| YouTube Channel

चारित्र (cAritra)

 
शब्दसागरः
English
चारित्र
n.
(-त्रं)
1. Peculiar observance or practice, peculiarity of customs
or condition.
2. Conduct.
3. Reputation: see चरण
f.
(-त्रा) The
tamarind tree.
E.
चर् to go णित्रन् Unadi affix
also चरित्र &c. चरित्र-
मेव स्वार्थे अण् वा
Capeller Eng
English
चारित्र
n.
conduct,
esp.
good conduct, virtue, reputation
abl.
°तस्.
Yates
English
चारित्र (त्रं-त्रा) 1.
n.
f.
Peculiar observ-
ance, practice.
f.
A tamarind tree.
Wilson
English
चारित्र
n.
(-त्रं) Peculiar observance or practice, peculiarity of
customs or condition: see चरण.
f.
(-त्रा) The tamarind tree.
E.
चर to go, नित्रन् Uṇādi affix
also चरित्र, &c.
Apte
English
चारित्रम् [cāritram], [चर्-णित्रन्
Uṇ.*
4.171
चरित्रमेव स्वार्थे अण् वा] (also written चारित्र्यम्)
Conduct, behaviour, manner of acting
कुलाक्रोशकरं लोके धिक् ते चारित्रमीदृशम्
Rām.*
3.53. 9.
Good manner or character, reputation, probity, uprightness, good conduct
अनृतं नाभिधास्यामि चारित्रभ्रंश- कारणम्
Mk.*
3.26, 25
चारित्र्यविहीन आढ्यो$पि दुर्गतो भवति 1.43.
Chastity, purity of life (of women).
Disposition, temperament.
Peculiar observance or practice.
Hereditary observance. -त्रा The tamarind tree.
Comp.
-कवच
a.
clad in the armour of chastity-देवता the presiding deity of virtue or chastity
U.*
7.
Apte 1890
English
चारित्रं [चर्-णित्रन् Uṇ. 4. 171
चरित्रमेव स्वार्थे अण् वा] (also written चारित्र्यं) 1 Conduct, behaviour, manner of acting.
2 Good name or character, reputation, probity, uprightness, good conduct
अनृतं नाभिधास्यामि चारित्रभ्रंशकारणं Mk. 3. 26, 25
चारित्र्यविहीन आढ्योपि दुर्गतो भवति 1. 43.
3 Chastity, purity of life (of women).
4 Disposition, temperament.
5 Peculiar observance or practice.
6 Hereditary observance.
त्रा The tamarind tree.
Comp.
कवच a. clad in the armour of chastity.
देवता the presiding deity of virtue or chastity
U. 7.
Monier Williams Cologne
English
चारित्र
m.
(√ चर्
cf.
शामित्र) ‘moving’,
N.
of a Marut,
Hariv.
11547
चारित्र
n.
(= चर्°) proceeding, manner of acting, conduct,
R.
iii, iv
Pañcat.
(ifc. f(आ). )
चारित्र
n.
good conduct, good character, reputation,
Hariv.
10204
Nal.
R.
&c.
(‘life in accordance with the 5 great vows’,
Jain.
)
peculiar observance, peculiarity of customs or conditions,
W.
a ceremony,
Buddh.
L.
Monier Williams 1872
English
चारित्र, अस्, m., N. of a Marut
(आ), f. the tama-
rind tree
(अम्), n. proceeding, manner of acting,
conduct
good conduct, behaviour
good name or
character, reputation
peculiar observance or practice,
peculiarity of customs or conditions
a ceremony.
—चारित्र-कवच, अस्, आ, अम्, cased in the armour
of chastity.
—चारित्र-वती, f., N. of a Samādhi.
Macdonell
English
चारित्र cāritra,
n.
course of action, behaviour, 🞄good conduct, virtue.
Benfey
English
चारित्र चारित्र, i. e. चरित्र + अ,
n.
1. Peculiar observance, praise-
worthy observance, Rām. 6, 88, 11.
2.
Conduct, Rām. 3, 59, 15.
3. Good con-
duct, Rām. 1, 1, 3.
--
Comp.
दुस्-,
adj.
wicked-lived, MBh. 12, 2359. दुष्ट-
adj.
,
f.
रा, ill-behaving, Pañc. iv. d.
55.
