| YouTube Channel

चारु (cAru)

 
शब्दसागरः
English
चारु
mfn.
 (-रुः-र्वी-रु)
1. An agreeable, welcome, dear.
2. Beautiful,
elegant.
m.
 (-रुः) A name of VRIHASPATI, regent of JUPITER,
and preceptor of the gods.
E.
 चर् to go, Unadi affix उण्.
Capeller Eng
English
चा॑रु
a.
 pleasant, lovely, beautiful, dear
n.
adv.
Yates
English
चारु (रुः-र्व्वी-रु)
a. Beautiful, ele-
gant. 2.
m.
 Vrihashpati.
Spoken Sanskrit
English
चारु - cAru -
ind.
 - beautifully
सुभगम् - subhagam -
ind.
 - beautifully
सुरोहिणी - surohiNI -
f.
 - beautifully red
सुपाण्डर - supANDara -
adj.
 - beautifully white
हरिश्री - harizrI -
adj.
 - beautifully yellow
सुव्युष्ट - suvyuSTa -
adj.
 - beautifully dawned
सुभास् - subhAs -
adj.
 - shining beautifully
सुदीदिति - sudIditi -
adj.
 - shining beautifully
सुद्युत् - sudyut -
adj.
 - shining beautifully
सुग - suga -
adj.
 - singing beautifully
सुकाशन - sukAzana -
adj.
 - shining beautifully
सुमधुर - sumadhura -
adj.
 - singing beautifully
सुप्रात - suprAta -
adj.
 - dawning beautifully
भद्रशोचि - bhadrazoci -
adj.
 - beautifully shining
वेषश्रि - veSazri -
adj.
 - beautifully adorned
शृङ्गारिन् - zRGgArin -
adj.
 - beautifully dressed
साध्वलङ्कृत - sAdhvalaGkRta -
adj.
 - beautifully adorned
सुकाण्डिन् - sukANDin -
adj.
 - beautifully jointed
स्मितशोभिन् - smitazobhin -
adj.
 - smiling beautifully
सुसमाहित - susamAhita -
adj.
 - beautifully adorned
चारु - cAru -
adj.
 - elegant
चारु - cAru -
adj.
 - pretty
चारु - cAru -
adj.
चारु - cAru -
adj.
 - splendid
चारु - cAru -
adj.
 - lovely
चारु - cAru -
adj.
 - dear
चारु - cAru -
adj.
 - beautiful
चारु - cAru -
adj.
 - approved
चारु - cAru -
adj.
 - endeared
चारु - cAru -
adj.
 - pleasant
चारु - cAru -
adj.
 - esteemed
चारु - cAru -
adj.
 - pleasing
चारु - cAru -
adj.
 - beloved
चारु - cAru -
adj.
 - agreeable
चारु - cAru -
ind.
 - agreeably
चारु - cAru -
ind.
 - so as to please
चारु - cAru -
ind.
 - beautifully
चारु - cAru -
m.
 - particular vAsaka
चारु - cAru -
n.
 - saffron
चारु - cAru -
n.
 - moonlight
चारु - cAru -
n.
 - splendour
चारु - cAru -
n.
 - intelligence
सुख-चारु - sukha-cAru - adverb - pleasingly
चारु - cAru -
adj.
 - pretty
शोभन - zobhana -
adj.
 - pretty
सुंदर - suMdara -
adj.
 - pretty
वाम - vAma -
adj.
 - pretty
कमनीय - kamanIya -
adj.
 - pretty
कोमल - komala -
adj.
 - pretty
रङ्गित - raGgita -
adj.
 - pretty
लटभ - laTabha -
adj.
 - pretty
लटह - laTaha -
adj.
 - pretty
शृङ्गार - zRGgAra -
adj.
 - pretty
सुभग - subhaga -
adj.
 - pretty
विटङ्क - viTaGka -
adj.
 - pretty
अचारु - acAru -
adj.
