्दूलः ६ चित्रव्याध्रः ७ ॥
वृक्षविशेषः । चिता इति भाषा ॥
तत्पर्य्यायः ।अग्निः २ शार्दूलः ३ चित्रः ४ पाचीकटुः ५शिखी ६ कृशानुः ७ दहनः ८ व्यालः ९ज्योतिष्कः १० पालकः ११ अनलः १२ दारुणः १३वह्निः १४ पावकः १५ शम्बरः १६ पाची १७द्वीपी १८ चित्राङ्गः १९ शूरः २० । अस्यगुणाः । अग्निसमत्वम् । पाके कटुत्वम् । शोफ-कफार्त्तिवातोदरार्शोग्रहणीकृमिकण्डुनाशित्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः ॥
पाकेऽग्नितुल्यत्वम् । कुष्ठ-नाशित्वम् । इति राजवल्लभः ॥
(यथा, शब्दार्थ-चिन्तामणिधृतवचनम् ।“चित्रकः कटुकः पाके वह्निकृत् पाचनो लघुः ।रूक्षोष्णो ग्रहणीकुष्ठशोथार्शःकृमिकासनुत् ॥
वातश्लेष्महरो ग्राही वातार्शःश्लेष्मपित्तहृत् ।विचित्रं चैत्रकं शाकं काशमर्द्दविमर्द्दितम् ॥
तप्ततैले सवाह्लीके पाचितं तक्रसम्भृतम् ॥
”ओषधिविशेषः । यथा, सुश्रुते सूत्रस्थाने३६ अध्याये ।“पूतिकश्चित्रकः पाठा विडङ्गैलाहरेणवः ॥
”)एरण्डवृक्षः । इत्यमरः । २ । ४ । ५१ ॥
(चित्र+ क्वुन् ।) चित्रकारः । इति हेमचन्द्रः ॥
(मुचुकुन्दः । यथा, भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डेप्रथमे भागे ।मुचुकुन्दः क्षत्रवृक्षश्चित्रकः प्रतिविष्णुकः ॥
”अस्य गुणः । शिरःपीडापित्तास्रविषनाशित्वञ्च ॥
)