| YouTube Channel

चिकीषकः-षिका (cikISakaH-SikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कि ज्ञाने”@} 2 छान्दसः।
कायकः-यिका, कायकः-यिका, 3 चिकीषकः-षिका, 4 चेकीयकः-यिका
केता-त्री, काययिता-त्री, चिकीषिता-त्री, चेकीयिता-त्री
5 चिक्यत्-ती, काययन्-न्ती, चिकीषन्-न्ती
-- केष्यन्-न्ती-ती, काययिष्यन्-न्ती-ती, चिकीषिष्यन्-न्ती-ती
-- काययमानः, काययिष्यमाणः, चेकीयमानः, चेकीयिष्यमाणः
6 कित्-कितौ-कितः
-- -- -- कितम्-तः, कायितः-तम्, चिकीषितः, चेकीयितः-तवान्
कयः, कायः, चिकीषुः, चिकाययिषुः, 7 चेक्यः
8 केतव्यम्, काययितव्यम्, चिकीषितव्यम्, चेकीयितव्यम्
कयनीयम्, कायनीयम्, चिकीषणियम्, चेकीयनीयम्
केयम्, काय्यम्, चिकीष्यम्, चेकीय्यम्
ईषत्कयः-दुष्कयः-सुकयः
-- -- कीयमानः, काय्यमानः, चिकीष्यमाणः, चेकीय्यमानः
9 कयः, कायः, चिकीषः, चेकीयः
केतुम्, काययितुम्, चिकीषितुम्, चेकीयितुम्
कितिः, कायना, चिकीषा, चिकाययिषा, चेकीया
कयनम्, कायनम्, चिकीषणम्, चेकीयनम्
कित्वा, काययित्वा, चिकीषित्वा, चेकीयित्वा
प्रकित्य, विकाय्य, प्रचिकीष्य, प्रचेकीय्य
कायम् २, कित्वा २, कायम् २, काययित्वा २, चिकीषम् २, चिकीषित्वा २, चेकीयम् २
चेकीयित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१८९)
02
=>
 (३-जुहोत्यादिः-११०१। सक। अनि। पर।)
03
=>
 [[२। ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वम्। ‘अज्झनगमां सनि’ (६-४-१६) इति दीर्घः।]]
04
=>
 [[३। ‘अकृत्सार्वधातुकयोः--’ (७-४-२५) इति दीर्घः।]]
05
=>
 [[४। जुहोत्यादित्वात् ‘श्लौ’ (६-१-१०) इति द्वित्वम्। ‘नाभ्यस्ताच्छतुः’ (७-१-७८) इति नुम्निषेधः। ‘एरनेकाचः--’ (६-४-८२) इति यण्।]]
06
=>
 [[५। ‘ह्रस्वस्य पिति कृति तुक्’ (६-१-७१) इति तुक्।]]
07
=>
 [[६। यङ्लुगन्तात् पचाद्यच्। ‘एरनेकाचः--’ (६-४-८२) इति यण्।]]
08
=>
 [पृष्ठम्०१८४+ २५]
09
=>
 [[१। ‘एरच्’ (३-३-५६) इति भावे अच्।]]
1 {@“चिञ् चयने”@} 2 ज्ञापादिः मित्संज्ञकश्च।
3 अस्य धातोः ञित्करणसामर्थ्याण्णिचो वैकल्पिकत्वं बोध्यते।
णिजभावपक्षेऽपि शतृ-शानचौ भवतः ञित्करणात्।
णिजभावपक्षे धातोः हलादित्वात् एकाच्त्वाच्च यङि--चेचीयकः इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि स्वादिगणपठितचिनोतेरिव 4 बोध्यानि।
तथा सन्नन्तेऽपि चिचीषकः-षिका, चिकीषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि ज्ञेयानि।]] 5 चपकः-पिका, चयकः-यिका, चिचपयिषकः-चिचययिषकः-षिका, 6 चायकः-यिका
चपयिता-चययिता-त्री, चिचपयिषिता-चिचययिषिता-त्री, चेता-त्रीः