 - not pretty
चारुगीति - cArugIti -
f.
 - pretty gIti
बलज - balaja -
m.
 - pretty woman
बलज - balaja -
n.
 - pretty figure
नातिरूप - nAtirUpa -
adj.
 - not very pretty
सुभव्य - subhavya -
adj.
 - very pretty / handsome
सुभव्य - subhavya -
adj.
 - very pretty or handsome
चारु - cAru -
adj.
 - pretty
शोभन - zobhana -
adj.
 - pretty
सुंदर - suMdara -
adj.
 - pretty
वाम - vAma -
adj.
 - pretty
कमनीय - kamanIya -
adj.
 - pretty
कोमल - komala -
adj.
 - pretty
रङ्गित - raGgita -
adj.
 - pretty
लटभ - laTabha -
adj.
 - pretty
लटह - laTaha -
adj.
 - pretty
शृङ्गार - zRGgAra -
adj.
 - pretty
सुभग - subhaga -
adj.
 - pretty
विटङ्क - viTaGka -
adj.
 - pretty
अचारु - acAru -
adj.
 - not pretty
चारुगीति - cArugIti -
f.
 - pretty gIti
बलज - balaja -
m.
 - pretty woman
बलज - balaja -
n.
 - pretty figure
नातिरूप - nAtirUpa -
adj.
 - not very pretty
सुभव्य - subhavya -
adj.
 - very pretty / handsome
सुभव्य - subhavya -
adj.
 - very pretty or handsome
चारु cAru
adj.
 endeared
चारुत्व cArutva
n.
 endearedness
आत्मनित्य Atmanitya
adj.
 greatly endeared to one's self
चारु cAru
adj.
 elegant
ललित lalita
adj.
 elegant
सुरेख surekha
adj.
 elegant
रसिक rasika
adj.
 elegant
श्लील zlIla
adj.
 elegant
रोचिष्णु rociSNu
adj.
 elegant
सुरस surasa
adj.
 elegant
रसात्मक rasAtmaka
adj.
 elegant
रसवत् rasavat
adj.
 elegant
विदग्धालाप vidagdhAlApa
adj.
 elegant
शुभग zubhaga
adj.
 elegant
संस्कारवत् saMskAravat
adj.
 elegant
सरस sarasa
adj.
 elegant
सरस्वत् sarasvat
adj.
 elegant
लावण्यवत् lAvaNyavat
adj.
 elegant
सुमध्यमा sumadhyamA
f.
 elegant woman
न्यग्रोधपरिमण्डला nyagrodhaparimaNDalA
f.
 elegant woman
शृङ्गार zRGgAra
m.
 elegant dress
विचित्रदेह vicitradeha
adj.
 elegantly formed
ललितपद lalitapada
adj.
 elegantly composed
चाटुलोल cATulola
adj.
 elegantly tremulous
वराङ्ग varAGga
n.
 elegant form or body
वरारोहा varArohA
f.
 handsome or elegant woman
वाग्विलास vAgvilAsa
m.
 graceful or elegant speech
प्रवचनीय pravacanIya
adj.
 to be well or elegantly spoken
चारु cAru
m.
 particular vAsaka
वानवासक vAnavAsaka
adj.
 belonging to the vana-vAsakas
चारु cAru
m.
 particular vAsaka
वानवासक vAnavAsaka
adj.
 belonging to the vana-vAsakas
Wilson
English
चारु
mfn.
 (-रुः-र्व्वी-रु) Beautiful, elegant.
m.
 (-रुः) A name of
VṚHASPATI, regent of JUPITER, and preceptor of the gods.
E.
 चर to go, Uṇādi affix ञुण्.
Apte
English
चारु [cāru],
a.
 (-रु or -र्वी
f.
 ) [चरति चित्ते चर् उण्
cf.
Uṇ.*
 1.3.]
Agreeable, welcome, beloved, esteemed, dear (with
dat.
 or
loc.
 )
वरुणाय or वरुणे चारुः.
