| YouTube Channel

चापलं (cApalaM)

 
Apte 1890
English
चापलं,
ल्यं [चपलस्य भावः कर्म वा अण् पक्षे ष्यञ्] 1 Quick motion, swiftness.
2 Fickleness, unsteadiness, transitoriness
Ki. 2. 41.
3 Inconsiderate or rash conduct, rashness, rash act
धिक् चापलं U. 4
तद्गुणैः कर्णमागत्य चापलाय प्रचोदितः R. 1. 9
स्वचित्तवृत्तिरिव चापलेभ्यो निवारणीया K. 101
Ku. 3. 41.
4 Restiveness (as of a horse)
पुनः पुनः सूतनिषिद्धचापलं R. 3. 42.
5 Boldness
Ku. 5. 40.
6 Agitation, tremour.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चापलं,
क्ली,
 (चपलस्य भावः कर्म्म वा युवादित्वा-दण् ।) अनवस्थितिः । इति हेमचन्द्रः । २ ।२२९ ॥
तस्य लक्षणं यथा, साहित्यदर्पणे ।“मात्सर्य्यद्वेषरागादेश्चापलन्त्वनवस्थितिः ॥
”(यथा, रघुः । १ । ९ ।“तद्गुणैः कर्णमागत्य चापलाय प्रचोदितः ॥
”)