7 प्रणिचपयन्-प्रनिचययन्-न्ती, चिचपयिषन्-चिचययिषन्-न्ती, चयन्-न्ती
चपयिष्यन्-चययिष्यन्-न्ती-ती, चिचपयिषिष्यन्-चिचययिषिष्यन्-न्ती-ती, चेष्यन्-न्ती-ती
चपयमानः-चययमानः, चिचपयिषमाणः-चिचययिषमाणः, चयमानः
चपयिष्यमाणः-चययिष्यमाणः, चिचपयिषिष्यमाणः-चिचययिषिष्यमाणः, चेष्यमाणः
8 विचत्-विचतौ-विचतः, चप्-चपौ-चपः
चपितः-चयितः, चिचपयिषितः-चिचययिषितः, चितम्-तः-तवान्
चपः-चयः, चिचपयिषुः-चिचययिषुः, चयः
चपयितव्यम्-चययितव्यम्, चिचपयिषितव्यम्-चिचययिषितव्यम्, चेतव्यम्
चपनीयम्-चयनीयम्, चिचपयिषणीयम्-चिचययिषणीयम्, चयनीयम्
9 चप्यम्-चय्यम्, चिचपयिष्यम्-चिचययिष्यम्, चेयम्
ईषच्चयः-दुश्चयः-सुचयः, ईषच्चपः-दुश्चपः-सुचपः
चप्यमानः-चय्यमानः, चिचपयिष्यमाणः-चिचययिष्यमाणः चीयमानः
चपः-चयः, चिचपयिषः-चिचययिषः, चयः
चपयितुम्-चययितुम्, चिचपयिषितुम्-चिचययिषितुम्, चेतुम्
चपना-चयना, चिचपयिषा-चिचययिषा, चितिः
चपनम्-चयनम्, चिचपयिषणम्-चिचययिषणम्, चयनम्
चपयित्वा-चययित्वा, चिचपयिषित्वा-चिचययिषित्वा, चित्वा
10 संचपय्य-संचयय्य, प्रचिचपयिष्य-प्रचिचययिष्य, प्रचित्य
11 चापम् २ -चपम् २, चपयित्वा २, चिचपयिषम् २ -चिचययिषम् २, चिचपयिषित्वा २ -चिचययिषित्वा २, चायम् २
चित्वा २। चायम् २ -चयम् २ -चययित्वा २, चिचपयिषम् २ -चिचययिषम् २, चिचपयिषित्वा २ -चिचययिषित्वा २, चित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५२०)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६३०। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 [[[अ]
04
=>
 (५१९)
05
=>
 [[१। ‘चिस्फुरोर्णौ’ (६-१-५४) इत्यात्वविकल्पः। आत्वपक्षे, आदन्तलक्षणे पुगागमे, ज्ञपादिपञ्चकपाठेन मित्त्वात्, णौ उपधायाः ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति ह्रस्वः। आत्वाभावपक्षे, वृद्धौ, आयादेशे ह्रस्वे च रूपम्। एवं ण्यन्ते सर्वत्र रूपद्वयस्यो- पपत्तिर्ज्ञेया।]]
06
=>
 [[२। ञित्करणसामर्थ्याण्णिचो वैकल्पिकत्वेन णिजभावपक्षे शुद्धाद्धातोः चायकः-यिका इत्यादीनि रूपाणि प्रदर्शितानि।]]
07
=>
 [[३। ‘शेषे विभाषाऽकखादावषान्त उपदेशे’ (८-४-१८) इति नेः णत्वविकल्पः।]]
08
=>
 [[४। अत्र यकारस्य वलि लोपे, ‘ह्रस्वस्य पिति कृति--’ (६-१-७१) इति तुगागमः। न च स्थानिवद्भावः शङ्क्यः
\n\n यलोपे तन्निषेधात्।]]
09
=>
 [पृष्ठम्०५०६+ २३]
10
=>
 [[१। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
11
=>
 [[२। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति णमुल्परे णौ दीर्घविकल्पः।]]