Pleasing, lovely, beautiful, elegant, pretty
प्रिये चारुशीले मुञ्च मयि मानमनि- दानम्
Gīt.*
 1
सर्वं प्रिये चारुतरं वसन्ते
Ṛs.*
 6.2
चकासतं चारु चमूरुचर्मणा
Śi.*
 1.8
4.49. -रुः An epithet of Bṛihaspati.-रु
n.
 Saffron.
Comp.
 -अङ्गी a beautifully formed woman. -घोण
a.
 handsome-nosed. -दर्शन
a.
 goodlooking, lovely. -धामा, -धारा, -रावा Śachī, Indra's wife. -नेत्र, -लोचन
a.
 having beautiful eyes. (-नेत्रः, -नः) a deer
L.
 D. B. -पुटः a particular time in music.-फला a vine, grape. -लोचना a woman with lovely eyes. -वक्त्र
a.
 having a beautiful face. -वर्धना a woman. -व्रता a female who fasts for a whole month.
शिला a jewel, gem.
a beautiful slab of stone.-शील
a.
 of a lovely disposition or character. -हासिन्a. sweetsmiling.
Apte 1890
English
चारु a. (रु or र्वी f.) [चरति चित्ते चर् उण्, cf. Uṇ. 1. 3] 1 Agreeable, welcome, beloved. esteemed, dear (with dat. or loc.)
वरुणाय or वरुणे चारुः.
2 Pleasing, lovely, beautiful, elegant, pretty
प्रिये चारुशीले मुंच मयि मानमनिदानं Gīt. 10
सर्वं प्रिये चारुतरं वसंते Rs. 6. 2
चकासतं चारुचमूरुचर्मणा Śi. 1. 8
4. 49.
रुः An epithet of Bṛhaspati.
रु n. Saffron.
Comp.
अंगी a beautifully formed woman.
घोण a. handsome-nosed.
दर्शन a. good-looking, lovely.
धामा,
धारा,
रावा Śacī, Indra's wife.
नेत्र,
लोचन a. having beautiful eyes. (
नेत्रः,
नः) a deer.
पुटः a particular time in music.
फला a vine, grape.
लोचना a woman with lovely eyes.
वक्त्र a. having a beautiful face.
वर्धना a woman.
व्रता a female who fasts for a whole month.
शिला {1} a jewel, gem. {2} a beautiful slab of stone.
शील a. of a lovely disposition or character.
हासिन् a. sweet-smiling.
Monier Williams Cologne
English
चा॑रु mf(उस्)n. (√ 2. चन्) agreeable, approved, esteemed, beloved, endeared, (Lat. ) carus, dear (with
dat.
 or
loc.
 of the person),
RV.
VS.
 xxxv, 17
TS.
 iii
TBr.
 iii, 1, 1, 9
ŚāṅkhŚr.
 i, 5, 9
pleasing, lovely, beautiful, pretty,
RV.
AV.
MBh.
&c.
चा॑रु
ind.
 so as to please, agreeably (with
dat.
 ),
RV.
 ix, 72, 7 and 86, 21
AV.
 vii, xii, xiv
beautifully,
Hariv.
Caurap.
चा॑रु
m.
 (in music) a particular वासक
N.
 of Bṛhaspati,
L.
of a son of Kṛṣṇa,
Hariv.
 6699
BhP.
 x, 61, 9
of a Cakra-vartin,
Buddh.
चा॑रु
n.
 (v.l. for वर) saffron,
L.
 , Sch.
Monier Williams 1872
English
चारु चारु, उस्, वी, उ (said to be fr. rt. चर्,
perhaps connected with 2. चन्), agreeable, welcome,
approved, esteemed, beloved, dear (with dat. or loc. of
the person, e. g. वरुणाय or वरुणे चारुः, dear to
Varuṇa), pleasing, lovely, beautiful, pretty, elegant
(उस्), m. an epithet of Bṛhaspati
N. of a son of
Kṛṣṇa and Rukmiṇī
of a Cakra-vartin
(री), f. a
beautiful woman
splendor
moonlight
intelligence
N. of the wife of Kuvera
(उ), n. a various reading
for वर, saffron
[cf. Eng. fair
Brit. kaer.]