Apte Hindi
Hindi
चारित्रम्
नपुं*
- "चरित्र - अण्, ष्यञ् वा"
"शील, व्यवहार, काम करने की रीति"
चारित्रम्
नपुं*
- "चरित्र - अण्, ष्यञ् वा"
"नेकनामी, सच्चरित्रता, ख्याति, सच्चाई, ईमानदारी, अच्छा चालचलन, चारित्र्यविहीन"
चारित्रम्
नपुं*
- "चरित्र - अण्, ष्यञ् वा"
"सतीत्त्व, सदाचरण"
चारित्रम्
नपुं*
- "चरित्र - अण्, ष्यञ् वा"
"स्वभाव, तबीयत"
चारित्रम्
नपुं*
- "चरित्र - अण्, ष्यञ् वा"
विशिष्ट आचार या अभ्यास
चारित्रम्
नपुं*
- "चरित्र - अण्, ष्यञ् वा"
कुलक्रमागत आचार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चारित्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವಭಾವ /ಶೀಲ /ನಡತೆ
निष्पत्तिः - > चर (गतौ) -"णित्रण्" (उ० ४-१७१)
प्रयोगाः - > "कुलाक्रोशकरं लोके धिक् ते चारित्रमीदृशम्"
उल्लेखाः - > रामा०
चारित्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಂಶಕ್ರಮಾಗತವಾದ ಆಚಾರ /ಸಂಪ್ರದಾಯ
प्रयोगाः - > "चारित्रं येन नो लोके दूषितं दूषितात्मना"
उल्लेखाः - > हरिवं०
चारित्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚರಿತ್ರೆ /ವೃತ್ತಾಂತ
निष्पत्तिः - > स्वार्थे "अण्"
व्युत्पत्तिः - > चरित्रमेव
चारित्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರುತ್ವಂತರಾಜನ ಮಗ
L R Vaidya
English
cAritra {% n. %} 1. Conduct, behaviour
2. good name, reputation, किमिदानीं नृशंसेन चारित्रमपि दूषितम् Mrich.iii.
3. hereditary observance or practice
4. disposition, temperament.
Bopp
Latin
चारित्र n. (r. चर् s. त्र, inserto इ) vitae ratio, bona vitae
ratio. N. 18. 9. R. Schl. I. 1. 3.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
cāritra (nt.), in °tram āpadyate (with loc.
= Pali cārittaṃ āpajjati, with loc.), has dealings with, visits, cultivates, esp. said of a monk who takes food at the house of laymen: (bhikṣuḥ …) kuleṣu cāritram āpadyeta Prāt 〔522.4〕. The Pali phrase is rendered goes on his (begging) rounds in SBE 〔13.42〕.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
cho ga
१) आचार २) उपचार ३) औपयिक ४) चारित्र ५) तन्त्र ६) नीति ७) विधान ८) विधि ९)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चरित्रं चरिताचारौ चारित्रचरणे अपि ८४३
वृत्तं शीलं सर्वैनोध्वंसिजप्येऽघमर्षणम्
-wordlist-
चरित्र (क्ली), चरित (पुं), आचार (पुं), चारित्र (क्ली), चरण (क्ली), वृत्त (क्ली), शील (पुंक्ली), अघमर्षण (वा)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
चरित्र
चरित्र, चरित, शील, चारित्र
चरित्रं चरितं शीलं चारित्रं समं स्मृतम् ३९६
verse 2.1.1.396
page 0046
Mahabharata
English
Cāritra[ṃ] = Kṛshṇa: XII, 1512.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चारित्रं,
क्ली,
(चरित्रमेव इति स्वार्थे अण् ।)चरित्रम् इति हेमचन्द्रः ५००
(यथा, रामायणे ५९ ।“कुलाक्रोशकरं लोके धिक् ! ते चारित्रमीदृशम्
”मरुद्गणानामन्यतमः यथा, हरिवंशे १९६ ५४ ।“जयोनञ्चाद्भुतिञ्चैव चारित्रं बहुपन्नगम्
”चरतीति “चरेर्वृत्ते ।” १७२ उणां ।इति णित्रम् वृत्तान्तम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चारित्र
न०
चर--“चरेर्वृत्ते” उणा० णित्रन् चरित्रमेवस्वार्थे अण् वा चरित्रे स्वभावे हेम० कुलक्रमा-गताचारे शब्दार्थचि० “चारित्रं येन नो लोके दूषितंदूषितात्मना” हरिव० १७० तिन्तिडीवृक्षे स्त्रीशब्दरत्ना० मरुत्वन्तनृपपुत्रमेदे
पु०
“मरुत्वतो मरु-त्वन्तो देवानजनयत् सुतान्” इत्युपक्रमे “नहुषं चाहु-तिञ्चैव चारित्रं ब्रह्मपन्नगम्” हरिव० २०४ अ०
Capeller
German
चारित्र u. चारित्र्य
n.
(guter) Wandel.
Burnouf
French
चारित्र चारित्र
n.
(चर्
sfx. त्र) manière de
vivre, mœurs, en gén.
bonnes mœurs, vertu.
-- चारित्रा
f.
tamarindus indica, le tamarin, arbre.
Stchoupak
French
चारित्र-
nt. conduite (pure), bonne réputation, bon caractère.