—चारु-कर्ण, अस्, आ or ई, अम्, having beautiful
ears.
—चारु-केशरा, f. a kind of grass, Cyperus, =
नागर-मुस्ता
a kind of tree, = तरुणी.
—चारु-
गर्भ, अस्, m., N. of a son of Kṛṣṇa and Ruk-
miṇī.
—चारु-गीति, इस्, f. a kind of metre, a sort of
Gīti, containing 29+32 syllabic instants.
—चारु-
गुप्त, अस्, m., N. of a son of Kṛṣṇa and Rukmiṇī.
—चारु-घोण, अस्, आ, अम्, handsome-nosed.
—चारु-
चित्र, अस्, m., N. of a son of Dhṛta-rāṣṭra.
—चारु-
ता, f. or चारु-त्व, अम्, n. loveliness, beauty.
—चारु-
दत्त, अस्, m., N. of a Brāhman.
—चारुदत्त-ना-
मन्, आ, m. named Cāru-datta.
—चारु-दन्त, अस्,
m. ‘having beautiful teeth, ’ N. of a merchant's son.
—चारु-दर्शन, अस्, आ, अम्, good-looking.
—चारु-
देव, अस्, m., N. of a man.
—चारु-देष्ण, अस्, m.,
N. of a son of Gaṇḍūṣa
also of a son of Kṛṣṇa by
Rukmiṇī.
—चारु-धामन्, आ, m., N. of a plant.
—चारु-धामा or चारु-धारा, f. an epithet of
Śacī, the wife of Indra.
—चारु-धिष्ण्य, अस्, m.,
N. of one of the Saptarṣayas in the eleventh Man-
vantara.
—चारु-नालक, अम्, n. a kind of lotus with
red flowers.
—चारु-नेत्र, अस्, आ, अम्, having beautiful
eyes
(आ), f., N. of an Apsaras.
—चारु-पद, अस्,
m., N. of a son of Namasyu.
—चारु-पर्णी, f., N.
of a plant, = प्र-सारणी.
—चारु-पुट, अस्, m. a
particular time in music.
—चारु-प्रतीक, अस्, आ,
अम्, Ved. of lovely appearance.
—चारु-फला, f. a
vine, a grape.
—चारु-बाहु, उस्, or चारु-भद्र,
अस्, m., N. of a son of Kṛṣṇa by Rukmiṇī.
—चारु-मत्, आन्, अती, अत्, lovely, beautiful
(आन्),
m., N. of a Cakra-vartin
(ती), f., N. of a daughter
of Kṛṣṇa by Rukmiṇī.
—चारु-मुख, अस्, ई, अम्,
handsome-faced, fair, beauteous
(ई), f., N. of a metre
consisting of four lines of ten syllables each.
—चारु-
यशस्, आस्, m. ‘of fair fame, ’ N. of a son of Kṛṣṇa
by Rukmiṇī
[cf. चारु।]
—चारु-रथ, अस् or अम्,
m. or n. (?), N. of a forest.
—चारु-रावा, f. an epithet
of Śacī, the wife of Indra.
—चारु-लोचन, अस्, आ, अम्,
lovely-eyed, having beautiful eyes
(अस्), m. a deer,
antelope
(आ), f. a woman with fine eyes.
—चारु-वक्-
त्र, अस्, m. ‘handsome-faced, ’ N. of one of Skanda's
attendants.
—चारु-वर्धना, f. a woman.
—चारु-
विन्द, अस्, m., N. of a son of Kṛṣṇa by Rukmiṇī.
—चारु-वेश, अस्, m. ‘well-dressed, ’ = the preceding.
—चारु-व्रता, f. a female who fasts for a whole
month.
—चारु-शिला, f. ‘beautiful stone, ’ a jewel, a
gem.
—चारु-शीर्ष, अस्, m., N. of a man.
—चारु-
शील, अस्, आ, अम्, of a lovely nature, beautiful.
—चारु-
श्रवस्, आस्, m., N. of a son of Kṛṣṇa by Rukmiṇī.
—चारु-सर्वाङ्ग-दर्शन (°व-अङ्°), अस्, आ, अम्,
having a beautiful appearance in all the limbs.
—चारु-
हासिन्, ई, इनी, इ, smiling sweetly
(इनी), f., N. of a
metre containing 4 × 14 syllabic instants.
—चार्व्-
अङ्गी, f. a beautifully formed woman.
—चार्व्-आघाट
or चार्व्-आघात, अस्, आ, अम्, destructive of beauty.
Macdonell
English
चारु cā́r-u,
a.
 agreeable, welcome, pleasing
🞄dear
fair, lovely:
n.
 ad.: -gīti,
f.
 a metre
🞄-tā,
f.
 popularity
beauty
-datta,
m.
 N. of a 🞄Brāhman
-danta,
m.
 N. of a merchantʼs son
🞄-darśanā,
f.
 fair woman
-netra,
a.
 fair-eyed
🞄-mati,
m.
 N. of a parrot
-rūpa,
a.
 of fair 🞄form
-locana,
a.
 fair-eyed
-veṇī,
f.
 fair 🞄braid, N. of a river
-śabda-bhaṅga-vat,
a.
 🞄rich in lovely faltering and in charming expressions 🞄(speech)
-hāsin,
a.
 laughing sweetly: 🞄-ī,
f.
 a metre.
Benfey
English
चारु चारु (akin to चर् in चर्व्,
cf. चूर्ण, properly: Delicate, cf.
τέρην, τείρω),
adj.
 ,
f.
 र्वी।
1. Agreeable,
Pañc. 256, 14.
2. Beautiful, Rām. 1,
63, 6.
--
Comp.
स-,
adj.
 very beautiful.
-- Cf. καλός.
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 8,
पादेऽक्षराणि-
 2
मात्राः - 3
मात्रा-विन्यासः
दा द
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
चारु
वि* - -
"रुचिकर, सत्कृत, प्रिय, प्रतिष्ठित, अभीष्ट"
चारु
वि* - -
"सुखद, रमणीय, सुन्दर, कान्त, मनोहर"
चारुः
पुं*
 - -
बृहस्पति का विशेषण
चारु
नपुं*
 - -
"केसर, जाफरान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चारु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುರು /ಬೃಹಸ್ಪತಿ
निष्पत्तिः - > चर (गतौ) - "ञुण्" (उ० १-३)
व्युत्पत्तिः - > चरति चित्तम्
चारु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "चारुचन्द्रो विचारुश्च चारुश्च दशमो हरेः"
उल्लेखाः - > भाग० १०-६१-९
चारु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಕುಮಕೇಸರಿ
चारु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನೋಹರವಾದ /ಸುಂದರವಾದ
प्रयोगाः - > "चकासतं चारुचमूरुचर्मणा कुथेन नागेन्द्रमिवेन्द्रवाहनम्"
उल्लेखाः - > माघ० १-८
चारु
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಮನೋಹರವಾಗಿ /ಸುಂದರವಾಗಿ
चार्वी- चारु
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > चारु ಪದದ ಸ್ತ್ರಿಲಿಂಗ ರೂಪ
निष्पत्तिः - > स्त्रियां वा "ङीप्" (४-१-४४)
प्रयोगाः - > "प्राशंसि संसद्गुरुणापि चार्वी चार्वाकतासर्वविदूषकेण"
उल्लेखाः - > नैष० १०-५८
L R Vaidya
English
cAru {% (I) a. (f. रु or र्वी) %} 1. Agreeable, welcome, beloved, dear, (with a dat. or loc., e.g. वरुणाय or वरुणे चारुः)
2. lovely, beautiful, elegant, चकासतं चारुचमूरुचर्मणा Sis.i.8, ऊर्ध्वप्रसारितसुराधिपचापचारु Sis.iv.49, Rt.vi.2.
cAru {% (II) m. %} An epithet of Bṛihaspati.
cAru {% (III) n. %} Saffron.
Bopp
Latin
चारु (f. वी, ut videtur, a r. चर् s. उ) pulcher. IN. 2. 17.
DR. 6. 19. (Cf. angl. fair, v. चर्
bret. kaer pulcher.)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Cāru, n. of a cakravartin king: Mvy 〔3559〕. Seems to correspond to Pali Cara, or Caraka Mahāv. 〔ii.2〕. Cf. Upacāru.
Lanman
English
cā́ru, a. gladsome
dear
pleasant
fair.
[√can, q. v., 1192: cf. Lat. cā-rus, ‘dear.’]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सुभग, चारु, पेशल, गृत्स, ललित
adjective
यः आकर्षकरीत्या सज्जीभवति।
"विवाहादिषु अवसरेषु जनाः स्वान् सुभगान् दर्शयितुं प्रयतन्ते।"
Synonyms:
 सुन्दर, चारु, रुचिर, सुदृश्य, शोभन, कान्त, वाम, सुरुप, मनोरम, मनोज्ञ, साधु, सौम्य, श्रीयुक्त, सुमुख, अभिराम, सुषम, पेशल, रुच्य, मञ्जु, मञ्जुल, वृन्दार, मनोहारिन्, लावण्यवत्, रूपवत्, भद्रक, रमणीय, रामणीयक, बन्धूर, बन्धुर, वल्गु, हारि, स्वरूप, अभिरूप, दिव्य
adjective
रूपलावण्यसम्पन्नः।
"बालकः सुन्दरः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
jam pa
१) कोमल २) चारु ३) मञ्जु ४) ५) मन्द ६) मृदु ७) मृदुक ८) मृदुका ९) श्लक्ष्ण १०) श्लक्ष्णत्व ११) स्निग्ध
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चारु हारि रुचिरं मनोहरं वल्गु कान्तमभिरामबन्धुरे ।
वामरुच्यसुषमाणि शोभनं मञ्जुमञ्जुलमनोरमाणि च ॥ १४४४ ॥
साधुरम्यमनोज्ञानि पेशलं हृद्यसुन्दरे ।
काम्यं कम्रं कमनीयं सौम्यं च मधुरं प्रियम् ॥ १४४५ ॥
-wordlist-
चारु (वा), हारि (वा), रुचिर (वा), मनोहर (वा), वल्गु (वा), कान्त (वा), अभिराम (वा), बन्धुर (वा), वाम (वा), रुच्य (वा), सुषम (वा), शोभन (वा), मञ्जु (वा), मञ्जुल (वा), मनोरम (वा), साधु (वा), रम्य (वा), मनोज्ञ (वा), पेशल (वा), हृद्य (वा), सुन्दर (वा), काम्य (वा), कम्र (वा), कमनीय (वा), सौम्य (वा), मधुर (वा), प्रिय (वा)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्राग्र्य
प्राग्र्य, प्राग्रहर, प्रवेक, अपर, वर्य, वरेण्य, वर, श्रेष्ठ, प्रेष्ठ, अनुत्तम, मधुर, मञ्जु, प्रिय, मञ्जुल, हृद्य, हारि, मनोहर, रुचिर, कान्त, पर, सुन्दर, सौम्य, साधु, वल्गु, चारु, सुषम, वाम, शुभ, पेशल, अग्र्य, प्रधान, प्रमुख, पुरोग, मुख्य, परार्ध्य, प्रवर, प्रवर्ह, अग्रेसर, सत्तम, उत्तम, ग्रामण्य, अग्रण्य
प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं,
श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।
हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं,
सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥
अग्र्यं प्रधानं प्रमुखं पुरोगं,
मुख्यं परार्ध्यं प्रवरं प्रवर्हम् ।
अग्रेसरं सत्तममुत्तमं च,
ग्रामण्यमग्रण्यमुदाहरन्ति ॥ ६९० ॥
verse 4.1.1.689
page 0080
नाममाला
Sanskrit
चारु, श्लक्ष्ण, रुचिर, प्रशस्त, हृद्य, बन्धुर, दर्शनीय, मनोज्ञ, स्वान्तहारि, आस्वनितहारि, चित्तहारि, चेतोहारि, अन्तःकरणहारि, मनोहारि, हृदयहारि, विशिखहारि, आकूतहारि
चारु श्लक्ष्णं च रुचिरं प्रशस्तं हृद्यबन्धुरम् ।
दर्शनीयं मनोज्ञं च चित्तपर्यायहारि च ॥ १७८ ॥
verse 0.1.1.178
page 0085
पुराणम्
English
चारु / CĀRU (cārucitra). A son of dhṛtarāṣṭra, killed in war by Bhīmasena. (M.B. droṇa parva, Chapter 136).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चारुः,
पुं,
 (चरति देवेषु गुरुत्वेन । चर + “दॄ-सनिजनिचरीति ।” उणां १ । ३ । इति ञुण् ।)बृहस्पतिः । (चरति चित्ते इति ।) मनोज्ञे त्रि ।इति मेदिनी । रे, ३३ ॥
(यथा, गीतगोविन्दे । मधिवचनजातम् ॥
”१० । ९ ।“इति चटुलचाटुपटुचारुमुरवैरिणो राधिका-श्रीकृष्णस्य रुक्मिणीगर्भसम्भूतपुत्त्राणामन्यतमः ।यथा, हरिवंशे । ११७ । ३९ ।“चारुञ्च बलिनां श्रेष्ठं सुताञ्चारुमतीं तथा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चारु
पु०
 चरति चित्ते--उण् । १ वृहस्पतौ २ मनोहरे
त्रि०
 मेदि० “चकाशतं चारुचसूरुचर्म्मणा “ऊर्द्धप्रसारितसुराधिपचापचारु” माघः । गुणवचनत्वेन स्त्रियां वाङीष् चार्व्वी चारुः । ३ कुसुमे
न०
 शब्दार्थचि० ।४ रुक्मिणीतनयभेदे
पु०
 “चारुगर्भशब्दे दृश्यम् ।
Grassman
German
cā́ru, a., „angenehm, lieb“
die Ableitung von can [BR.], welches begrifflich genau sich unserm Worte anschliesst, ist gewiss richtig
1〉 jemandem [D., L.] lieb, angenehm, werth
2〉 willkommen zu [D.]
3〉 lieb, theuer, angenehm, willkommen, ohne jene Bestimmungen, neben priyá ({882, 1}
{746, 5})
4〉 lieblich, gefällig, schön, oft von dem vorigen nicht sicher zu scheiden
5〉 als Adv., angenehm [mit Dat.]
6〉 als Adv., schön.
-us [m., f.] 1〉 átithis āyáve {193, 8}
matís agnáye {449, 1}
mádas te {538, 2}
sómas mitré {773, 9} sá (agnís) asmai (mitrā́ya) {857, 4}. — 2〉 sutás pītáye {137, 2}
sómas pītáye {345, 2}
{729, 8}
índus mádāya {821, 13}. — 3〉 [Page444] pitā́ {283, 3}
(índras) {387, 5}
āsutís {621, 26}
(agnís) {94, 13}
{95, 5}
{827, 2}
{882, 1}
yajñás {926, 6}. — 4〉 saṃdṛ́ś {302, 6}.
-um 1〉 yajñám nas {600, 3}
sómam śárdhāya {742, 6}
sómam maghávatsu nas {865, 2}
matím agnáye {917, 14}
praśastám asmai {986, 3}. — 2〉 tám (sómam) mádāya {673, 12}. — 3〉 adhvarám {19, 1}
{425, 1}
(sómam) {760, 1}
{970, 5}
rayím ná {58, 6}
tuā́m (agním) {847, 7}
insbesondere mit dem med. von kṛ, sich etwas angenehm machen, willkommen sein lassen
puroḍā́śam {286, 5}
adhvará, {756, 4}. — 4〉 gárbham {814, 6} (dṛśé)
śríyam {72, 10}.
-u [s. n.] 1〉 indriyám jáneṣu {55, 4}
sávanam te {266, 1}. — 3〉 {301, 7}. _{301, 10} (pṛ́śnes)
{402, 5} (vásānas)
{187, 6} (ákāri)
nā́ma (der Götter) {290, 4}
{288, 16}. _{288, 17}
{24, 1}. _{24, 2}
{226, 11}
{239, 6}
{808, 16}
{821, 14}
mahitvám {218, 8}
(erg. mádhu) {397, 3}
ánnam {614, 2}
havís {746, 5}
ghṛtám {922, 1}
ṛtám {809, 24}
sadhástham {858, 4}. — 4〉 cákṣus {298, 19}
jánima {357, 3} (neben citrám). — 5〉 hṛdé pavate {784, 7}
{798, 21}. — 6〉 {72, 2}.
-os [G.] 3〉 súṣutasya {284, 2}
{545, 1}
mádhvas súṣutasya {387, 7}
udnás diviásya {581, 4}.
-uṇas [G.] 3〉 mádasya {625, 14}
amṛ́tasya {782, 2}. _{782, 4}
{820, 4}
{822, 4}.
-avas 3〉 (grā́vāṇas) {920, 10}. — 4〉 átyās iva subhúas {413, 3}
īkṣeṇíāsas ahías ná {789, 3}.
-ūṇi 4〉 bhúvanāni {782, 1} (nirṇíje cakre).
-utamas 1〉 (agnís) yásmai {355, 9}.
-utamam 4〉 dáṃsas {62, 6} (neben práyakṣatamam kárma).
cā́ru:
-u [pl.] 3〉 ánnā {61, 7}.
Burnouf
French
चारु चारु a. (चर्
sfx. उ) [f. चार्वी]
beau, élégant, gracieux.
S.
m.
 surn. de Bṛhaspati.
Breton:
kaer.
चारुघोण a. qui a un beau nez.
चारुधारा
f.
 surn. de Śacī.
चारुफला
f.
 raisin, grappe de raisin.
चारुलोचन a. qui a de beaux yeux. -- S.
m.
 antilope,
gazelle.
चारुव्रता
f.
 femme qui observe un mois de jeûne.
चारुशिला
f.
 pierre précieuse.
Stchoupak
French
चारु-
a. plaisant, charmant
m.
 fils de Kṛṣṇa
-ता-
f.
grâce, charme.
°चित्र-
m.
 fils de Dhṛtarāṣṭra.
°दत्त-
m.
n.
 du principal personnage du Mṛcchakaṭika, etc.
°दर्शना-
f.
 jolie femme.
°देष्ण- °देह-
m.
 deux fils de Kṛṣṇa et de Rukmiṇī.
°नेत्र- a. qui a de beaux yeux
-आ-
f.
n.
 d'une Apsaras.
°मति-
m.
n.
 d'un perroquet
-ई-
f.
 une fille de Kṛṣṇa.
°रव- a. à la voix agréable.
°रूप- a. d'aspect charmant.
°लोचन- a. = °नेत्र-।
°वक्त्र- a. au visage charmant
m.
 un guerrier de Skanda.
°वेश- a. bien vêtu.
°श्रवस्-
m.
 fils de Kṛṣṇa.
°सर्वाङ्ग- a. dont tous les membres sont jolis
°दर्शन- id.
°हासिन्- a. au doux sourire.